Cheylade
| Cheylade | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Frantziako udalerria | |||||||||||
 | |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe |  Frantzia | ||||||||||
| Frantziaren banaketa administratiboa | metropolitar Frantzia | ||||||||||
| Eskualdea |  Auvernia-Rodano-Alpeak | ||||||||||
| Departamendua | Cantal | ||||||||||
| Izen ofiziala | Cheylade | ||||||||||
| Posta kodea | 15400 | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 45°12′34″N 2°42′57″E / 45.2094°N 2.7158°E | ||||||||||
 | |||||||||||
 | |||||||||||
| Azalera | 32,81 km² | ||||||||||
| Altitudea | 914 m, 1.490 m eta 1.157 m | ||||||||||
| Mugakideak | Apchon, Le Claux, Collandres, Dienne, Le Falgoux, Marchastel, Saint-Hippolyte eta Saint-Saturnin | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 230 (2023ko urtarrilaren 1a) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 7 bizt/km² | ||||||||||
| cheylade.fr | |||||||||||
Cheylade (frantsesez eta ofizialki: Cheylade) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Cantal departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. Azken erroldaren arabera 230 biztanle zituen 32,8 km²-ko azaleran.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: Apchon, Le Claux, Collandres, Dienne, Le Falgoux, Marchastel, Saint-Hippolyte eta Saint-Saturnin.
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Cheylade
Saint-Hippolyte (1,8 km)Apchon (4,7 km)Le Claux (5,4 km)Collandres (5,5 km)Dienne (7,9 km)Saint-Saturnin (8,0 km)Ségur-les-Villas (8,2 km)Lavigerie (8,2 km)Marchastel (8,2 km)Riom-ès-Montagnes (9,2 km)Le Falgoux (9,5 km)Lugarde (9,5 km)Saint-Bonnet-de-Condat (9,8 km)Klima
[aldatu | aldatu iturburu kodea]CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Massif Centraleko mendebaldea eta ipar-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 900-1500 mm artekoa, gehiena udazkenean eta neguan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].
1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 7,6 °C-koa da, 8,5 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1627 mm-koa da, urtarrilean 13,2 euri-egun eta uztailean 9,2 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Le_Claux udalerrian dago, 4,1 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 8,4 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1515,7 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 35,8 °C-koa da, 2019ko ekainaren 27an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -24 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 9an lortua[oh 1][5].
Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 7,3 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (15,7 °C) eta hotzena otsaila (0,2 °C). Urteko prezipitazioa 1244 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (130 mm) eta lehorrena uztaila (85 mm).[6]
1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,29 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (6,7 °C) baino 1,7 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2020, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (9,4 °C) eta hotzena 1980 (5,7 °C).[6]
 Datu klimatikoak (Cheylade)  | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | 0.2 | 0.2 | 3.1 | 5.8 | 9.9 | 13.7 | 15.7 | 15.3 | 11.3 | 8.1 | 3.7 | 1.2 | 7.3 |
| Pilatutako prezipitazioa (mm) | 104 | 90 | 88 | 109 | 112 | 93 | 85 | 90 | 106 | 113 | 130 | 125 | 1244 |
| Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua | |||||||||||||
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Biztanleria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]
| Biztanleria-piramidea 2022 Guztira: 109 gizon, 117 emakume | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8]. | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Hazkunde begetatiboa | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
Familiak eta etxeguneak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2023 erroldaren arabera, Cheylade udalerrian 230 biztanle zeuden eta 120 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,92 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 52 kide bakarrekoak ziren, 40 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 28 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]
Udalerrian 68 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (40). 49 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]
Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2023 erroldaren arabera, udalerrian 320 etxebizitza zeuden. Talderik handiena bigarren egoitza edo noizbehinkakoa ziren (173), 120 egoitza nagusiekin alderatuta eta 27 hutsik. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (292), eta apartamentuak gutxi ziren (26). Egoitza nagusietatik 95 beren jabearen bizilekuak ziren, 15 alokairuan zeuden, 1 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 10 doan lagata.[11]
Etxebizitza multzoa
Etxe mota
Jabetza egoera
Eraikuntza garaia
Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (69). 67 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 87 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 56 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 50tan bi edo gehiago.[11]
Gela kopurua
Berogailu mota
Aparkalekua eta ibilgailuak
Taula osoa: etxebizitzak, 2023 | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Enplegua
2023 urtean 15-64 urteko 118 biztanleetatik 95 aktibo ziren (% 80,5), horietako 88 lanean (% 74,6) eta 8 langabezian (aktiboen % 8,4).
23 ez-aktibotik 5 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 21,7), 8 erretiraturik zeuden (% 34,8) eta 11 bestelako ez-aktibo ziren (% 47,8).
Ez-aktiboak
Udalerrian 62 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 88 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]
Diru sarrerak
2023 urtean, diru-sarreren mediana 21.320 eurokoa zen.
Departamenduarekiko konparaketa xehea |
|---|
|
Pobrezia-tasa adinaren arabera (departamendua) Pobrezia-tasa etxebizitza-erregimenaren arabera (departamendua) Eskuragarri dagoen errentaren osaera (departamendua) INSEEk «eskuragarri dagoen errenta» horrela eraikitzen du: jarduera-errenta + pentsioak + ondarea + gizarte-prestazioak (batuz % 100 baino gehiago ematen dute) ken zuzeneko zergak (batez ere errentaren gaineko zerga). Jarduera-errenta zatitzen bada: soldatak % 50,7, ez-soldatapekoen errenta % 7,7, langabezia-sariak % 1,5. |
Ekonomia jarduerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2007an zeuden 24 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 5 eraikuntza enpresak ziren, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]
2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 2 banku bulegoak ziren, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 igeltseroa, 1 margolaria, 1 zurgina, 1 iturgina eta 1 jatetxe.[13]
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.[14]
2000. urtean Cheylade udalerrian 41 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.220 hektarea erabiltzen.[15]
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ Estazioko erregistroak 1961ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
- ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 2,2 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
- ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
- ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501 doi:..
- ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116 doi:..
- ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
- ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
- 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Le Claux », fiche climatologique. .
- 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
- ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
- ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
- ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
- 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
- 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
- ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
- ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
- ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
- ↑ Exploitations agricoles
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- (Frantsesez)Résumé statistique[Betiko hautsitako esteka] INSEEren udalerriko estatistiken laburpena.
- (Frantsesez)Évolution et structure de la population[Betiko hautsitako esteka] INSEEren udalerriko datuen fitxa.
- (Frantsesez)France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
