Edukira joan

Baishàs

Wikipedia, Entziklopedia askea
Baishàs
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Garona Garaia
BarrutiSaint-Gaudenseko barrutia
Kantonamenducanton of Aurignac
Izen ofizialaBachas
Posta kodea31420
Geografia
Koordenatuak43°14′40″N 0°56′17″E / 43.2444°N 0.9381°E / 43.2444; 0.9381
Mapa
Azalera2,62 km²
Altitudea272 m, 364 m eta 306 m
MugakideakAlan, Benque, Samouillan eta Terrebasse
Demografia
Biztanleria90 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 48 (%50) (%50) 48 alt_right
Dentsitatea34 bizt/km²

Baishàs (okzitanieraz Baishàs, frantsesez eta ofizialki: Bachas) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Garona Garaia departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 90 biztanle zituen 2,6 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Alan, Benque, Samouillan eta Terrebasse.

Mapa
Bachas eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
BachasBachas
Població amb 305 habitants (2000)Alan (1,6 km)
Població amb 129 habitants (2000)Terrebasse (2,2 km)
Població amb 109 habitants (2000)Samouillan (2,3 km)
Població amb 154 habitants (2000)Benque (2,5 km)
Població amb 190 habitants (2000)Francon (3,3 km)

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,7 °C-koa da, 15,1 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 839 mm-koa da, urtarrilean 9,6 euri-egun eta uztailean 6,3 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Palaminy udalerrian dago, 10,3 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,2 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 715,2 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,8 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -13,1 °C-koa da, 2012ko otsailaren 9an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 12,1 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (20,4 °C) eta hotzena urtarrila (4,5 °C). Urteko prezipitazioa 799 mm-koa da; hilabeterik euritsuena maiatza da (89 mm) eta lehorrena abuztua (51 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,16 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (11,7 °C) baino 1,0 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2003, 2018, 2020, 2022 eta 2023. Urterik beroena 2022 izan zen (13,4 °C) eta hotzena 1972 (10,8 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Baishàs)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 4.5 5.5 8.4 10.9 14.7 18.4 20.4 20.3 16.6 12.6 7.8 5.1 12.1
Pilatutako prezipitazioa (mm) 71 58 62 84 89 64 53 51 56 61 83 68 799
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,7 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
−0,1−0,5+0,6+0,6+1,1+1,4+0,9+1,3−0,1+0,10,00,0
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,7 °C)
+2 °C−2 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an Bachas udalerrian erroldatutako biztanleak 68 ziren. Familiak 28 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 4 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea501001502002503003504001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 48 gizon, 48 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
0.00
0.00
 
80-84
 
0.00
0.00
 
75-79
 
0.00
12.50
 
70-74
 
0.00
12.50
 
65-69
 
0.00
0.00
 
60-64
 
12.50
0.00
 
55-59
 
0.00
12.50
 
50-54
 
12.50
12.50
 
45-49
 
12.50
12.50
 
40-44
 
12.50
0.00
 
35-39
 
0.00
0.00
 
30-34
 
12.50
12.50
 
25-29
 
12.50
0.00
 
20-24
 
0.00
0.00
 
15-19
 
0.00
12.50
 
10-14
 
12.50
12.50
 
5-9
 
0.00
0.00
 
0-4
 
12.50
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Bachas udalerrian 90 biztanle zeuden eta 39 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,31 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 11 kide bakarrekoak ziren, 6 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 11 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]

90biztanle
39elkarbizitza-unitate
2,31lagun elkarbizitza-unitateko
22familia
11Bikotea seme-alabekin
6Bikotea seme-alabarik gabe etxean
6Guraso bakarrekoak
11Kide bakarrekoa
6Bestelakoak
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 22 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (11). Guraso bakarreko 6 familietatik 6etan ama zen guraso bakarra. 11 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

6
11
6
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 49 etxebizitza zeuden. Horietatik 39 egoitza nagusi ziren, 6 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 4 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (46), eta apartamentuak gutxi ziren (2). Egoitza nagusietatik 30 beren jabearen bizilekuak ziren, 5 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 3 doan lagata.[11]

49etxebizitza
39egoitza nagusi
46etxe
2apartamentu

Etxebizitza multzoa

39
6
4
Egoitza nagusia (39)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (6)Hutsik (4)

Etxe mota

46
Etxea (46)Apartamentua (2)

Jabetza egoera

30
5
Jabeak (30)Alokairuan (5)Doan lagata (3)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik23
1919-19451
1946-19701
1971-19903
1991-20055
2006-20205

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (22). 16 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 33 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 17 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 19tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela1
2 gela1
3 gela4
4 gela10
5 gela edo gehiago22

Berogailu mota

10
6
5
16
Gas sarea (1)Fuel-olioa (10)Elektrizitatea (6)Gas botila (5)Bestelakoak (16)

Aparkalekua eta ibilgailuak

33aparkalekua
17ibilgailu 1
19ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 51 biztanleetatik 42 aktibo ziren (% 82,4), horietako 35 lanean (% 68,6) eta 7 langabezian (aktiboen % 16,7).

5115-64 urteko biztanle
% 82,4aktibo
% 68,6lanean
% 16,7langabezia-tasa

9 ez-aktibotik 1 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 11,1), 4 erretiraturik zeuden (% 44,4) eta 4 bestelako ez-aktibo ziren (% 44,4).

Ez-aktiboak

% 11
% 44
% 44
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 10 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 35 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

10enplegu udalerrian
% 50,0soldatapeko
% 50,0ez-soldatapeko

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 32 ziren, horien artean 25 aktiboak ziren eta 7 inaktiboak ziren. 25 pertsona aktiboetatik 23 lanean zeuden (12 gizon eta 11 emakume) eta 2 langabezian zeuden (1 gizon eta 1 emakume). 7 pertsona inaktiboetatik 1 erretiraturik zegoen, 3 ikasten zeuden eta 3 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.[12]

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 finantziazio enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[13]

2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra margolaria zen.[14]

2000. urtean Bachas udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 2002ko maiatzaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,7 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Palaminy », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
  13. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  14. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Baishàs&oldid=11337636"(e)tik eskuratuta