Edukira joan

Dyé

Dyé
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Borgoina-Franche-Comté
Departamendua Yonne
BarrutiAvallon barrutia
Kantonamenducanton of Flogny-la-Chapelle
Izen ofizialaDyé
Posta kodea89360
Geografia
Koordenatuak47°53′57″N 3°52′11″E / 47.8992°N 3.8697°E / 47.8992; 3.8697
Mapa
Azalera17 km²
Altitudea135 m, 251 m eta 191 m
MugakideakFlogny-la-Chapelle, Bernouil, Carisey, Collan, Maligny, Méré eta Vézannes
Demografia
Biztanleria186 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 94 (%51,1) (%48,9) 90 alt_right
Dentsitatea11 bizt/km²
mairiededye.e-monsite.com

Dyé Frantziako udalerria da, Yonne departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. Azken erroldaren arabera 186 biztanle zituen 17 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Flogny-la-Chapelle, Bernouil, Carisey, Collan, Maligny, Méré eta Vézannes.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
DyéDyé
Població amb 116 habitants (2000)Bernouil (1,6 km)
Població amb 47 habitants (2000)Vézannes (2,5 km)
Població amb 380 habitants (2000)Carisey (3,2 km)
Població amb 192 habitants (2000)Méré (3,6 km)
Població amb 148 habitants (2000)Roffey (4,3 km)
Població amb 166 habitants (2000)Vézinnes (5,5 km)
Població amb 155 habitants (2000)Tronchoy (5,5 km)
Població amb 99 habitants (2000)Tissey (5,8 km)
Població amb 271 habitants (2000)Cheney (6,0 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Lorena, Langres goi-lautada eta Morvaneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: negu gogorra (1,5 °C); haize moderatuak; laino maiz udazkenean eta neguan)[2].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,7 °C-koa da, 15,5 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 825 mm-koa da, urtarrilean 12,6 euri-egun eta uztailean 8,1 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Ligny-le-Châtel udalerrian dago, 11,4 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 772,9 mm-koa delarik[3].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,1 °C-koa da.[oh 1] Hilabeterik beroena uztaila da (19,8 °C) eta hotzena urtarrila (3,5 °C). Urteko prezipitazioa 762 mm-koa da; hilabeterik euritsuena urria da (76 mm) eta lehorrena martxoa (55 mm).[4]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,25 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,3 °C) baino 1,5 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2020 izan zen (12,5 °C) eta hotzena 1963 (9,0 °C).[4]

    Datu klimatikoak (Dyé)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 3.5 4.0 7.1 10.1 14.0 17.5 19.8 19.3 15.1 11.3 6.8 4.2 11.1
Pilatutako prezipitazioa (mm) 63 56 55 61 71 59 57 60 60 76 71 73 762
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,3 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,0+0,3+1,0+0,9+1,0+1,2+1,1+1,2−0,2+0,2+0,8+1,0
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,3 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[5]

BiztanleriaUrtea1502002503003504004505001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 90 gizon, 94 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
0.00
0.00
 
80-84
 
5.32
0.00
 
75-79
 
5.32
12.22
 
70-74
 
5.32
5.56
 
65-69
 
11.70
12.22
 
60-64
 
5.32
0.00
 
55-59
 
5.32
5.56
 
50-54
 
5.32
23.33
 
45-49
 
17.02
5.56
 
40-44
 
5.32
5.56
 
35-39
 
0.00
5.56
 
30-34
 
5.32
0.00
 
25-29
 
5.32
12.22
 
20-24
 
0.00
0.00
 
15-19
 
0.00
0.00
 
10-14
 
11.70
12.22
 
5-9
 
11.70
0.00
 
0-4
 
0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[6].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Dyé udalerrian 186 biztanle zeuden eta 90 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,07 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 37 kide bakarrekoak ziren, 27 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 27 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[8]

186biztanle
90elkarbizitza-unitate
2,07lagun elkarbizitza-unitateko
53familia
27Bikotea seme-alabekin
27Bikotea seme-alabarik gabe etxean
37Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 53 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (27). 27 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[8]

27
27
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekin

2023 erroldaren arabera, udalerrian 128 etxebizitza zeuden. Horietatik 87 egoitza nagusi ziren, 33 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 8 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (124), eta apartamentuak gutxi ziren (4). Egoitza nagusietatik 80 beren jabearen bizilekuak ziren, 7 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 0 doan lagata.[9]

128etxebizitza
87egoitza nagusi
124etxe
4apartamentu

Etxebizitza multzoa

87
33
Egoitza nagusia (87)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (33)Hutsik (8)

Etxe mota

124
Etxea (124)Apartamentua (4)

Jabetza egoera

80
7
Jabeak (80)Alokairuan (7)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik36
1919-194514
1946-197011
1971-199015
1991-20056
2006-20206

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (52). 34 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 61 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 36 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 45tan bi edo gehiago.[9]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela3
3 gela11
4 gela21
5 gela edo gehiago52

Berogailu mota

22
26
34
Fuel-olioa (22)Elektrizitatea (26)Gas botila (6)Bestelakoak (34)

Aparkalekua eta ibilgailuak

61aparkalekua
36ibilgailu 1
45ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 107 biztanleetatik 95 aktibo ziren (% 88,8), horietako 90 lanean (% 84,1) eta 5 langabezian (aktiboen % 5,3).

10715-64 urteko biztanle
% 88,8aktibo
% 84,1lanean
% 5,3langabezia-tasa

12 ez-aktibotik 3 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 25,0), 9 erretiraturik zeuden (% 75,0) eta 0 bestelako ez-aktibo ziren (% 0,0).

Ez-aktiboak

% 25
% 75
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 16 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 90 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 3]

16enplegu udalerrian
% 56,2soldatapeko
% 43,8ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.040 eurokoa zen.

24.040 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.590 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 5 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[10]

2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 iturgina zen eta 1 ile apaindegia.[11]

2000. urtean Dyé udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 900 hektarea erabiltzen.[12]

  1. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 1,9 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  3. ↑ (Frantsesez) Station Météo-France « Ligny-le-Châtel », fiche climatologique. .
  4. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  5. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  6. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  7. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  8. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  9. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  11. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  12. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]