Edukira joan

Auriòlas

Wikipedia, Entziklopedia askea
Auriòlas
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Gironda
BarrutiLangoneko barrutia
Kantonamenducanton of Pellegrue
Izen ofizialaAuriolles
Posta kodea33790
Geografia
Koordenatuak44°44′30″N 0°02′59″E / 44.7417°N 0.0497°E / 44.7417; 0.0497
Mapa
Azalera7,03 km²
Altitudea96 m, 41 m, 116 m eta 84 m
MugakideakListrac-de-Durèze, Cazaugitat, Pellegrue, Saint-Ferme eta Soussac
Demografia
Biztanleria136 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 60 (%44,4) (%55,6) 75 alt_right
Dentsitatea19 bizt/km²

Auriòlas (okzitanieraz Auriòlas, frantsesez eta ofizialki: Auriolles) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gironda departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. Azken erroldaren arabera 136 biztanle zituen 7 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Listrac-de-Durèze, Cazaugitat, Pellegrue, Saint-Ferme eta Soussac.

Mapa
Auriolles eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
AuriollesAuriolles
Població amb 1033 habitants (2000)Pellegrue (2,0 km)
Població amb 178 habitants (2000)Soussac (2,9 km)
Població amb 280 habitants (2000)Massugas (4,1 km)
Població amb 249 habitants (2000)Cazaugitat (4,5 km)
Població amb 105 habitants (2000)Coubeyrac (4,9 km)
Població amb 357 habitants (2000)Saint-Ferme (5,4 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfa motakoa da: klima epela, uda beroa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoa du, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,6 °C-koa da, 14,7 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 821 mm-koa da, urtarrilean 11,9 euri-egun eta uztailean 6,4 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Talança udalerrian dago, 51,1 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 14,3 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 884 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,5 °C-koa da, 2019ko uztailaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -14,6 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 16an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 13,1 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (21,0 °C) eta hotzena urtarrila (5,8 °C). Urteko prezipitazioa 826 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (94 mm) eta lehorrena uztaila (47 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,34 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (12,1 °C) baino 1,9 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2011, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (14,9 °C) eta hotzena 1963 (11,1 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Auriòlas)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 5.8 6.6 9.6 12.1 15.9 19.2 21.0 20.9 17.2 13.6 9.0 6.4 13.1
Pilatutako prezipitazioa (mm) 78 60 59 76 69 61 47 58 67 70 94 88 826
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,1 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,9+0,3+1,6+1,3+1,6+1,5+0,8+1,4+0,1+0,8+1,0+1,0
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,1 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an Auriolles udalerrian erroldatutako biztanleak 130 ziren. Familiak 46 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 21 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 21 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea1001502002503003501750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 75 gizon, 60 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
8.33
0.00
 
80-84
 
0.00
6.67
 
75-79
 
0.00
0.00
 
70-74
 
8.33
13.33
 
65-69
 
0.00
6.67
 
60-64
 
0.00
6.67
 
55-59
 
8.33
6.67
 
50-54
 
8.33
0.00
 
45-49
 
0.00
6.67
 
40-44
 
16.67
6.67
 
35-39
 
0.00
0.00
 
30-34
 
8.33
20.00
 
25-29
 
8.33
6.67
 
20-24
 
8.33
0.00
 
15-19
 
8.33
0.00
 
10-14
 
16.67
13.33
 
5-9
 
0.00
6.67
 
0-4
 
0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Auriolles udalerrian 136 biztanle zeuden eta 60 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,27 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 15 kide bakarrekoak ziren, 15 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 20 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]

136biztanle
60elkarbizitza-unitate
2,27lagun elkarbizitza-unitateko
40familia
20Bikotea seme-alabekin
15Bikotea seme-alabarik gabe etxean
5Guraso bakarrekoak
15Kide bakarrekoa
5Bestelakoak
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 40 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (20). Guraso bakarreko 5 familietatik 5etan ama zen guraso bakarra. 15 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

15
20
5
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 74 etxebizitza zeuden. Horietatik 60 egoitza nagusi ziren, 9 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 5 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (72), eta apartamentuak gutxi ziren (2). Egoitza nagusietatik 47 beren jabearen bizilekuak ziren, 12 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 1 doan lagata.[11]

74etxebizitza
60egoitza nagusi
72etxe
2apartamentu

Etxebizitza multzoa

60
9
Egoitza nagusia (60)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (9)Hutsik (5)

Etxe mota

72
Etxea (72)Apartamentua (2)

Jabetza egoera

47
12
Jabeak (47)Alokairuan (12)Doan lagata (1)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik17
1919-19455
1946-19709
1971-19906
1991-200513
2006-20208

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (35). 23 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 49 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 31 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 29tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela1
3 gela11
4 gela13
5 gela edo gehiago35

Berogailu mota

8
18
10
23
Gas sarea (1)Fuel-olioa (8)Elektrizitatea (18)Gas botila (10)Bestelakoak (23)

Aparkalekua eta ibilgailuak

49aparkalekua
31ibilgailu 1
29ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 87 biztanleetatik 73 aktibo ziren (% 83,9), horietako 68 lanean (% 78,2) eta 6 langabezian (aktiboen % 8,2).

8715-64 urteko biztanle
% 83,9aktibo
% 78,2lanean
% 8,2langabezia-tasa

14 ez-aktibotik 4 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 28,6), 3 erretiraturik zeuden (% 21,4) eta 7 bestelako ez-aktibo ziren (% 50,0).

Ez-aktiboak

% 29
% 21
% 50
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 31 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 68 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

31enplegu udalerrian
% 38,7soldatapeko
% 61,3ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 21.390 eurokoa zen.

21.390 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.820 €

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 80 ziren, horien artean 62 aktiboak ziren eta 18 inaktiboak ziren. 62 pertsona aktiboetatik 59 lanean zeuden (32 gizon eta 27 emakume) eta 3 langabezian zeuden (1 gizon eta 2 emakume). 18 pertsona inaktiboetatik 8 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.[12]

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[13]

2000. urtean Auriolles udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1959ko urtarrilaren 1an eta 2021ko azaroaren 30an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,3 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Talence », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
  13. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Auriòlas&oldid=11343974"(e)tik eskuratuta