Edukira joan

Garches

Garches
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Île-de-France
DepartamenduaSenako Gainak
AlkateaJacques Gautier
Izen ofizialaGarches
Posta kodea92380
Geografia
Koordenatuak48°50′44″N 2°11′13″E / 48.8456°N 2.1869°E / 48.8456; 2.1869
Mapa
Azalera2,69 km²
Altitudea98 m, 164 m eta 132 m
MugakideakMarnes-la-Coquette, Vaucresson, Rueil-Malmaison eta Saint-Cloud
Demografia
Biztanleria17.743 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 9.447 (%53,2) (%47,5) 8.422 alt_right
Dentsitatea6.596 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakGröbenzell
garches.fr

Garches Frantziako udalerria da, Senako Gainak departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. Azken erroldaren arabera 17.743 biztanle zituen 2,7 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Marnes-la-Coquette, Vaucresson, Rueil-Malmaison eta Saint-Cloud.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
GarchesGarches
Població amb 8670 habitants (2000)Vaucresson (2,2 km)
Població amb 10956 habitants (2000)Ville-d'Avray (2,3 km)
Població amb 29542 habitants (2000)Saint-Cloud (2,4 km)
Població amb 23174 habitants (2000)Sèvres (2,9 km)
Població amb 44738 habitants (2000)Suresnes (3,8 km)
Població amb 18576 habitants (2000)Chaville (3,9 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Parisko arroaren hego-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak, batez ere udaberrian (120-150 mm); negu hotza (3,5 °C))[2].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,3 °C-koa da, 15 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 652 mm-koa da, urtarrilean 11,1 euri-egun eta uztailean 7,9 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Toussus-le-Noble udalerrian dago, 11,8 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 677 mm-koa delarik[3]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,8 °C-koa da, 2019ko uztailaren 25an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -17,4 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 17an lortua[oh 1][3].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 12,1 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (20,2 °C) eta hotzena urtarrila (4,9 °C). Urteko prezipitazioa 655 mm-koa da; hilabeterik euritsuena maiatza da (68 mm) eta lehorrena otsaila (47 mm).[4]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,38 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,8 °C) baino 2,0 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (13,4 °C) eta hotzena 1963 (9,2 °C).[4]

    Datu klimatikoak (Garches)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 4.9 5.3 8.3 11.3 14.8 18.1 20.2 19.9 16.3 12.4 8.1 5.4 12.1
Pilatutako prezipitazioa (mm) 52 47 48 48 68 52 54 56 49 57 58 66 655
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,8 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,5+1,0+1,6+1,7+1,5+1,4+1,4+1,7+0,7+0,8+1,3+1,2
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,8 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[5]

BiztanleriaUrtea030006000900012.00015.00018.00021.0001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 8.303 gizon, 9.393 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.30
 
95+
 
0.81
0.94
 
90-94
 
2.14
2.22
 
85-89
 
3.45
2.04
 
80-84
 
3.48
3.82
 
75-79
 
4.46
3.13
 
70-74
 
5.23
4.46
 
65-69
 
4.90
6.42
 
60-64
 
5.20
7.43
 
55-59
 
6.89
7.91
 
50-54
 
7.55
7.79
 
45-49
 
7.42
7.43
 
40-44
 
7.48
5.35
 
35-39
 
5.92
4.48
 
30-34
 
4.03
5.13
 
25-29
 
4.02
5.90
 
20-24
 
4.78
6.91
 
15-19
 
6.33
7.19
 
10-14
 
6.13
6.03
 
5-9
 
5.49
5.12
 
0-4
 
4.28
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[6].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Garches udalerrian 17.461 biztanle zeuden eta 7.958 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,19 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 38,6), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[8]

17.461biztanle
7.958elkarbizitza-unitate
2,19lagun elkarbizitza-unitateko
4.813familia
Udalerria
% 28
% 21
% 11
% 39
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 4.813 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (2.253). Guraso bakarreko 914 familietatik 774etan ama zen guraso bakarra. 1.944 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 1.327k seme-alaba bakarra zuten etxean, 1.096k bi, eta 444k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 2.253 bikoteetatik 216tan (% 9,6) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[8]

1.646
2.253
914
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean1.944
Seme-alaba bat1.327
Bi seme-alaba1.096
Hiru seme-alaba378
Lau edo gehiago66

15 urte edo gehiago zituzten 14.782 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 3,5 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 50,4. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 72,9). 80 urte edo gehiagoko 1.418 biztanleetatik 1.264 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 154 kolektibitateren batean.[8]

Bakarrik bizi da
15-24% 4
25-39% 20
40-54% 13
55-64% 21
65-79% 28
80 +% 50
Bikotean bizi da
15-24% 4
25-39% 60
40-54% 73
55-64% 70
65-79% 67
80 +% 40

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 43,9 ezkonduta zegoen, eta beste % 12,9 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 6,9 izatezko bikotean eta % 6,0 PACS bidez lotuta). % 28,7 ezkongabeak ziren, % 6,8 alargunak eta % 7,7 dibortziatuak.[8]

Ezkonduta% 43,9
Ezkongabea% 28,7
Dibortziatuta% 7,7
Izatezko bikotean% 6,9
Alarguna% 6,8
PACS bidez lotuta% 6,0

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: goi-mailako langileak (% 34,0), erretiratuak (% 28,7), enplegatuak (% 14,0), erdi-mailako lanbideak (% 11,4). Talde nagusia (goi-mailako langileak, % 34,0) Senako Gainak departamenduko batez bestekoaren (% 35,3) azpitik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[8]

Udalerria
% 34
% 11
% 14
% 29
Senako Gainak
% 35
% 16
% 14
% 21
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 8.687 etxebizitza zeuden. Horietatik 7.920 egoitza nagusi ziren, 142 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 624 hutsik zeuden. Apartamentuak ziren nagusi (6.547), etxeak baino gehiago (1.954). Egoitza nagusietatik 4.612 beren jabearen bizilekuak ziren, 3.104 alokairuan zeuden, 1.492 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 205 doan lagata.[9]

8.687etxebizitza
7.920egoitza nagusi
1.954etxe
6.547apartamentu

Etxebizitza multzoa

7.920
Egoitza nagusia (7.920)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (142)Hutsik (624)

Etxe mota

1.954
6.547
Etxea (1.954)Apartamentua (6.547)

Jabetza egoera

4.612
3.104
1.492
Jabeak (4.612)Alokairuan (3.104)HLM (1.492)Doan lagata (205)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (2.763).[9]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik661
1919-1945481
1946-19702.528
1971-19902.763
1991-2005950
2006-2020478

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (2.193). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (5.669 etxebizitzatan). 5.744 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 3.969 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 2.321tan bi edo gehiago.[9]

Gela kopurua

1 gela748
2 gela1.489
3 gela1.897
4 gela1.593
5 gela edo gehiago2.193

Berogailu mota

5.669
1.717
Gas sarea (5.669)Fuel-olioa (428)Elektrizitatea (1.717)Gas botila (36)Bestelakoak (71)

Aparkalekua eta ibilgailuak

5.744aparkalekua
3.969ibilgailu 1
2.321ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 11.058 biztanleetatik 8.631 aktibo ziren (% 78,1), horietako 7.842 lanean (% 70,9) eta 789 langabezian (aktiboen % 9,1).

11.05815-64 urteko biztanle
% 78,1aktibo
% 70,9lanean
% 9,1langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 30,4
25-54 urte% 93,5
55-64 urte% 78,9
Gizonak% 80,1
Emakumeak% 76,1

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 9,9
BEPC, brebeta% 14,0
CAP-BEP% 10,7
Batxilergoa% 9,3
Goi-mailako +2% 8,9
Goi-mailako +3/4% 9,2
Goi-mailako +5% 8,5

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 9,1). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

2.427 ez-aktibotik 1.501 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 61,8), 305 erretiraturik zeuden (% 12,6) eta 621 bestelako ez-aktibo ziren (% 25,6).

Ez-aktiboak

% 62
% 13
% 26
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 51
% 19
% 19
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 5.396 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 7.842 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

5.396enplegu udalerrian
% 83,0soldatapeko
% 17,0ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 42.010 eurokoa zen, eta biztanleen % 7 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

42.010 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 33.790 €
% 7,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 13,5

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 1.065 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 12 janari enpresak ziren, 7 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 25 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 67 eraikuntza enpresak ziren, 162 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 32 garraio enpresak ziren, 23 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 60 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 70 finantziazio enpresak ziren, 60 higiezinen enpresak ziren, 328 zerbitzu enpresak ziren, 150 administrazio publikoko enpresak ziren eta 67 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[10]

2009an zeuden norbanakoentzako 145 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 13 banku bulegoak, 3 funerariak, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa, 1 autoeskola, 4 igeltseroak, 12 margolariak, 5 zurginak, 9 iturginak, 9 argiketariak, 8 eraikuntza enpresak, 14 ile apaindegiak, 3 albaitariak, 15 jatetxeak, 31 higiezinen agentziak, 5 tintoreriak eta 7 apaindegiak.[11]

2009an zeuden 48 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 2 120 m2 baino gehiagoko dendak, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 11 okindegiak, 5 harategiak, 1 kongelatu-denda zen, 2 liburu dendak, 3 arropa dendak, 4 etxerako tresna dendak, 1 zapata-denda zen, 3 elektrotresna dendak, 3 altzari dendak, 2 kirol-dendak, 2 drogeria, 3 lurrin-dendak eta 4 lore-dendak ziren.[12]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an tratamendu laburretarako ospitale 1 , iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, 2 psikiatriko, urgentzia zentro 1 bat, 7 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.

2009an 3 haur-eskola eta 5 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Garches udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 661 ikaslekin.

Garches udalerriak goi-mailako hezkuntza ez unibertsitarioko osasun-formakuntzako zentro bat zuen. Unibertsitate mailako formakuntza eta ikerketa unitate bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1965ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 2,8 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  3. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Toussus Le Noble », fiche climatologique. .
  4. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  5. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  6. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  7. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  8. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  9. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  11. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  12. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]