Edukira joan

Grans

Wikipedia, Entziklopedia askea

{{Frantziako udalerri infotaula INSEE | izena= Grans | armarria= Blason de la ville de Grans (13).svg | irudia = Eglise_Grans.jpg | irudiaren testua = | ofiziala = Grans | kokapena = Okzitania | nazionalitatea = Okzitania | dn = 43.607468 | de = 5.063842 | kantonamendua = Salon-de-Provence | INSEE = 13044 | postakodea = 13450 | dirigent_tipus1 = Batlle | alkatea = Yves Vidal ([[Parti radical de gauche | azalera = 28 | web = }} Grans (frantsesez eta ofizialki: Grans) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Rodanoren Ahoak departamenduan dago, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. Azken erroldaren arabera 5.489 biztanle zituen 27,6 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Cornillon-Confoux, Lançon-Provence, Miramas eta Salon-de-Provence.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
GransGrans
Població amb 25257 habitants (2000)Miramas (5,8 km)
Població amb 7346 habitants (2000)Saint-Chamas (6,6 km)
Població amb 9133 habitants (2000)Pélissanne (7,5 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima mediterraneo garbia du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima mediterraneo du, eta Proventza eta Lengadoka-Roselloneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio urriak udan; eguzkialdi oso ona (2600 ordu/urte); uda beroa (21,5 °C); haize gogorrak; laino gutxi)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H3 zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 14,2 °C-koa da, 1,5 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 605 mm-koa da, urtarrilean 5,8 euri-egun eta uztailean 1,8 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Salon-de-Provence udalerrian dago, 5 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 14,7 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 594,1 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 43,4 °C-koa da, 2019ko ekainaren 28an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -18,5 °C-koa da, 1956ko otsailaren 12an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 14,5 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (24,2 °C) eta hotzena urtarrila (6,3 °C). Urteko prezipitazioa 592 mm-koa da; hilabeterik euritsuena urria da (86 mm) eta lehorrena uztaila (14 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,33 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (13,4 °C) baino 1,9 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2014, 2018, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (16,0 °C) eta hotzena 1984 (12,7 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Grans)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 6.3 6.8 10.1 13.1 17.3 21.6 24.2 23.5 19.1 15.0 10.0 6.9 14.5
Pilatutako prezipitazioa (mm) 52 35 36 56 44 30 14 29 81 86 83 46 592
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (13,4 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,9+0,2+1,2+1,2+1,3+1,8+1,4+1,6+0,4+0,8+1,0+1,0
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (13,4 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea1000200030004000500060001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 2.700 gizon, 2.679 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.19
 
95+
 
0.00
1.26
 
90-94
 
1.79
2.33
 
85-89
 
3.28
2.00
 
80-84
 
2.72
3.96
 
75-79
 
4.52
5.59
 
70-74
 
5.08
5.93
 
65-69
 
6.72
8.15
 
60-64
 
8.51
5.81
 
55-59
 
8.17
6.89
 
50-54
 
5.34
7.56
 
45-49
 
6.68
5.89
 
40-44
 
6.91
6.78
 
35-39
 
9.07
5.89
 
30-34
 
4.63
3.11
 
25-29
 
4.40
3.07
 
20-24
 
2.35
5.19
 
15-19
 
5.23
7.26
 
10-14
 
5.04
8.15
 
5-9
 
4.70
5.00
 
0-4
 
4.85
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Grans udalerrian 5.415 biztanle zeuden eta 2.479 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,18 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 34,3), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

5.415biztanle
2.479elkarbizitza-unitate
2,18lagun elkarbizitza-unitateko
1.624familia
Udalerria
% 27
% 27
% 10
% 34
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 1.624 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (694). Guraso bakarreko 261 familietatik 201etan ama zen guraso bakarra. 815 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 397k seme-alaba bakarra zuten etxean, 347k bi, eta 65k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 669 bikoteetatik 96tan (% 14,3) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[10]

694
669
261
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean815
Seme-alaba bat397
Bi seme-alaba347
Hiru seme-alaba60
Lau edo gehiago5

15 urte edo gehiago zituzten 4.570 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 6,4 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 36,0. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 74,4). 80 urte edo gehiagoko 381 biztanleetatik 317 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 64 kolektibitateren batean.[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 6
25-39% 16
40-54% 15
55-64% 21
65-79% 24
80 +% 36
Bikotean bizi da
15-24% 9
25-39% 69
40-54% 74
55-64% 72
65-79% 73
80 +% 44

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 43,8 ezkonduta zegoen, eta beste % 19,3 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 11,3 izatezko bikotean eta % 8,0 PACS bidez lotuta). % 22,2 ezkongabeak ziren, % 7,2 alargunak eta % 7,4 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 43,8
Ezkongabea% 22,2
Izatezko bikotean% 11,3
PACS bidez lotuta% 8,0
Dibortziatuta% 7,4
Alarguna% 7,2

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 30,4), erdi-mailako lanbideak (% 19,9), goi-mailako langileak (% 16,4), enplegatuak (% 13,8). Talde nagusia (erretiratuak, % 30,4) Rodanoren Ahoak departamenduko batez bestekoaren (% 29,2) gainetik dago. 30 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,2).[10]

Udalerria
% 16
% 20
% 14
% 10
% 30
Rodanoren Ahoak
% 14
% 16
% 16
% 11
% 29
% 8
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 2.718 etxebizitza zeuden. Horietatik 2.467 egoitza nagusi ziren, 75 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 176 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (2.039), eta apartamentuak gutxi ziren (654). Egoitza nagusietatik 1.614 beren jabearen bizilekuak ziren, 793 alokairuan zeuden, 233 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 60 doan lagata.[11]

2.718etxebizitza
2.467egoitza nagusi
2.039etxe
654apartamentu

Etxebizitza multzoa

2.467
Egoitza nagusia (2.467)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (75)Hutsik (176)

Etxe mota

2.039
654
Etxea (2.039)Apartamentua (654)

Jabetza egoera

1.614
793
233
Jabeak (1.614)Alokairuan (793)HLM (233)Doan lagata (60)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 2006-2020 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (533).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik355
1919-1945118
1946-1970326
1971-1990529
1991-2005451
2006-2020533

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (976). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (1.625 etxebizitzatan). 1.959 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 1.076 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 1.269tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela46
2 gela281
3 gela476
4 gela688
5 gela edo gehiago976

Berogailu mota

227
207
1.625
373
Gas sarea (227)Fuel-olioa (207)Elektrizitatea (1.625)Gas botila (35)Bestelakoak (373)

Aparkalekua eta ibilgailuak

1.959aparkalekua
1.076ibilgailu 1
1.269ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 3.340 biztanleetatik 2.696 aktibo ziren (% 80,7), horietako 2.493 lanean (% 74,6) eta 203 langabezian (aktiboen % 7,5).

3.34015-64 urteko biztanle
% 80,7aktibo
% 74,6lanean
% 7,5langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 46,7
25-54 urte% 94,5
55-64 urte% 64,7
Gizonak% 84,1
Emakumeak% 77,3

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 15,6
BEPC, brebeta% 14,0
CAP-BEP% 9,4
Batxilergoa% 8,6
Goi-mailako +2% 6,0
Goi-mailako +3/4% 6,7
Goi-mailako +5% 3,1

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 7,5). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

644 ez-aktibotik 243 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 37,7), 191 erretiraturik zeuden (% 29,7) eta 210 bestelako ez-aktibo ziren (% 32,6).

Ez-aktiboak

% 38
% 30
% 33
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 9
% 25
% 28
% 22
% 14
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 1.617 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 2.493 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

1.617enplegu udalerrian
% 80,6soldatapeko
% 19,4ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 30.470 eurokoa zen, eta biztanleen % 9 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

30.470 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 25.610 €
% 9,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 20,3

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 216 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 6 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 9 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 24 eraikuntza enpresak ziren, 40 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 16 garraio enpresak ziren, 11 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 6 finantziazio enpresak ziren, 13 higiezinen enpresak ziren, 32 zerbitzu enpresak ziren, 38 administrazio publikoko enpresak ziren eta 12 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 46 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 9 igeltseroak, 1 margolaria, 4 zurginak, 2 iturginak, 1 argiketaria, 2 eraikuntza enpresak, 5 ile apaindegiak, 9 jatetxeak, 6 higiezinen agentziak eta 2 apaindegiak.[13]

2009an zeuden 13 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 3 okindegiak, 2 harategiak, 1 liburu denda zen, 2 arropa dendak eta 3 lore-dendak ziren.[14]

2000. urtean Grans udalerrian 90 nekazaritza-ustiategi zeuden, 960 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1939ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 1,6 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre (2010eko ekainaren 18a), «Les types de climats en France, une construction spatiale», Cybergéo : revue européenne de géographie (Frantsesez), 501, doi:10.4000/cybergeo.23155.
  2. ↑ Dubreuil, Vincent (2022ko otsaila), «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen», La Météorologie (Frantsesez), 116, doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012.
  3. ↑ «Le climat en France hexagonale et Corse», meteofrance.com (Frantsesez).
  4. ↑ «Réglementation environnementale RE2020», ecologie.gouv.fr (Frantsesez), 2020ko azaroaren 18a.
  5. 1 2 «Station Météo-France « Salon-de-Provence », fiche climatologique» (PDF), data.gouv.fr (Frantsesez).
  6. 1 2 «Données changement climatique - SIM quotidienne», data.gouv.fr (Frantsesez), Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee», www.insee.fr. 2026ko uztailaren 27an kontsultatua.
  9. ↑ «Naissances de 2008 à 2025», Insee (Frantsesez). 2016ko abuztuaren 10ean kontsultatua.
  10. 1 2 3 4 5 «Couples-Familles-Ménages en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  11. 1 2 3 «Logement en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]