Sidney
| Şeer | |||
| Sidney | |||
|---|---|---|---|
| Sydney | |||
 | |||
|
|||
| 33°52′10″ c. e. 151°12′30″ ş. b.HGЯO | |||
| Memleket | Avstraliya | ||
| Temeli qoyulğan tarihı | 1788 yanvar 26 | ||
| Meydanlıq |
|
||
| Yükseklik | 6 metr | ||
| Resmiy til | Avustralya İngilizcesi[d] | ||
| Eali | 5 131 326 kişi | ||
| Telefon kodu | 0272, 0273, 0274, 0276, 0277, 0279, 0280, 0282, 0283, 0285, 0288, 0290, 0291, 0292, 0293, 0294, 0295, 0296, 0297, 0298, 0299 | ||
| Poçta indeksi | 2000 | ||
| Sayt | cityofsydney.nsw.gov.au(ing.) | ||
|
|
|||
 Wikimedia Commons saytındakiMultimedia fayllar | |||
Sidney (inglizce Sydney) — Avstraliyanıñ şarqında bir şeer ve Nyu Saut Vels ştatınıñ paytahtı. Avstraliyanıñ eñ büyük şeerlerinden biridir.
Sidney ve onıñ etrafındaki yerlerni qaplağan Büyük Sidney bölgesiniñ ealisi 2025 senesi taqriben 5,64 million kişi edi.[1]
Şeerniñ ealisi çoq milletlidir. İngliz tilinde Sidneylilerine Sydneysiders deyler.
Tarihı
[deñiştir | kodunı deñiştir]Avropalılar kelmezden evel bu yerlerde gadigal ve başqa Avstraliya aborigenleri biñlerce yıl yaşağan.[2]
1788 senesi yanvar 26 künü Artur Filipp başlığındaki İlk flot Port Cekson limanında qasabanıñ temelini qoydı. Bu, Avstraliyadaki ilk daimiy britaniya müstemlekesi edi. İlk flot Britaniyadan mabus, asker ve başqa adamlar ketirgen.[3]
XIX asırda Sidney büyük liman ve ticaret merkezi olaraq inkişaf etti. 1842 senesi şeer şurası quruldı.[4] Soñraki devirlerde başqa memleketlerden kelgen adamlar şeerniñ ösmelerine ve medeniy çeşitliginiñ artmasına yardım etti.
Coğrafiyası
[deñiştir | kodunı deñiştir]Sidney Tınç okean yalısında, Port Cekson limanı etrafında bulunа. Sidney limanı bu büyük tabiiy limannıñ bir parçasıdır. Şeer liman, körfez ve özenler etrafındaki töpelerde qurulğan.
Şeerniñ eñ belli binaları arasında Sidney opera teatri ve Sidney liman köpüri bar. Şarqiy yalıda Bondi plâjı ve başqa qumlu plâjlar bulunа.[5]
Sidney ve onıñ civarlarında Milliy parklar, şu cümleden Sidney körfezi milliy parkı ve Leyn Kouv milliy parkı bar.
Şeerniñ belli park ve bağçaları arasında Hayd park, Yüzyıllıq parkı, Qıral nebatat bağçası, Maunt Annan nebatat bağçası ve Qıtay dostluq bağçası bar.[6]
İklim
[deñiştir | kodunı deñiştir]Sidneyniñ yazları sıcaq, qışları yımşaqtır. Yağmur yıl boyunca yağa.[7]
Şeer cenübiy yarımkürede olğanı içün, yaz ayları dekabr, yanvar ve fevral; qış ayları ise iyün, iyül ve avgusttır.
Ealisi
[deñiştir | kodunı deñiştir]Sidneyde türlü millet ve medeniyetlerden adamlar yaşay. İngliz tilinden ğayrı qıtay, arap ve vyetnam tilleri de keñ qullanıla.[8]
Din
[deñiştir | kodunı deñiştir]2021 senesi keçirilgen ealini cedvelge aluvda Büyük Sidney sakinleriniñ din aqqındaki cevapları arasında şular qayd etildi:[8]
| Din ya da cevap | Ealideki payı |
|---|---|
| Katolikler | 23,1 % |
| Anglikanlar | 9,2 % |
| Musulmanlar | 6,3 % |
| «Dinim yoq» cevabını bergenler | 30,3 % |
Şeerde ortodoks, buddist, induizm ve yeudi cemaatları de bar.
İqtisadiyat ve naqliyat
[deñiştir | kodunı deñiştir]Sidney Avstraliyanıñ büyük iş ve medeniyet merkezlerinden biridir. Şeerde halqara şirketler, tasil ve araştırma merkezleri çalışa. Turizm de şeer iqtisadiyatında emiyetli yer tuta.[9]
Şeerniñ esas ava qapısı — Sidney ava limanı. Şeer içinde tren, metro, tramvay, avtobus ve paromlar bar. Paromlar limannıñ türlü yalılarını bağlay.[10]
Sport
[deñiştir | kodunı deñiştir]Sidneyde 1938 senesi Britaniya İmperiyası oyunları keçirildi. Bu oyunlar soñra İttifaqdaşlıq oyunları adını aldı.[11]
2000 senesi şeer Yaz Olimpiya oyunlarını qabul etti.[12]
Menbalar
[deñiştir | kodunı deñiştir]- ↑ Regional population, 2024–25(ing.). Australian Bureau of Statistics.
- ↑ Aboriginal histories(ing.). City of Sydney.
- ↑ 1788 to 1810 – Early European Settlement(ing.). Parliament of New South Wales.
- ↑ History of City of Sydney council(ing.). City of Sydney.
- ↑ Sydney destinations(ing.). Destination NSW.
- ↑ 14 of the most beautiful parks and gardens in Sydney(ing.). Destination NSW.
- ↑ Climate statistics for Sydney (Observatory Hill)(ing.). Bureau of Meteorology.
- 1 2 2021 Greater Sydney, Census All persons QuickStats(ing.). Australian Bureau of Statistics.
- ↑ Business & economy(ing.). City of Sydney.
- ↑ Using public transport(ing.). Transport for NSW.
- ↑ Sydney 1938 British Empire Games(ing.). Commonwealth Sport.
- ↑ Sydney 2000(ing.). Australian Olympic Committee.
