Edukira joan

Hilsprich

Hilsprich
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Ekialde Handia
Departamendua Mosela
Izen ofizialaHilsprich
Posta kodea57510
Geografia
Koordenatuak49°00′47″N 6°54′46″E / 49.0131°N 6.9128°E / 49.0131; 6.9128
Mapa
Azalera10,34 km²
Altitudea215 m, 253 m eta 231 m
MugakideakDiffembach-lès-Hellimer, Le Val-de-Guéblange, Holving, Kappelkinger, Petit-Tenquin, Rémering-lès-Puttelange eta Saint-Jean-Rohrbach
Demografia
Biztanleria847 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 461 (%55,1) (%44,9) 375 alt_right
Dentsitatea82 bizt/km²

Hilsprich Frantziako udalerri bat da, Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. Azken erroldaren arabera 847 biztanle zituen 10,3 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Diffembach-lès-Hellimer, Le Val-de-Guéblange, Holving, Kappelkinger, Petit-Tenquin, Rémering-lès-Puttelange eta Saint-Jean-Rohrbach.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
HilsprichHilsprich
Població amb 356 habitants (2000)Richeling (3,8 km)
Població amb 1167 habitants (2000)Holving (3,9 km)
Població amb 220 habitants (2000)Petit-Tenquin (4,6 km)
Població amb 397 habitants (2000)Kappelkinger (4,7 km)
Població amb 653 habitants (2000)Grundviller (5,5 km)
Població amb 117 habitants (2000)Hazembourg (5,6 km)
Població amb 501 habitants (2000)Leyviller (5,9 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima kontinental du, eta Lorena, Langres goi-lautada eta Morvaneko klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: negu gogorra (1,5 °C); haize moderatuak; laino maiz udazkenean eta neguan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1b zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,9 °C-koa da, 17,1 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 856 mm-koa da, urtarrilean 11,9 euri-egun eta uztailean 9,4 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Kappelkinger udalerrian dago, 3,9 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 10,6 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 772,6 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 39,8 °C-koa da, 2026ko ekainaren 27an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -19,6 °C-koa da, 2010ko abenduaren 26an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 10,4 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (19,6 °C) eta hotzena urtarrila (2,1 °C). Urteko prezipitazioa 849 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (91 mm) eta lehorrena apirila (50 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,32 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (9,3 °C) baino 1,7 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2024. Urterik beroena 2022 izan zen (11,8 °C) eta hotzena 1963 (8,2 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Hilsprich)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 2.1 2.8 6.1 9.8 14.0 17.6 19.6 19.0 14.5 10.4 5.8 3.0 10.4
Pilatutako prezipitazioa (mm) 73 66 63 50 72 65 70 69 74 77 80 91 849
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,3 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,3+0,8+1,0+1,1+1,1+1,4+1,4+1,5+0,1+0,6+1,2+1,3
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,3 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea400500600700800900100011001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 375 gizon, 461 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
1.33
 
85-89
 
2.17
5.33
 
80-84
 
3.25
6.67
 
75-79
 
6.51
9.33
 
70-74
 
11.71
4.00
 
65-69
 
4.34
9.33
 
60-64
 
8.68
8.00
 
55-59
 
6.51
13.33
 
50-54
 
7.59
10.67
 
45-49
 
6.51
4.00
 
40-44
 
7.59
4.00
 
35-39
 
5.42
4.00
 
30-34
 
3.25
4.00
 
25-29
 
2.17
4.00
 
20-24
 
7.81
2.67
 
15-19
 
7.81
4.00
 
10-14
 
3.25
1.33
 
5-9
 
2.17
4.00
 
0-4
 
3.25
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Hilsprich udalerrian 847 biztanle zeuden eta 396 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,14 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 35,9). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 30,8 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

847biztanle
396elkarbizitza-unitate
2,14lagun elkarbizitza-unitateko
274familia
Udalerria
% 24
% 36
% 31
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 274 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (142). Guraso bakarreko 36 familietatik 36etan ama zen guraso bakarra. 162 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 61k seme-alaba bakarra zuten etxean, 46k bi, eta 5k hiru edo gehiago.[10]

142
96
36
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean162
Seme-alaba bat61
Bi seme-alaba46
Hiru seme-alaba5
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 727 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 1,2 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 40,6. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 65-79 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 77,9).[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 1
25-39% 8
40-54% 13
55-64% 20
65-79% 21
80 +% 41
Bikotean bizi da
15-24% 10
25-39% 67
40-54% 75
55-64% 76
65-79% 78
80 +% 48

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 51,9 ezkonduta zegoen, eta beste % 13,6 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 8,4 izatezko bikotean eta % 5,2 PACS bidez lotuta). % 20,2 ezkongabeak ziren, % 8,4 alargunak eta % 5,9 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 51,9
Ezkongabea% 20,2
Alarguna% 8,4
Izatezko bikotean% 8,4
Dibortziatuta% 5,9
PACS bidez lotuta% 5,2

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 35,9), eskulangileak (% 29,5), enplegatuak (% 14,1), erdi-mailako lanbideak (% 12,9). Talde nagusia (erretiratuak, % 35,9) Mosela departamenduko batez bestekoaren (% 30,3) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[10]

Udalerria
% 13
% 14
% 30
% 36
Mosela
% 10
% 16
% 17
% 17
% 30
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 517 etxebizitza zeuden. Horietatik 390 egoitza nagusi ziren, 100 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 27 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (462), eta apartamentuak gutxi ziren (55). Egoitza nagusietatik 309 beren jabearen bizilekuak ziren, 72 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 9 doan lagata.[11]

517etxebizitza
390egoitza nagusi
462etxe
55apartamentu

Etxebizitza multzoa

390
100
Egoitza nagusia (390)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (100)Hutsik (27)

Etxe mota

462
55
Etxea (462)Apartamentua (55)

Jabetza egoera

309
72
Jabeak (309)Alokairuan (72)Doan lagata (9)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1946-1970 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (124).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik8
1919-194524
1946-1970124
1971-1990106
1991-200590
2006-202031

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (234). Fuel-olioa zen berogailu mota nagusia (142 etxebizitzatan). 371 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 164 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 201tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela1
2 gela9
3 gela65
4 gela81
5 gela edo gehiago234

Berogailu mota

142
105
35
106
Gas sarea (2)Fuel-olioa (142)Elektrizitatea (105)Gas botila (35)Bestelakoak (106)

Aparkalekua eta ibilgailuak

371aparkalekua
164ibilgailu 1
201ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 518 biztanleetatik 366 aktibo ziren (% 70,7), horietako 337 lanean (% 65,1) eta 29 langabezian (aktiboen % 7,9).

51815-64 urteko biztanle
% 70,7aktibo
% 65,1lanean
% 7,9langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 38,6
25-54 urte% 88,2
55-64 urte% 52,2
Gizonak% 73,8
Emakumeak% 68,0

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 8,7
BEPC, brebeta% 6,7
CAP-BEP% 8,2
Batxilergoa% 8,7
Goi-mailako +2% 2,2
Goi-mailako +3/4% 14,7
Goi-mailako +5% 0,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 7,9). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

152 ez-aktibotik 49 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 32,2), 48 erretiraturik zeuden (% 31,6) eta 55 bestelako ez-aktibo ziren (% 36,2).

Ez-aktiboak

% 32
% 32
% 36
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 25
% 30
% 39
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 33 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 337 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

33enplegu udalerrian
% 60,6soldatapeko
% 39,4ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.620 eurokoa zen.

25.620 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.030 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 12 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 banku bulegoa zen, 1 igeltseroa, 1 zurgina, 1 iturgina eta 1 ile apaindegia.[13]

2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.[14]

2000. urtean Hilsprich udalerrian 18 nekazaritza-ustiategi zeuden, 702 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 2007ko maiatzaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,3 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Kappelkinger_sapc », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]