Edukira joan

Chailland

Chailland
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Loirerria
DepartamenduaMayenne
BarrutiLavaleko barrutia
Kantonamenducanton of Chailland
Izen ofizialaChailland
Posta kodea53420
Geografia
Koordenatuak48°13′26″N 0°52′23″W / 48.2239°N 0.8731°W / 48.2239; -0.8731
Mapa
Azalera35,86 km²
Altitudea79 m, 181 m eta 123 m
MugakideakAndouillé, La Baconnière, La Bigottière, Montenay, Placé, Saint-Germain-le-Guillaume eta Saint-Hilaire-du-Maine
Demografia
Biztanleria1.187 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 567 (%48,4) (%51,6) 605 alt_right
Dentsitatea33 bizt/km²
chailland.fr

Chailland Frantziako udalerria da, Mayenne departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.187 biztanle zituen 35,9 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Andouillé, La Baconnière, La Bigottière, Montenay, Placé, Saint-Germain-le-Guillaume eta Saint-Hilaire-du-Maine.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
ChaillandChailland
Població amb 1421 habitants (2000)Montenay (7,2 km)
Població amb 310 habitants (2000)Placé (7,8 km)
Població amb 478 habitants (2000)Alexain (7,8 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko garbia du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoa du, eta ekialdeko eta hegoaldeko Bretainia, Nantako lurraldea eta Vendéeko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak udan; eguzkialdi ona)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2b zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,1 °C-koa da, 13,5 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 800 mm-koa da, urtarrilean 12,7 euri-egun eta uztailean 7,4 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Laval_(Mayenne) udalerrian dago, 23,5 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,9 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 757,1 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,6 °C-koa da, 2026ko ekainaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -10,7 °C-koa da, 2012ko otsailaren 11an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,3 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (18,3 °C) eta hotzena urtarrila (5,1 °C). Urteko prezipitazioa 876 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (103 mm) eta lehorrena abuztua (56 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,28 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,4 °C) baino 1,6 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2011, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (12,7 °C) eta hotzena 1963 (9,0 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Chailland)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 5.1 5.3 7.6 9.9 13.5 16.6 18.3 18.1 15.1 11.9 8.1 5.5 11.3
Pilatutako prezipitazioa (mm) 89 71 63 60 68 59 60 56 68 87 92 103 876
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,4 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,2+0,8+1,1+1,0+1,1+1,0+0,6+0,9+0,1+0,6+1,1+0,8
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,4 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea9001200150018002100240027001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 605 gizon, 567 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
1.65
 
95+
 
0.00
0.83
 
90-94
 
1.76
0.83
 
85-89
 
2.65
2.48
 
80-84
 
5.11
3.14
 
75-79
 
3.35
5.62
 
70-74
 
4.23
3.97
 
65-69
 
6.88
6.45
 
60-64
 
6.00
7.27
 
55-59
 
8.64
5.62
 
50-54
 
4.23
6.45
 
45-49
 
2.65
8.93
 
40-44
 
8.64
4.79
 
35-39
 
7.76
10.41
 
30-34
 
6.00
3.97
 
25-29
 
2.65
2.48
 
20-24
 
5.11
2.48
 
15-19
 
7.76
7.27
 
10-14
 
4.41
6.45
 
5-9
 
6.17
8.93
 
0-4
 
6.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Chailland udalerrian 1.186 biztanle zeuden eta 514 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,31 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 37,5). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 30,7 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

1.186biztanle
514elkarbizitza-unitate
2,31lagun elkarbizitza-unitateko
356familia
Udalerria
% 28
% 38
% 31
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 356 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (193). Guraso bakarreko 20 familietatik 15etan ama zen guraso bakarra. 217 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 35k seme-alaba bakarra zuten etxean, 64k bi, eta 40k hiru edo gehiago.[10]

193
143
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean217
Seme-alaba bat35
Bi seme-alaba64
Hiru seme-alaba25
Lau edo gehiago15

15 urte edo gehiago zituzten 962 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 7,6 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 43,2. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 86,2).[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 8
25-39% 11
40-54% 18
55-64% 13
65-79% 22
80 +% 43
Bikotean bizi da
15-24% 21
25-39% 80
40-54% 75
55-64% 86
65-79% 73
80 +% 53

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 48,2 ezkonduta zegoen, eta beste % 21,6 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 13,1 izatezko bikotean eta % 8,5 PACS bidez lotuta). % 20,6 ezkongabeak ziren, % 5,1 alargunak eta % 4,5 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 48,2
Ezkongabea% 20,6
Izatezko bikotean% 13,1
PACS bidez lotuta% 8,5
Alarguna% 5,1
Dibortziatuta% 4,5

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 33,7), eskulangileak (% 24,1), enplegatuak (% 13,4), erdi-mailako lanbideak (% 10,5). Talde nagusia (erretiratuak, % 33,7) Mayenne departamenduko batez bestekoaren (% 34,8) azpitik dago. 35 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 6,8).[10]

Udalerria
% 10
% 13
% 24
% 34
Mayenne
% 14
% 13
% 20
% 35
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 644 etxebizitza zeuden. Horietatik 521 egoitza nagusi ziren, 38 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 85 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (587), eta apartamentuak gutxi ziren (43). Egoitza nagusietatik 383 beren jabearen bizilekuak ziren, 135 alokairuan zeuden, 14 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 3 doan lagata.[11]

644etxebizitza
521egoitza nagusi
587etxe
43apartamentu

Etxebizitza multzoa

521
85
Egoitza nagusia (521)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (38)Hutsik (85)

Etxe mota

587
Etxea (587)Apartamentua (43)

Jabetza egoera

383
135
Jabeak (383)Alokairuan (135)HLM (14)Doan lagata (3)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (144).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik144
1919-194538
1946-197063
1971-1990140
1991-200569
2006-202061

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (287). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (214 etxebizitzatan). 345 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 210 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 275tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela19
2 gela27
3 gela75
4 gela113
5 gela edo gehiago287

Berogailu mota

87
214
209
Fuel-olioa (87)Elektrizitatea (214)Gas botila (11)Bestelakoak (209)

Aparkalekua eta ibilgailuak

345aparkalekua
210ibilgailu 1
275ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 734 biztanleetatik 590 aktibo ziren (% 80,4), horietako 556 lanean (% 75,7) eta 34 langabezian (aktiboen % 5,8).

73415-64 urteko biztanle
% 80,4aktibo
% 75,7lanean
% 5,8langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 56,3
25-54 urte% 96,8
55-64 urte% 56,9
Gizonak% 82,3
Emakumeak% 78,4

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 6,5
BEPC, brebeta% 9,5
CAP-BEP% 7,1
Batxilergoa% 2,5
Goi-mailako +2% 7,5
Goi-mailako +3/4% 4,6
Goi-mailako +5% 8,1

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 5,8). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

144 ez-aktibotik 46 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 31,9), 62 erretiraturik zeuden (% 43,1) eta 36 bestelako ez-aktibo ziren (% 25,0).

Ez-aktiboak

% 32
% 43
% 25
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 8
% 9
% 21
% 25
% 29
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 479 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 556 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

479enplegu udalerrian
% 84,1soldatapeko
% 16,1ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.830 eurokoa zen.

24.830 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 25.140 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 46 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 3 janari enpresak ziren, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 10 eraikuntza enpresak ziren, 8 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 finantziazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 5 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 18 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 posta bulegoa, 1 banku bulegoa, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 3 igeltseroak, 2 margolariak, 2 zurginak, 2 iturginak, 2 ile apaindegiak eta 1 jatetxe.[13]

2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.[14]

2000. urtean Chailland udalerrian 56 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.300 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.

2009an 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 2010ko irailaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,1 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre (2010eko ekainaren 18a), «Les types de climats en France, une construction spatiale», Cybergéo : revue européenne de géographie (Frantsesez), 501, doi:10.4000/cybergeo.23155.
  2. ↑ Dubreuil, Vincent (2022ko otsaila), «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen», La Météorologie (Frantsesez), 116, doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012.
  3. ↑ «Le climat en France hexagonale et Corse», meteofrance.com (Frantsesez).
  4. ↑ «Réglementation environnementale RE2020», ecologie.gouv.fr (Frantsesez), 2020ko azaroaren 18a.
  5. 1 2 «Station Météo-France « Laval-Etronnier », fiche climatologique» (PDF), data.gouv.fr (Frantsesez).
  6. 1 2 «Données changement climatique - SIM quotidienne», data.gouv.fr (Frantsesez), Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee», www.insee.fr. 2026ko uztailaren 27an kontsultatua.
  9. ↑ «Naissances de 2008 à 2025», Insee (Frantsesez). 2016ko abuztuaren 10ean kontsultatua.
  10. 1 2 3 4 5 «Couples-Familles-Ménages en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  11. 1 2 3 «Logement en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]