Edukira joan

Goos

Goos
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Landak
BarrutiAkizeko barrutia
Kantonamenducanton of Montfort-en-Chalosse
Izen ofizialaGoos
Posta kodea40180
Geografia
Koordenatuak43°43′46″N 0°53′58″W / 43.7294°N 0.8994°W / 43.7294; -0.8994
Mapa
Azalera10,49 km²
Altitudea4 m, 73 m eta 40 m
MugakideakGamarde-les-Bains, Hinx, Préchacq-les-Bains eta Téthieu
Demografia
Biztanleria531 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 258 (%48,7) (%51,3) 272 alt_right
Dentsitatea51 bizt/km²

Goos (frantsesez eta ofizialki: Goos) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Landak departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. Azken erroldaren arabera 531 biztanle zituen 10,5 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Gamarde-les-Bains, Hinx, Préchacq-les-Bains eta Téthieu.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
GoosGoos
Població amb 238 habitants (2000)Louer (3,4 km)
Població amb 1372 habitants (2000)Hinx (3,7 km)
Població amb 457 habitants (2000)Cassen (4,8 km)
Població amb 248 habitants (2000)Gousse (4,9 km)
Població amb 670 habitants (2000)Poyartin (5,5 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoa du, eta Charenteko eta Akitaniako kostaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak udazkenean eta neguan; eguzkialdi ona; negu epela (6,5 °C); itsas haizearen eraginpean)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,6 °C-koa da, 14,2 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1221 mm-koa da, urtarrilean 12,8 euri-egun eta uztailean 7,9 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Begar udalerrian dago, 12,6 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,8 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1114,1 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 44,1 °C-koa da, 2026ko ekainaren 22an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -19,8 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 8an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 13,4 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (21,4 °C) eta hotzena urtarrila (6,1 °C). Urteko prezipitazioa 1024 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (125 mm) eta lehorrena uztaila (57 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,28 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (12,6 °C) baino 1,5 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2003, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (14,9 °C) eta hotzena 1963 (11,7 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Goos)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 6.1 6.8 9.9 12.4 16.2 19.5 21.4 21.3 17.8 14.0 9.3 6.6 13.4
Pilatutako prezipitazioa (mm) 100 76 77 97 86 74 57 63 78 90 125 103 1024
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,6 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,70,0+1,2+1,1+1,4+1,4+0,9+1,4+0,2+0,6+0,8+0,8
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,6 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea3003504004505005506006501750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 272 gizon, 258 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
1.94
0.00
 
90-94
 
1.94
0.00
 
85-89
 
1.55
0.00
 
80-84
 
1.94
3.31
 
75-79
 
7.36
15.81
 
70-74
 
9.30
6.99
 
65-69
 
9.30
3.31
 
60-64
 
1.55
3.31
 
55-59
 
5.43
15.44
 
50-54
 
7.36
7.72
 
45-49
 
5.81
3.31
 
40-44
 
4.26
11.40
 
35-39
 
8.14
3.68
 
30-34
 
3.88
0.00
 
25-29
 
3.88
0.00
 
20-24
 
1.94
5.15
 
15-19
 
6.59
3.68
 
10-14
 
5.81
5.51
 
5-9
 
12.02
11.40
 
0-4
 
0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Goos udalerrian 531 biztanle zeuden eta 222 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,39 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena seme-alabekin bizi ziren bikoteak ziren (% 36,0). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 25,2 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

531biztanle
222elkarbizitza-unitate
2,39lagun elkarbizitza-unitateko
167familia
Udalerria
% 36
% 28
% 11
% 25
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 167 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (80). Guraso bakarreko 24 familietatik 19etan ama zen guraso bakarra. 87 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 39k seme-alaba bakarra zuten etxean, 30k bi, eta 10k hiru edo gehiago.[10]

62
80
24
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean87
Seme-alaba bat39
Bi seme-alaba30
Hiru seme-alaba10
Lau edo gehiago0

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 36,5), eskulangileak (% 21,6), artisau, merkatari eta enpresa-buruak (% 13,5), enplegatuak (% 13,1). Talde nagusia (erretiratuak, % 36,5) Landak departamenduko batez bestekoaren (% 37,0) azpitik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[10]

Udalerria
% 14
% 11
% 13
% 22
% 36
Landak
% 15
% 16
% 14
% 37
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 250 etxebizitza zeuden. Horietatik 224 egoitza nagusi ziren, 5 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 21 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (245), eta apartamentuak gutxi ziren (4). Egoitza nagusietatik 185 beren jabearen bizilekuak ziren, 34 alokairuan zeuden, 4 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 5 doan lagata.[11]

250etxebizitza
224egoitza nagusi
245etxe
4apartamentu

Etxebizitza multzoa

224
21
Egoitza nagusia (224)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (5)Hutsik (21)

Etxe mota

245
Etxea (245)Apartamentua (4)

Jabetza egoera

185
34
Jabeak (185)Alokairuan (34)HLM (4)Doan lagata (5)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (55).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik32
1919-194511
1946-197024
1971-199055
1991-200549
2006-202043

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (140). 100 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 197 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 68 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 148tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela5
3 gela21
4 gela58
5 gela edo gehiago140

Berogailu mota

92
100
Gas sarea (2)Fuel-olioa (17)Elektrizitatea (92)Gas botila (13)Bestelakoak (100)

Aparkalekua eta ibilgailuak

197aparkalekua
68ibilgailu 1
148ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 321 biztanleetatik 252 aktibo ziren (% 78,5), horietako 236 lanean (% 73,5) eta 16 langabezian (aktiboen % 6,3).

32115-64 urteko biztanle
% 78,5aktibo
% 73,5lanean
% 6,3langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 42,6
25-54 urte% 96,8
55-64 urte% 57,8
Gizonak% 81,6
Emakumeak% 75,5

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 0,0
BEPC, brebeta% 0,0
CAP-BEP% 4,8
Batxilergoa% 14,1
Goi-mailako +2% 0,0
Goi-mailako +3/4% 4,3
Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 6,3). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

69 ez-aktibotik 27 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 39,1), 32 erretiraturik zeuden (% 46,4) eta 10 bestelako ez-aktibo ziren (% 14,5).

Ez-aktiboak

% 39
% 46
% 14
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 22
% 19
% 25
% 32
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 46 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 236 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

46enplegu udalerrian
% 37,0soldatapeko
% 65,2ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 26.120 eurokoa zen.

26.120 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 25.650 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 19 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 9 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 4 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 9 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 2 margolariak, 3 zurginak, 1 iturgina eta 2 argiketariak.[13]

2000. urtean Goos udalerrian 27 nekazaritza-ustiategi zeuden, 608 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1973ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 2,6 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Begaar », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]