Passer montanus

Passer montanus; pardal collariegu
Estáu de caltenimientu
	; Esmolición menor (IUCN)
Clasificación científica
Reinu:	Animalia
Filu:	Chordata
Clas:	Aves
Orde:	Passeriformes
Familia:	Passeridae
Xéneru:	Passer
Especie:	P. montanus; (Linnaeus, 1758)
Distribución
	Zona de cría. Presente tol añu. Zona d'ivernada.
Consultes
	[editar datos en Wikidata]

Les especies d'aves con nome común en llingua asturiana márquense como ^NOA. En casu contrariu, conséñase'l nome científicu.

El pardal collariegu^[2] (Passer montanus) ye una especie d'ave paseriforme de la familia Passeridae. Distribúise pela mayor parte de la Eurasia templada y tamién nel norte d'África. Nun ta amenazada y cuanto con grandes poblaciones, por casu la europea envalórase ente 52 y 96 millones d'exemplares.^[3] Habita en zones forestales abiertes, davezu nes proximidaes de zones humanizaes como cases o campos de cultivu.^[4]

Descripción

Ye un páxaru pequeñu, mide ente 12,5 y 14 cm. Estremase d'otres especies del xéneru Passer nel so pileu pardorrojizo, los sos carriellos blancos con una mancha negra na mexella y el so baberu negru y pequeñu. El so banduyu y pechu son de color gris parduzo; y el so envés ye marrón con llistes pequeñes negres. Presenta una banda alar blanca bastante notable. Esta especie nun presenta dimorfismu sexual acentuáu. Los mozos son similares, anque col plumaxe más apagáu.^[4]

Comportamientu

Ye una ave gregaria, formen grandes bandos (dacuando interespecíficos, con otros gurriones y frinxílidos) fuera de la dómina de cría. Ye una especie eminentemente sedentaria.^[5]

Ye una especie principalmente granívora, anque na dómina de cría tamién s'alimenta d'invertebraos.^[5]

Añera en buecos d'árboles y construcciones.^[4]

Taxonomía

Tien descrites nueve subespecies:^[6]

P. m. montanus - Europa y norte d'África, norte de Mongolia, Manchuria y mar de Okhotsk.
P. m. transcaucasicus - Sur d'El Cáucasu, de la mariña de Xeorxa al norte d'Irán.
P. m. dilutus - Mar Caspiu, oeste de Paquistán, Desiertu de Gobi y Xinjiang.
P. m. dybowskii - Asia oriental, zones baxes del ríu Amur, hasta Manchuria y norte de Corea.
P. m. kansuensis - Oeste de China: pandu de Qaidam y norte de Gansu.
P. m. iubilaeus - Este de China.
P. m. obscuratus - Nepal, nordeste de la India, Myanmar, y China oriental y central.
P. m. saturatus - Islles Kuriles, Xapón, Corea del Sur, Taiwán, islles Ryukyu y sureste de China.
P. m. malaccensis - Sureste asiáticu: zona central de Myanmar, península de Malaca, Hainan, Vietnam y oeste d'Indonesia.

La filoxenia y taxonimia molecular d'esta especie fueron puestes en contestu con otres especies de Passer por Arnaiz-Villena et al^[7]^[8]

Referencies

↑ BirdLife International (2012). «Passer montanus» (inglés). Llista Roxa d'especies amenazaes de la UICN 2013.1. Consultáu'l 15 de payares de 2013.
↑ URL de la referencia: http://www.sabencia.net/nomenclator.php.
↑ BirdLife International (2008). Passer montanus. En: UICN 2008. Llista Roxa d'Especies Amenazaes UICN. Consultáu'l 29 de xunu de 2009.
1 2 3 Mullarney,K.; Svensson, L.; Zetterström, D; y Grant, P.J. (2003). Guía de Campu de les Aves d'España y d'Europa. Editorial Omega. ISBN 84-282-1218-X.
1 2 García-Navas, V (2008). «Gorrión Molinero - Passer montanus». Enciclopedia Virtual de los Vertebraos Españoles. Consultáu'l 29 de xunu de 2009.
↑ Cornell Lab of Ornithology. «Clement's Checklist 6.3» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 2009-12-13. Consultáu'l 29 de xunu de 2009.
↑ Arnaiz-Villena, A; Gómez-Prieto P, Ruiz-de-Valle V (2009). «Phylogeography of finches and sparrows». Nova Science Publishers. ISBN 978-1-60741-844--3. https://www.novapublishers.com/catalog/downloadOA.php?order=1&access=true&osCsid=578391717583ba2180ffa42bf304y1f6.
↑ Allende, Luis M.; Rubio, Isabel; Ruíz-del Valle, Valentin; Guillén, Jesus; Martínez-Laso, Jorge; Lowy, Ernesto; Varela, Pilar; Zamora, Jorge; Arnaiz-Villena, Antonio (2001). «The Old World sparrows (genus Passer) phylogeography and their relative abundance of nuclear mtDNA pseudogenes» (PDF). Journal of Molecular Evolution 53 (2): páxs. 144–154. PMID 11479685. Archiváu dende l'orixinal el 21 de xunetu de 2011. https://web.archive.org/web/20110721034443/http://chopo.pntic.mec.es/~biolmol/publicaciones/Passer.pdf.

Enllaces esternos

Wikimedia Commons tien conteníu multimedia tocante a Passer montanus.

Identificación de sexos y edaes nel Atles d'Identificación de les Aves d'Aragón.

[1] BirdLife International (2012). «Passer montanus» (inglés). Llista Roxa d'especies amenazaes de la UICN 2013.1. Consultáu'l 15 de payares de 2013.

[25371c05886d508f0bd3b89319c1e188ec3c8883-2] URL de la referencia: http://www.sabencia.net/nomenclator.php.

[3] BirdLife International (2008). Passer montanus. En: UICN 2008. Llista Roxa d'Especies Amenazaes UICN. Consultáu'l 29 de xunu de 2009.

[sven-4] 1 2 3 Mullarney,K.; Svensson, L.; Zetterström, D; y Grant, P.J. (2003). Guía de Campu de les Aves d'España y d'Europa. Editorial Omega. ISBN 84-282-1218-X.

[vertebraos-5] 1 2 García-Navas, V (2008). «Gorrión Molinero - Passer montanus». Enciclopedia Virtual de los Vertebraos Españoles. Consultáu'l 29 de xunu de 2009.

[6] Cornell Lab of Ornithology. «Clement's Checklist 6.3» (inglés). Archiváu dende l'orixinal, el 2009-12-13. Consultáu'l 29 de xunu de 2009.

[7] Arnaiz-Villena, A; Gómez-Prieto P, Ruiz-de-Valle V (2009). «Phylogeography of finches and sparrows». Nova Science Publishers. ISBN 978-1-60741-844--3. https://www.novapublishers.com/catalog/downloadOA.php?order=1&access=true&osCsid=578391717583ba2180ffa42bf304y1f6.

[8] Allende, Luis M.; Rubio, Isabel; Ruíz-del Valle, Valentin; Guillén, Jesus; Martínez-Laso, Jorge; Lowy, Ernesto; Varela, Pilar; Zamora, Jorge; Arnaiz-Villena, Antonio (2001). «The Old World sparrows (genus Passer) phylogeography and their relative abundance of nuclear mtDNA pseudogenes» (PDF). Journal of Molecular Evolution 53 (2): páxs. 144–154. PMID 11479685. Archiváu dende l'orixinal el 21 de xunetu de 2011. https://web.archive.org/web/20110721034443/http://chopo.pntic.mec.es/~biolmol/publicaciones/Passer.pdf.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]