Edukira joan

Gigean

Gigean
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Hérault
Izen ofizialaGigean
Posta kodea34770
Geografia
Koordenatuak43°29′59″N 3°42′40″E / 43.4997°N 3.7111°E / 43.4997; 3.7111
Mapa
Azalera16,56 km²
Altitudea10 m, 232 m eta 97 m
MugakideakBalaruc-le-Vieux, Cournonsec, Fabrègues, Frontignan, Montbazin, Poussan eta Vic-la-Gardiole
Demografia
Biztanleria6.639 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 3.373 (%51,4) (%48,6) 3.191 alt_right
Dentsitatea401 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakStigliano
ville-gigean.fr… eta ville-gigean.fr

Gigean (frantsesez eta ofizialki: Gigean) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Hérault departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 6.639 biztanle zituen 16,6 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Balaruc-le-Vieux, Cournonsec, Fabrègues, Frontignan, Montbazin, Poussan eta Vic-la-Gardiole.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
GigeanGigean
Població amb 2779 habitants (2000)Montbazin (2,2 km)
Població amb 4644 habitants (2000)Poussan (3,5 km)
Població amb 2122 habitants (2000)Cournonsec (5,3 km)
Població amb 5586 habitants (2000)Cournonterral (6,3 km)
Població amb 23068 habitants (2000)Frontignan (7,0 km)
Població amb 1522 habitants (2000)Bouzigues (7,2 km)
Població amb 3151 habitants (2000)Mireval (7,4 km)
Població amb 6180 habitants (2000)Fabrègues (7,7 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima mediterraneo garbia du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima mediterraneo du, eta Proventza eta Lengadoka-Roselloneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak udan; eguzkialdi oso ona (2600 ordu/urte); uda beroa (21,5 °C); haize gogorrak; laino gutxi)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H3 zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 14,8 °C-koa da, 16,2 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 817 mm-koa da, urtarrilean 6,9 euri-egun eta uztailean 2,5 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Sète udalerrian dago, 11,5 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 15,9 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 543,4 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41 °C-koa da, 2026ko uztailaren 8an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -12 °C-koa da, 1956ko otsailaren 10an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 15,1 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (23,8 °C) eta hotzena urtarrila (7,7 °C). Urteko prezipitazioa 588 mm-koa da; hilabeterik euritsuena urria da (91 mm) eta lehorrena uztaila (15 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,31 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (14,3 °C) baino 1,6 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2014, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (16,6 °C) eta hotzena 1963 (13,2 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Gigean)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 7.7 8.1 10.9 13.5 17.2 21.3 23.8 23.4 19.5 15.8 11.4 8.4 15.1
Pilatutako prezipitazioa (mm) 53 48 49 54 44 29 15 27 66 91 67 47 588
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (14,3 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,60,0+1,0+1,0+1,3+1,4+1,1+1,40,0+0,3+0,7+0,5
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (14,3 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea010002000300040005000600070001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 3.191 gizon, 3.373 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.44
0.47
 
90-94
 
1.19
0.31
 
85-89
 
1.81
0.81
 
80-84
 
1.69
1.44
 
75-79
 
2.76
5.80
 
70-74
 
2.91
4.17
 
65-69
 
6.40
4.64
 
60-64
 
6.08
7.74
 
55-59
 
6.05
8.93
 
50-54
 
8.92
8.68
 
45-49
 
7.95
5.73
 
40-44
 
7.56
7.46
 
35-39
 
6.02
6.17
 
30-34
 
6.05
4.54
 
25-29
 
3.56
5.23
 
20-24
 
3.82
7.65
 
15-19
 
5.51
8.56
 
10-14
 
9.37
6.89
 
5-9
 
7.12
4.76
 
0-4
 
4.80
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Gigean udalerrian 6.548 biztanle zeuden eta 2.709 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,42 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena seme-alabekin bizi ziren bikoteak ziren (% 34,0). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 28,8 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

6.548biztanle
2.709elkarbizitza-unitate
2,42lagun elkarbizitza-unitateko
1.888familia
Udalerria
% 34
% 24
% 11
% 29
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 1.888 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (921). Guraso bakarreko 308 familietatik 247etan ama zen guraso bakarra. 776 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 479k seme-alaba bakarra zuten etxean, 492k bi, eta 141k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 921 bikoteetatik 93tan (% 10,1) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[10]

658
921
308
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean776
Seme-alaba bat479
Bi seme-alaba492
Hiru seme-alaba95
Lau edo gehiago46

15 urte edo gehiago zituzten 5.285 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 2,8 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 39,5. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 78,4). 80 urte edo gehiagoko 271 biztanleetatik 211 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 60 kolektibitateren batean.[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 3
25-39% 9
40-54% 11
55-64% 17
65-79% 31
80 +% 39
Bikotean bizi da
15-24% 7
25-39% 76
40-54% 78
55-64% 76
65-79% 66
80 +% 32

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 45,1 ezkonduta zegoen, eta beste % 19,3 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 12,4 izatezko bikotean eta % 6,9 PACS bidez lotuta). % 22,6 ezkongabeak ziren, % 5,9 alargunak eta % 7,1 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 45,1
Ezkongabea% 22,6
Izatezko bikotean% 12,4
Dibortziatuta% 7,1
PACS bidez lotuta% 6,9
Alarguna% 5,9

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 24,7), enplegatuak (% 21,7), erdi-mailako lanbideak (% 21,5), eskulangileak (% 12,8). Talde nagusia (erretiratuak, % 24,7) Hérault departamenduko batez bestekoaren (% 30,6) azpitik dago. 20 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,7).[10]

Udalerria
% 9
% 22
% 22
% 13
% 25
Hérault
% 13
% 16
% 16
% 10
% 31
% 9
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 2.997 etxebizitza zeuden. Horietatik 2.712 egoitza nagusi ziren, 50 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 235 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (2.174), eta apartamentuak gutxi ziren (817). Egoitza nagusietatik 1.913 beren jabearen bizilekuak ziren, 759 alokairuan zeuden, 226 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 40 doan lagata.[11]

2.997etxebizitza
2.712egoitza nagusi
2.174etxe
817apartamentu

Etxebizitza multzoa

2.712
Egoitza nagusia (2.712)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (50)Hutsik (235)

Etxe mota

2.174
817
Etxea (2.174)Apartamentua (817)

Jabetza egoera

1.913
759
Jabeak (1.913)Alokairuan (759)HLM (226)Doan lagata (40)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 2006-2020 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (827).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik278
1919-194596
1946-1970204
1971-1990492
1991-2005815
2006-2020827

Egoitza nagusien artean gehienek 4 gela zituzten (980). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (1.663 etxebizitzatan). 2.154 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 1.140 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 1.371tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela24
2 gela275
3 gela507
4 gela980
5 gela edo gehiago926

Berogailu mota

695
1.663
261
Gas sarea (695)Fuel-olioa (72)Elektrizitatea (1.663)Gas botila (21)Bestelakoak (261)

Aparkalekua eta ibilgailuak

2.154aparkalekua
1.140ibilgailu 1
1.371ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 4.195 biztanleetatik 3.242 aktibo ziren (% 77,3), horietako 2.903 lanean (% 69,2) eta 339 langabezian (aktiboen % 10,5).

4.19515-64 urteko biztanle
% 77,3aktibo
% 69,2lanean
% 10,5langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 38,4
25-54 urte% 92,4
55-64 urte% 61,0
Gizonak% 79,4
Emakumeak% 75,2

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 19,2
BEPC, brebeta% 20,3
CAP-BEP% 10,6
Batxilergoa% 11,1
Goi-mailako +2% 6,5
Goi-mailako +3/4% 6,7
Goi-mailako +5% 6,8

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 10,5). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

953 ez-aktibotik 390 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 40,9), 223 erretiraturik zeuden (% 23,4) eta 340 bestelako ez-aktibo ziren (% 35,7).

Ez-aktiboak

% 41
% 23
% 36
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 8
% 13
% 30
% 31
% 17
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 1.843 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 2.903 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

1.843enplegu udalerrian
% 80,1soldatapeko
% 19,9ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.740 eurokoa zen, eta biztanleen % 16 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

25.740 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.280 €
% 16,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 21,0

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 317 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 5 janari enpresak ziren, 3 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 22 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 61 eraikuntza enpresak ziren, 79 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 14 garraio enpresak ziren, 9 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 6 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 7 finantziazio enpresak ziren, 11 higiezinen enpresak ziren, 32 zerbitzu enpresak ziren, 47 administrazio publikoko enpresak ziren eta 19 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 89 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 3 banku bulegoak, 1 funeraria, 10 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 1 autoeskola, 16 igeltseroak, 11 margolariak, 9 zurginak, 5 iturginak, 8 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 8 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 5 jatetxeak, 5 higiezinen agentziak eta 2 apaindegiak.[13]

2009an zeuden 14 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 brikolaje denda handia zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 2 okindegiak, 1 harategi zen, 2 arropa dendak, 1 etxerako tresna denda zen, 2 elektrotresna dendak, 2 altzari dendak eta 1 lore-denda zen.[14]

2000. urtean Gigean udalerrian 67 nekazaritza-ustiategi zeuden, 266 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.

2009an haur-eskola 1 eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1949ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,7 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre (2010eko ekainaren 18a), «Les types de climats en France, une construction spatiale», Cybergéo : revue européenne de géographie (Frantsesez), 501, doi:10.4000/cybergeo.23155.
  2. ↑ Dubreuil, Vincent (2022ko otsaila), «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen», La Météorologie (Frantsesez), 116, doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012.
  3. ↑ «Le climat en France hexagonale et Corse», meteofrance.com (Frantsesez).
  4. ↑ «Réglementation environnementale RE2020», ecologie.gouv.fr (Frantsesez), 2020ko azaroaren 18a.
  5. 1 2 «Station Météo-France « Sete », fiche climatologique» (PDF), data.gouv.fr (Frantsesez).
  6. 1 2 «Données changement climatique - SIM quotidienne», data.gouv.fr (Frantsesez), Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee», www.insee.fr. 2026ko uztailaren 27an kontsultatua.
  9. ↑ «Naissances de 2008 à 2025», Insee (Frantsesez). 2016ko abuztuaren 10ean kontsultatua.
  10. 1 2 3 4 5 «Couples-Familles-Ménages en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  11. 1 2 3 «Logement en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]