Məzmuna keç

Maykl Houton

Vikipediya, azad ensiklopediya
Maykl Houton
Doğum tarixi 1949(1949)[1] (76–77 yaş)
Doğum yeri
Elm sahəsi mikrobiologiya
İş yerləri
Təhsili
Mükafatları fiziologiya və tibb üzrə Nobel mükafatı — 2020
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Maykl Houton (1949[1], London[2][1]) — Britaniyalı alim.[4][5] 1986-cı ildə hepatit D genomunu kəşf etmişdir.[6] M.Houton hazırda Alberta Universitetində Virusologiya kafedrasının müdiri və professorudur.[7] O, hepatit C virusunun kəşfinə görə Alter Harvi və Çarlz Rays ilə bərabər 2020-ci il Fiziologiya və ya Tibb üzrə Nobel mükafatına layiq görülmüşdür.[8]

Həyat yolu

[redaktə | vikimətni redaktə et]

1949-cu ildə Böyük Britaniyada anadan olmuş[9] və 17 yaşında Lui Paster haqqında kitabı oxuduqdan sonra mikrobioloq olmağa qərar vermişdir.[10][11] O, 1972-ci ildə Şərqi İngiltərə Universitetinin biologiya elmləri ixtisasını bitirmiş və 1977-ci ildə London Kral Kollecində biokimya üzrə fəlsəfə doktoru (PhD) dərəcəsini almışdır.[12]

Elmi işləri

[redaktə | vikimətni redaktə et]

M.Houton əmək fəaliyyətinə əczaçılıq şirkətində başlamış və 1982-ci ildə biotexnologiya şirkətinə keçmişdir. Orada olarkən Houton, şirkətdəki həmkarları Qui-Lim Çoo və Corc Kuo, eləcə də ABŞ-ın Xəstəliklərə Nəzarət və Profilaktika Mərkəzlərindən olan tədqiqatçı Daniel Bradley ilə birlikdə əməkdaşlıq edərək ilk dəfə Hepatit C virusunu ayırd etməyə nail olmuşdurlar.[13] 1989–1990-cı illərdə Maykl Hauton həmmüəllifi olduğu elmi məqalələrdə qanda Hepatit C virusuna qarşı anticisimləri ilk dəfə müəyyən etmişdir. Bu anticisimlər xüsusilə hepatit C-yə yoluxma riski yüksək olan şəxslərdə, o cümlədən qan köçürülməsi almış xəstələrdə aşkar edilmişdir.[14][15][16][17] Bu tədqiqatlar nəticəsində 1990-cı ildə Hepatit C virusuna qarşı anticisimləri aşkar edən qan testi hazırlanmışdır. 1992-ci ilə qədər bu testin geniş tətbiqi və eyni zamanda daha həssas diaqnostik testin hazırlanması sayəsində Kanadada donor qanı vasitəsilə hepatit C-yə yoluxma halları demək olar ki, tamamilə aradan qaldırılmışdır.[18][19] Həmin dövrdə Maykl Hauton və həmkarları apardıqları digər tədqiqatlarda Hepatit C ilə Qaraciyər xərçəngi arasında əlaqənin olduğunu da göstərmişdirlər.[20][21][22] 2013-cü ildə Alberta Universitetində Maykl Hautonun rəhbərlik etdiyi laboratoriya göstərmişdi ki, Hepatit C virusunun bir ştampına qarşı hazırlanmış peyvənd virusun bütün digər genotiplərinə qarşı da effektiv ola bilər.[23][24]

İstinadlar

[redaktə | vikimətni redaktə et]
  1. 1 2 3 4 Pioneers of Medicine Without a Nobel Prize (ing.). / ed. Gilbert Thompson. Imperial College London. P. 200. DOI.
  2. 1 2 University of Alberta virologist Michael Houghton jointly wins Nobel Prize for medicine (ing.). The Globe and Mail.
  3. ↑ Angel Montenegro. ORCID Public Data File 2023 (ing.). 27 sentyabr 2023. DOI. (İstifadə tarixi: 10 noyabr 2023).
  4. ↑ Pioneers of Medicine Without a Nobel Prize / под ред. Г. Томпсон — Имперский колледж Лондона. — С. 200. — doi:10.1142/P922
  5. ↑ University of Alberta virologist Michael Houghton jointly wins Nobel Prize for medicine
  6. ↑ Wang, KS (9 октября 1986). Structure, sequence and expression of the hepatitis delta (delta) viral genome. Nature. 323 (6088): 508—14. doi:10.1038/323508a0. PMID 3762705.
  7. ↑ MMI Faculty - Michael Houghton, PhD. Дата обращения: 13 января 2014. Архивировано из оригинала 6 марта 2018 года.
  8. ↑ Press release: The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2020. Nobel Foundation. Дата обращения: 5 октября 2020. Архивировано 5 октября 2020 года.
  9. ↑ Houghton -Geburtsjahr 1949. Дата обращения: 5 октября 2020. Архивировано 23 июня 2021 года.
  10. ↑ Michael Houghton, PhD. Canadians for Health Research. Дата обращения: 8 октября 2016. Архивировано 14 июня 2012 года.
  11. ↑ Eureka moments in research. Alberta Innovates: Health Solutions. Дата обращения: 8 октября 2016. Архивировано из оригинала 13 ноября 2017 года.
  12. ↑ Boyer, J.L. Liver Cirrhosis and Its Development - Google Books / J.L Boyer, H.E Blum, K.P Maier … [и др.]. — 2001-03-31. — ISBN 9780792387602.
  13. ↑ Houghton, M (2009). The long and winding road leading to the identification of the hepatitis C virus. J. Hepatol. 51 (5): 939—948. doi:10.1016/j.jhep.2009.08.004. PMID 19781804.
  14. ↑ Kuo, G; Choo, Q-L; Alter, HJ; Gitnick, GI; Redeker, AG; Purcell, RH; Miyamura, T; Dienstag, JL; Alter, MJ; Stevens, CE; Tegtmeier, GE; Bonino, F; Colombo, M; Lee, W-S; Kuo, C; Berger, K; Shuster, JR; Overby, LR; Bradley, DW; Houghton, M (1989). An assay for circulating antibodies to a major etiologic virus of human non-A, non-B hepatitis. Science. 244 (4902): 362—364. doi:10.1126/science.2496467. PMID 2496467.
  15. ↑ Esteban, JI; Viladomiu, L; Bonzalez, A; Roget, M; Genesca, J; Guardia, J; Esteban, R; Lopez-Talavera, JC; Hernandez, JM; Vargas, V; Buti, M; Kuo, G; Choo, Q-L; Houghton, M (1989). Hepatitis C virus antibodies among risk groups in Spain. Lancet. 334 (8658): 294—297. doi:10.1016/s0140-6736(89)90485-6.
  16. ↑ Van Der Poel, CL; Ressink, HW; Lelie, PN; Leentvaar-Kuypers, A; Choo, Q-L; Kuo, G; Houghton, M (1989). Anti-hepatitis C antibodies and non-A, non-B post-transfusion hepatitis in the Netherlands. Lancet. 334 (8658): 297—298. doi:10.1016/s0140-6736(89)90486-8.
  17. ↑ Alter, HJ; Purcell, RH; Shih, JW; Melpolder, JC; Houghton, M; Choo, Q-L; Kuo, G (1989). Detection of antibody to hepatitis C virus in prospectively followed transfusion recipients with acute and chronic non-A, non-B hepatitis. N. Engl. J. Med. 321 (22): 1494—1500. doi:10.1056/nejm198911303212202.
  18. ↑ Cha, T-A; Kolberg, J; Irvine, B; Stempien, M; Beall, E; Yano, M; Choo, Q-L; Houghton, M; Kuo, G; Han, JH; Urdea, MS (1991). Use of a signature nucleotide sequence of hepatitis C virus for detection of viral RNA in human serum and plasma. J. Clin. Microbiol. 29: 2528—2534. PMC 270367. PMID 1663510.
  19. ↑ Bresters, D; Cuypers, HT; Reesink, HW; Schaasberg, WP; van der Poel, CL; Mauser-Bunschoten, EP; Houghton, M; Choo, Q-L; Kuo, G; Lesniewski, R; Troonen, H; Lelie, PN (1992). Enhanced sensitivity of a second generation ELISA for antibody to hepatitis C virus. Vox Sang. 62 (4): 213—217. doi:10.1111/j.1423-0410.1992.tb01201.x.
  20. ↑ Hasan, F; Jeffers, L; de Medina, M; Reddy, R; Parker, T; Schiff, E; Houghton, M; Choo, Q-L; Kuo, G (1989). Hepatitis C HCV associated hepatocellular carcinoma. Hepatology. 10 (4): 580. doi:10.1002/hep.1840100432.
  21. ↑ De Bisceglie, AM; Alter, H; Kuo, G; Houghton, M; Hoofnagle, JH (1989). Detection of antibody to hepatitis C virus in patients with various chronic liver diseases. Hepatology. 10 (4): 581. doi:10.1002/hep.1840100432.
  22. ↑ Saito, I; Miyamura, T; Ohbayashi, A; Harada, H; Katayama, T; Kikuchi, S; Watanabe, Y; Koi, S; Onji, M; Ohta, Y; Choo, Q-L; Houghton, M; Kuo, G (1990). Hepatitis C virus infection is associated with the development of hepatocellular carcinoma. Proc. Natl. Acad. Sci. USA. 87 (17): 6547—6549. doi:10.1073/pnas.87.17.6547. PMC 54573. PMID 2168552.
  23. ↑ Law, JL; Chen, C; Wong, J; Hockman, D; Santer, DM; Frey, SE; Belshe, RB; Wakita, T; Bukh, J; Jones, CT; Rice, CM; Abrignani, S; Tyrrell, DL; Houghton, M. (19 марта 2013). A hepatitis C virus (HCV) vaccine comprising envelope glycoproteins gpE1/gpE2 derived from a single isolate elicits broad cross-genotype neutralizing antibodies in humans. PLOS ONE. 8 (3): e59776. doi:10.1371/journal.pone.0059776. PMC 3602185. PMID 23527266.
  24. ↑ Houghton, M; Law, J; Tyrrell, DL (2013). An inactivated hepatitis C virus vaccine on the horizon?. Gastroenterology. 145 (2): 285—288. doi:10.1053/j.gastro.2013.06.029.
Mənbə — "https://az.wikipedia.org/w/index.php?title=Maykl_Houton&oldid=9144509"