Kaseres
| Kaseres | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Cáceres | |||||
| | |||||
|
|||||
| 39°28′23″ şm. e. 6°22′16″ q. u.HGYO | |||||
| Ölkə | |||||
| Tarixi və coğrafiyası | |||||
| Sahəsi |
|
||||
| Mərkəzin hündürlüyü | 459 ± 0 m | ||||
| Əhalisi | |||||
| Əhalisi |
|
||||
| Rəqəmsal identifikatorlar | |||||
| Poçt indeksi | 10001–10005, 10195 | ||||
| Nəqliyyat kodu | CC | ||||
| Digər | |||||
| ayto-caceres.es | |||||

Kaseres — İspaniyanın qərbində, Ekstremadura muxtar icmasında yerləşən şəhər və Kaseres vilayətinin inzibati mərkəzidir. Şəhər Sierra de la Mosca dağlarının ətəyində yerləşir və 1750 km²-dən çox əraziyə malik bələdiyyəsi İspaniyanın sahəsinə görə ən böyük bələdiyyələrindən biridir. Kaseresin tarixi mərkəzi 1986-cı ildə UNESCO Ümumdünya irsi siyahısına daxil edilmişdir.[3]
Kaseresin tarixi Roma, Əndəlüs və xristian dövrlərinin izlərini özündə birləşdirir. Şəhərin tarixi mərkəzində Roma dövrünə aid qalıqlar, müsəlman hakimiyyəti dövründən qalan qala divarları və qüllələr, orta əsr sarayları və İntibah dövrünün malikanələri bir-birinə yaxın yerləşir. Bu xüsusiyyət Kaseresi Avropanın ən yaxşı qorunmuş tarixi şəhər ansambllarından birinə çevirir.[4]
Tarixi
[redaktə | vikimətni redaktə et]Kaseres ərazisində insan məskənləri tarixdən əvvəlki dövrlərə gedib çıxır. Şəhərin yerləşdiyi təpələrdə Roma imperiyasından əvvəlki yaşayış məntəqələrinin izləri aşkar edilmişdir. Roma dövründə burada Norba Caesarina adlı şəhər yaradılmış və yaşayış məntəqəsi Vía de la Plata kimi tanınan mühüm şimal-cənub yolunun üzərində yerləşmişdir.[5]
Roma imperiyasının süqutundan sonra ərazi vestqotların hakimiyyəti altına keçmişdir. VIII əsrdən etibarən Kaseres Əndəlüsün tərkibinə daxil olmuş və şəhər müsəlman hakimiyyəti dövründə əhəmiyyətli istehkam məntəqəsinə çevrilmişdir. Əl-Müvəhhidlər sülaləsi XII əsrdə şəhərin müdafiə sistemini yenidən qurmuş, mövcud divarları möhkəmləndirmiş və çoxsaylı qüllələr inşa etmişdir.[6]

1229-cu ildə Kastiliya kralı IX Alfonso Kaseresi müsəlmanlardan geri almışdır. Bundan sonra şəhər xristian hakimiyyəti altında inkişaf etməyə başlamış və onun daxilində müxtəlif zadəgan ailələri möhkəmlənmişdir. XIV–XVI əsrlərdə bu ailələr arasında rəqabət nəticəsində şəhərin daxilində çoxsaylı müdafiəli evlər, saraylar və qüllələr inşa edilmişdir.[7]
Kaseresin zənginləşməsində Amerika qitəsinin avropalılar tərəfindən müstəmləkələşdirilməsi də mühüm rol oynamışdır. XV və XVI əsrlərdə Yeni Dünyaya gedən bəzi Kaseres zadəganları və tacirləri böyük sərvətlər əldə etmiş və şəhərə qayıtdıqdan sonra böyük saraylar və malikanələr tikdirmişlər. Bu binalar Kaseresin tarixi mərkəzinin memarlıq görünüşünü müəyyənləşdirmişdir.[8]
UNESCO Dünya İrsi
[redaktə | vikimətni redaktə et]
Kaseresin qədim şəhəri 1986-cı ildə UNESCO tərəfindən Ümumdünya irsi elan edilmişdir. UNESCO şəhərin Roman, İslam, Şimali qotika və İtaliya İntibah memarlığının birləşməsini özündə əks etdirməsini onun müstəsna universal dəyərinin əsas səbəblərindən biri hesab edir.[9]
UNESCO tərəfindən qorunan tarixi ansambl təxminən 9 hektar sahəni əhatə edir və uzunluğu təxminən 1174 metr olan şəhər divarları ilə əhatələnmişdir. Divarlar və onların üzərində yerləşən qüllələr Kaseresin orta əsr şəhər quruluşunun ən mühüm elementlərindəndir.[10]
Tarixi şəhərin daxilində küçələr və meydanlar orta əsrlərə xas nizamsız planı qoruyub saxlamışdır. Plaza de Santa María, Plaza de San Mateo, Plaza de las Veletas və Plaza de los Golfines kimi meydanlar tarixi mərkəzin əsas məkanlarıdır. Burada kilsələr, saraylar, monastırlar və müdafiəli zadəgan evləri bir-birinə yaxın yerləşir.[11]
Buxako qülləsi və şəhər divarları
[redaktə | vikimətni redaktə et]
Buxako qülləsi (Torre de Bujaco) Kaseresin ən tanınmış tarixi tikililərindən biridir. Qüllə Plaza Mayor meydanının kənarında, qədim şəhərin əsas girişlərindən birinin yanında yerləşir. Onun mövcud görünüşü əsasən müsəlman dövrünün istehkam sistemi və sonrakı xristian dəyişiklikləri ilə formalaşmışdır.[12]
Kaseresin müsəlman hakimiyyəti dövründən təxminən 30 müdafiə qülləsi müxtəlif vəziyyətdə qorunub saxlanılmışdır. Buxako qülləsi ilə yanaşı Torre del Horno və Torre de la Yerba kimi qüllələr də şəhərin qədim müdafiə sisteminin mühüm hissələridir. Şəhər divarlarının əsas hissəsi XII əsrdə Əl-Müvəhhidlər tərəfindən yenidən qurulmuşdur.[13]
Plaza Mayor və Arco de la Estrella
[redaktə | vikimətni redaktə et]Plaza Mayor Kaseresin qədim şəhərinin əsas meydanıdır. Meydanın ətrafında orta əsr şəhər divarları, Buxako qülləsi, Foro de los Balbos və tarixi yaşayış binaları yerləşir. Plaza Mayor uzun müddət şəhərin ictimai və ticarət həyatının əsas mərkəzlərindən biri olmuşdur.[14]
Arco de la Estrella qədim şəhərə Plaza Mayor tərəfindən daxil olmaq üçün istifadə olunan ən məşhur qapıdır. Qapının indiki görünüşü XVIII əsrə aiddir və onun dizaynı memar Manuel de Lara Çurrigera ilə əlaqələndirilir. Tağ Kaseresin qədim və yeni hissələrini birləşdirən əsas keçidlərdən biridir.[15]
Santa Mariya meydanı və saraylar
[redaktə | vikimətni redaktə et]
Plaza de Santa María Kaseresin tarixi mərkəzinin ən mühüm meydanlarından biridir. Burada Santa María kafedralı, yepiskop sarayı və müxtəlif zadəgan malikanələri yerləşir. Meydanın ətrafındakı binalar şəhərin orta əsrlərdən İntibah dövrünə qədər keçirdiyi memarlıq dəyişikliklərini nümayiş etdirir.[16]
Santa María kafedralı Kaseresin əsas dini abidəsidir. Tikilinin əsas hissəsi XV və XVI əsrlərdə formalaşmışdır və onun memarlığında roman və qotika elementləri müşahidə olunur. Katedralın daxilində müxtəlif dövrlərə aid dini sənət əsərləri və məzar abidələri qorunur.[17]
Kaseresin tarixi mərkəzində Veletas sarayı, Los Golfines de Abajo sarayı, Ovando sarayı və digər zadəgan malikanələri yerləşir. Bu binaların bir çoxunda müdafiə qüllələri, daş gerblər və qalın divarlar qorunmuşdur. Şəhərin memarlıq xüsusiyyətləri orta əsr zadəgan ailələri arasındakı rəqabətin izlərini əks etdirir.[18]
Yəhudi məhəlləsi
[redaktə | vikimətni redaktə et]
Kaseresin tarixi mərkəzində qədim yəhudi məhəlləsi də qorunub saxlanılmışdır. San Antonio məhəlləsi kimi tanınan bu ərazidə dar küçələr, ağ rəngli yaşayış evləri və qədim dini tikililər yerləşir. Məhəllənin quruluşu şəhərin xristian və müsəlman irsi ilə yanaşı yəhudi icmasının da tarixini əks etdirir.[19]
Məhəllədə San Antonio de la Quebrada kilsəsi və tarixi yaşayış binaları yerləşir. UNESCO Kaseresin tarixi şəhər ansamblını müxtəlif mədəniyyətlərin — Roma, müsəlman, yəhudi və xristian icmalarının — uzunmüddətli qarşılıqlı təsirinin mühüm nümunəsi kimi qiymətləndirir.[20]
Təbiəti və ətraf ərazilər
[redaktə | vikimətni redaktə et]Kaseres şəhəri geniş düzənliklər və alçaq dağ silsilələri ilə əhatə olunmuşdur. Şəhərin yaxınlığında Sierra de la Mosca və Sierra de San Pedro kimi təbii ərazilər yerləşir. Bələdiyyənin böyük ərazisi kənd təsərrüfatı sahələrindən, otlaqlardan və təbii landşaftlardan ibarətdir.[21]
Kaseres həmçinin Vía de la Plata marşrutunun üzərində yerləşir. Bu qədim yol İberiya yarımadasının şimalını cənubu ilə birləşdirən tarixi marşrutlardan biridir və sonrakı dövrlərdə Santyaqo de Kompostelaya gedən yolların bir hissəsinə çevrilmişdir.[22]
Mədəniyyəti
[redaktə | vikimətni redaktə et]Kaseresin mədəni həyatında tarixi şəhər mərkəzi mühüm yer tutur. Şəhərdə müxtəlif musiqi və incəsənət festivalları keçirilir. Onlardan ən məşhuru 1992-ci ildən keçirilən WOMAD Kaseres festivalıdır. Festival müxtəlif ölkələrdən musiqiçiləri və sənətçiləri şəhərin tarixi məkanlarında bir araya gətirir.[23]
Şəhərin əsas muzeylərindən biri Kaseres Muzeyidir. Muzey Veletas sarayında yerləşir və burada arxeologiya, etnoqrafiya və təsviri sənət kolleksiyaları qorunur. Muzeyin arxeoloji bölməsində bölgənin tarixdən əvvəlki dövrlərindən Roma və orta əsrlərə qədər müxtəlif mərhələlərinə aid materiallar nümayiş etdirilir.[24]
İqtisadiyyatı
[redaktə | vikimətni redaktə et]Kaseresin iqtisadiyyatında xidmət sektoru, dövlət idarəçiliyi, təhsil, ticarət və turizm mühüm yer tutur. Şəhərin tarixi mərkəzinin UNESCO statusu turizm sektorunun inkişafına böyük təsir göstərmişdir. Kənd təsərrüfatı da geniş bələdiyyə ərazisinə görə yerli iqtisadiyyatın ənənəvi sahələrindən biri olaraq qalır.[25]
Kaseres həmçinin Ekstremadura Universitetinin mühüm təhsil mərkəzlərindən biridir. Universitetin Kaseres şəhərciyində müxtəlif fakültələr və tədqiqat mərkəzləri fəaliyyət göstərir. Tələbə əhalisi şəhərin müasir iqtisadi və mədəni həyatına əhəmiyyətli təsir göstərir.[26]
Həmçinin bax
[redaktə | vikimətni redaktə et]İstinadlar
[redaktə | vikimətni redaktə et]- ↑ Nomenclátor Geográfico de Municipios y Entidades de Población (isp.). 2 aprel 2024.
- ↑ İspaniya Milli Statistika İnstitutu. Padrón municipal de España de 2025. 13 dekabr 2025.
- ↑ "Old Town of Cáceres". UNESCO World Heritage Centre. 9 fevral 2024 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 6 oktyabr 2026.
- ↑ "Ciudad Vieja de Cáceres". Ministerio de Cultura de España. 6 oktyabr 2026 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 6 oktyabr 2026.
- ↑ "Ciudad Vieja de Cáceres". Ministerio de Cultura de España. 6 oktyabr 2026 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 6 oktyabr 2026.
- ↑ "Old Town of Cáceres". UNESCO World Heritage Centre. 9 fevral 2024 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 6 oktyabr 2026.
- ↑ "Old Town of Cáceres". UNESCO World Heritage Centre. 9 fevral 2024 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 6 oktyabr 2026.
- ↑ "Old Town of Cáceres". UNESCO World Heritage Centre. 9 fevral 2024 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 6 oktyabr 2026.
- ↑ "Old Town of Cáceres". UNESCO World Heritage Centre. 9 fevral 2024 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 6 oktyabr 2026.
- ↑ "Old Town of Cáceres". UNESCO World Heritage Centre. 9 fevral 2024 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 6 oktyabr 2026.
- ↑ "Ciudad Vieja de Cáceres". Ministerio de Cultura de España. 6 oktyabr 2026 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 6 oktyabr 2026.
- ↑ "Old Town of Cáceres". UNESCO World Heritage Centre. 9 fevral 2024 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 6 oktyabr 2026.
- ↑ "Old Town of Cáceres". UNESCO World Heritage Centre. 9 fevral 2024 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 6 oktyabr 2026.
- ↑ "Ciudad Vieja de Cáceres". Ministerio de Cultura de España. 6 oktyabr 2026 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 6 oktyabr 2026.
- ↑ "Ciudad Vieja de Cáceres". Ministerio de Cultura de España. 6 oktyabr 2026 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 6 oktyabr 2026.
- ↑ "Ciudad Vieja de Cáceres". Ministerio de Cultura de España. 6 oktyabr 2026 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 6 oktyabr 2026.
- ↑ "Cáceres Turismo". Ayuntamiento de Cáceres. 6 sentyabr 2025 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 6 oktyabr 2026.
- ↑ "Old Town of Cáceres". UNESCO World Heritage Centre. 9 fevral 2024 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 6 oktyabr 2026.
- ↑ "Ciudad Vieja de Cáceres". Ministerio de Cultura de España. 6 oktyabr 2026 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 6 oktyabr 2026.
- ↑ "Old Town of Cáceres". UNESCO World Heritage Centre. 9 fevral 2024 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 6 oktyabr 2026.
- ↑ "The City". City of Cáceres. 4 mart 2024 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 6 oktyabr 2026.
- ↑ "The City". City of Cáceres. 4 mart 2024 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 6 oktyabr 2026.
- ↑ "Ayuntamiento de Cáceres". Ayuntamiento de Cáceres. 6 oktyabr 2026 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 6 oktyabr 2026.
- ↑ "Ciudad Vieja de Cáceres". Ministerio de Cultura de España. 6 oktyabr 2026 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 6 oktyabr 2026.
- ↑ "The City". City of Cáceres. 4 mart 2024 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 6 oktyabr 2026.
- ↑ "University of Extremadura". English Wikipedia. 12 avqust 2026 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 6 oktyabr 2026.