Edukira joan

Albuquerque

Wikipedia, Entziklopedia askea
Albuquerque
La Villa de Alburquerque
Ameriketako Estatu Batuetako hiria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Ameriketako Estatu Batuak
Estatua Mexiko Berria
County of New MexicoBernalillo konderria
AlkateaTim Keller
Izen ofizialaCity of Albuquerque
Albuquerque
Jatorrizko izenaLa Villa de Alburquerque
Posta kodea87101, 87102, 87103 eta 87104
FIPS kodea35-02000
Geografia
Koordenatuak35°05′04″N 106°39′01″W / 35.0844°N 106.6503°W / 35.0844; -106.6503
Mapa
Azalera492,012999 km²
Altitudea1.619 m
Demografia
Biztanleria564.559 (2020ko apirilaren 1a)
Dentsitatea1.147 bizt/km²
Etxebizitzak229.701
Informazio gehigarria
Sorrera1706
Telefono aurrizkia505
Hiri senidetuakLanzhou, Rehovot, Asgabat, Chihuahua, Gijón, Guadalajara, Helmstedt, 花蓮市, Sasebo, Alburquerque eta Kharkiv
cabq.gov

Albuquerque Ameriketako Estatu Batuetako Mexiko Berriko estatuko hiririk handiena da. 2009an 528.497 biztanle zituen.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2020ko Ameriketako Estatu Batuetako erroldaren arabera 564.559 biztanle zeuden. Batez besteko adina 38,2 urtekoa zen ( Mexiko Berriko mapa), 36,9 urtekoa gizonezkoen artean eta 39,5 urtekoa emakumezkoen artean. Biztanleen % 21,1 18 urtetik beherakoak ziren eta % 17,0 65 urtetik gorakoak. 100 emakumeko, 94,4 gizon zeuden, eta 18 urtetik gorako 100 emakumeko, 92,0 gizon zeuden adin-talde horretan.[1][2]

BiztanleriaUrtea556.000558.000560.000562.000564.000566.000202020212022202320242025Biztanleria Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira, AEBko Errolda Bulegotik (U.S. Census Bureau). Grafikoa hemen alda daiteke. Azken 5 urteak (2021-2025) estimazioak dira; gainerakoak errolda historikoetatik datoz, hamarkada bakoitzean egiten direnak.

Biztanleria-piramidea 2020
Guztira: 274.173 gizon, 290.386 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
1.43
 
85+
 
2.38
1.61
 
80-84
 
2.16
2.67
 
75-79
 
3.22
4.37
 
70-74
 
4.89
5.24
 
65-69
 
5.96
6.01
 
60-64
 
6.51
6.41
 
55-59
 
6.47
5.84
 
50-54
 
5.88
5.79
 
45-49
 
5.74
6.28
 
40-44
 
6.10
7.08
 
35-39
 
6.88
7.64
 
30-34
 
7.11
7.57
 
25-29
 
7.17
7.17
 
20-24
 
6.87
6.72
 
15-19
 
6.24
6.69
 
10-14
 
6.09
6.07
 
5-9
 
5.43
5.40
 
0-4
 
4.90
Iturria: Datu hauek AEBko Errolda Bulegotik (U.S. Census Bureau) eskuratu dira, 2020ko zentsutik (DHC, P12 taula)[3]

Arraza eta etnizitatea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2020ko Ameriketako Estatu Batuetako erroldaren arabera, udalerrian 564.559 biztanle zeuden. Herritarren % 47,7 hispano edo latinoa zen, edozein arrazakoak[oh 1]. Ez-hispanoen artean % 72,1 zuria zen, lekuko biztanleria osoaren % 37,7[oh 2]; % 5,6 beltza edo afroamerikarra zen, lekuko biztanleria osoaren % 2,9; % 6,1 asiarra zen, lekuko biztanleria osoaren % 3,2; % 6,5 bi arraza edo gehiago zen, lekuko biztanleria osoaren % 3,4; % 8,5 amerindiarra edo Alaskako natiboa zen, lekuko biztanleria osoaren % 4,5; % 0,2 Hawaiiko edo Ozeaniako uharteetakoa zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,1; eta % 1,0 bestelako arraza bat zen, lekuko biztanleria osoaren % 0,5.[oh 3][4]

Arraza/etnia Mexiko Berriko mapa
Etnizitatea
2000
60,1 %
39,9 %
2010
53,3 %
46,7 %
2020
52,3 %
47,7 %
Ez-hispanoa edo ez-latinoa Hispanoa edo latinoa
Arraza (ez-hispanoak)
2000
71,6 %
14,8 %
2010
79,1 %
7,1 %
2020
72,1 %
6,1 %
6,5 %
8,5 %
Zuria Beltza edo afroamerikarra Asiarra Bi arraza edo gehiago Amerindiarra edo Alaskako natiboa Hawaiiko edo Ozeaniako uharteak Bestelako arraza bat

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaioterriari dagokionez, biztanleen % 51,5 estatu berean jaiotakoak, % 36,4 beste estatu amerikar batean jaiotakoak eta % 10,6 atzerrian jaiotakoak (atzerritarrak) ziren.[oh 4] Atzerritarren artean, % 47,8 AEBko herritar naturalizatuak ziren eta % 52,2 ez ziren herritarrak. Jatorriari erreparatuta, atzerritarren gehiengoa Latinoamerikan jaiotakoa zen (% 59,3, biztanleria osoaren % 6,3); ondoren Asian (% 25,9, % 2,7), Europan (% 8,9, % 0,9), Afrikan (% 4,2, % 0,4) eta Ipar Amerikan (% 1,4, % 0,1).[oh 5][5]

Jaioterria eta jatorria Mexiko Berriko mapa
Jaioterria
51,5 %
36,4 %
10,6 %
Estatu berean Beste estatu batean Beste (Puerto Rico, e.a.) Atzerrian
Atzerritarren herritartasun-egoera
47,8 %
52,2 %
Naturalizatua Ez-herritarra
Atzerriko jatorria, kontinentea
59,3 %
25,9 %
8,9 %
Latinoamerika Asia Europa Afrika Ipar Amerika Ozeania

Etxebizitza eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerrian 254.635 etxebizitza zeuden, horietatik % 93,4 okupatuta eta % 6,6 hutsik.[6] Okupatutako etxebizitzen artean, % 58,8 jabeek okupatutakoak ziren eta % 41,2 errentan hartutakoak.[2] Udalerrian 237.826 etxegune zeuden guztira, horietatik % 58,3 familia-etxeguneak ziren eta % 41,7 familiarik gabekoak. Familia-etxeguneen artean, % 63,0 ezkondutako bikoteek osatzen zituzten eta % 37,0 bestelako familia motek. Familiarik gabeko etxeguneen artean, % 80,4 pertsona bakarrik bizi ziren eta % 19,6 beste norbaitekin, ahaiderik gabe.[7] Talde-bizilekuetan bizi ziren 8.153 pertsona (biztanleria osoaren % 1,4); horietatik 304 zuzentze- eta gazte-egoitzetan eta 2.493 unibertsitateko ikasleen egoitzetan bizi ziren.[6]

254.635etxebizitza
237.826okupatuak
8.153talde-bizilekuetan

Etxebizitzak Mexiko Berriko mapa

139.887
97.939
16.809
Jabetzan (139.887) Alokairuan (97.939) Hutsik (16.809)

Etxegune motak

87.340
15.859
35.388
79.836
19.403
Ezkondutako bikotea (87.340) Gizon-burua (ezkontiderik gabe) (15.859) Emakume-burua (ezkontiderik gabe) (35.388) Bakarrik bizi (79.836) Beste norbaitekin (19.403)

Talde-bizilekuetako biztanleria

2.493
5.356
Zuzentze- eta gazte-egoitzak (304) Unibertsitateko egoitzak (2.493) Beste (5.356)

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

25 urtetik gorako biztanleen artean, % 91,2k batxilergo-titulua edo goragokoa zuten, % 39,2k unibertsitate-gradua edo goragokoa zuten eta % 17,9k graduondoko titulua (masterra, titulu profesionala edo doktoretza) zuten.[8]

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Errenta

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Etxeguneen errenta mediana 68.317 $ zen ( Mexiko Berriko mapa), eta familiena, 88.434 $. Per capita errenta 40.469 $ zen. Biztanleriaren % 15,5 pobrezia-atalasetik behera zegoen.[9] Etxeguneen artean, % 6,4k 10.000 $ baino gutxiagoko errenta zuten, eta % 8,3k 200.000 $ edo gehiagoko errenta zuten.[10]

68.317 $etxegunearen errenta mediana
88.434 $familiaren errenta mediana
40.469 $biztanleko errenta
% 15,5pobrezian

Etxeguneen errenta banaketa

% 6,4
% 7,3
% 9,8
% 13,0
% 9,6
% 6,9
% 7,9
% 8,3
< 10.000 $ — % 6,4 (15.694) 10.000-14.999 $ — % 4,2 (10.224) 15.000-19.999 $ — % 3,7 (9.117) 20.000-24.999 $ — % 4,0 (9.688) 25.000-29.999 $ — % 3,7 (9.086) 30.000-34.999 $ — % 4,0 (9.832) 35.000-39.999 $ — % 3,9 (9.398) 40.000-44.999 $ — % 3,5 (8.446) 45.000-49.999 $ — % 3,7 (8.973) 50.000-59.999 $ — % 7,3 (17.774) 60.000-74.999 $ — % 9,8 (23.928) 75.000-99.999 $ — % 13,0 (31.772) 100.000-124.999 $ — % 9,6 (23.440) 125.000-149.999 $ — % 6,9 (16.814) 150.000-199.999 $ — % 7,9 (19.249) ≥ 200.000 $ — % 8,3 (20.298)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
    Datu klimatikoak (Albuquerqueko nazioarteko aireportua, 1981–2010)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) 21 26 32 32 37 42 41 38 38 33 25 22 42
Batez besteko tenperatura maximoa (°C) 9 13 17 21 27 32 34 32 28 22 14 9 21.5
Batez besteko tenperatura minimoa (°C) -5 -2 1 5 10 15 18 17 13 7 -0 -4 6.3
Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) -27 -21 -14 -11 -2 3 6 7 -1 -7 -22 -22 -27
Pilatutako prezipitazioa (mm) 12 11 15 13 15 17 32 44 27 25 16 12 241
Prezipitazio egunak (≥ 0.01 in) 4.1 3.8 4.9 3.2 4.2 4.4 8.3 9.2 5.9 5.1 3.9 4.2 61.2
Elur egunak (≥ 0.1 in) 2.4 1.7 1.4 0.3 0 0 0 0 0 0.2 1.0 2.4 9.4
Eguzki orduak 235.6 226.0 269.7 306.0 347.2 360.0 334.8 313.1 288.0 282.1 234.0 223.2 3419.7
Iturria: [11]

Hiritar ospetsuak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hiri senidetuak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Hispano edo latinoak edozein arrazatakoak izan daitezke.
  2. ↑ Bigarren ehunekoa lekuko biztanleria osoaren gainean kalkulatuta dago, ez soilik hispano ez direnen taldearen gainean. Hispanoak edozein arrazatakoak izan daitezke.
  3. ↑ Arraza-kategoria hauek Ameriketako Estatu Batuetako Zentsu Bulegoak eta Kudeaketa eta Aurrekontu Bulegoak (OMB) ezarritako sailkapen administratiboak dira, ez sailkapen zientifikoak.
  4. ↑ Puerto Ricon jaiotakoak eta atzerrian edo AEBko uharte-eremuetan guraso estatubatuarren seme-alaba gisa jaiotakoak jatorriz estatubatuartzat hartzen dira, eta ez dira atzerrian jaiotakotzat zenbatzen.
  5. ↑ Lehen ehunekoa atzerrian jaiotako biztanleriaren gainean kalkulatuta dago; bigarrena, parentesi artean, udalerriko biztanleria osoaren gainean.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Demographic and Housing Characteristics File (DHC): Table P12, Sex by Age» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  2. 1 2 (Ingelesez) «2020 Census Demographic Profile: Table DP1, Median Age and Housing Tenure» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  3. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Detailed Demographic and Housing Characteristics File A (Detailed DHC-A)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-08-31).
  4. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Detailed Demographic and Housing Characteristics File A (Detailed DHC-A)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-08-31).
  5. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Place of Birth by Nativity and Citizenship Status (Table B05002)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  6. 1 2 (Ingelesez) «2020 Decennial Census Redistricting Data (Public Law 94-171)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  7. ↑ (Ingelesez) «2020 Census Demographic and Housing Characteristics File (DHC): Table P16, Households by Type» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-02).
  8. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Table B15003, Educational Attainment for the Population 25 Years and Over» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).
  9. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Tables B19013 (Median Household Income), B19113 (Median Family Income), B19301 (Per Capita Income), and B17001 (Poverty Status in the Past 12 Months)» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).
  10. ↑ (Ingelesez) «American Community Survey 5-Year Estimates: Table B19001, Household Income in the Past 12 Months» U.S. Census Bureau (kontsulta data: 2026-09-03).
  11. ↑ http://www.nws.noaa.gov/climate/xmacis.php?wfo=abq NOAA

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Albuquerque, airetik ikusia.
Geografia
Mexiko Berria
 Artikulu hau Mexiko Berriko geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Albuquerque&oldid=11855633"(e)tik eskuratuta