Edukira joan

La Perche

La Perche
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Erdialdea-Loira Harana
DepartamenduaCher
BarrutiSaint-Amand-Montrondeko barrutia
Kantonamenducanton of Saulzais-le-Potier
Izen ofizialaLa Perche
Posta kodea18200
Geografia
Koordenatuak46°38′41″N 2°34′25″E / 46.6447°N 2.5736°E / 46.6447; 2.5736
Mapa
Azalera10,45 km²
Altitudea158 m, 221 m eta 193 m
MugakideakLételon, Urçay, Ainay-le-Vieil, La Celette, Épineuil-le-Fleuriel eta Meaulne-Vitray
Demografia
Biztanleria205 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 99 (%51,8) (%48,2) 92 alt_right
Dentsitatea20 bizt/km²

La Perche Frantziako udalerri bat da, Cher departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. Azken erroldaren arabera 205 biztanle zituen 10,4 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Lételon, Urçay, Ainay-le-Vieil, La Celette, Épineuil-le-Fleuriel eta Meaulne-Vitray.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
La PercheLa Perche
Població amb 133 habitants (2000)Lételon (1,7 km)
Població amb 283 habitants (2000)Urçay (2,5 km)
Població amb 206 habitants (2000)La Celette (4,1 km)
Població amb 466 habitants (2000)Coust (5,6 km)
Població amb 782 habitants (2000)Meaulne (6,3 km)
Població amb 279 habitants (2000)Braize (6,3 km)
Població amb 599 habitants (2000)Drevant (6,4 km)
Població amb 120 habitants (2000)La Groutte (6,6 km)
Població amb 393 habitants (2000)Colombiers (6,7 km)
Població amb 120 habitants (2000)Vitray (7,7 km)
Població amb 139 habitants (2000)Faverdines (7,8 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Massif Centraleko mendebaldea eta ipar-mendebaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 900-1500 mm artekoa, gehiena udazkenean eta neguan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2b zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,4 °C-koa da, 3,7 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 730 mm-koa da, urtarrilean 10,5 euri-egun eta uztailean 7,2 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Orval_(Cher) udalerrian dago, 12,6 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,3 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 757,9 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42,1 °C-koa da, 2019ko uztailaren 25an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -13,7 °C-koa da, 2007ko urtarrilaren 26an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,6 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (20,3 °C) eta hotzena urtarrila (4,3 °C). Urteko prezipitazioa 761 mm-koa da; hilabeterik euritsuena maiatza da (78 mm) eta lehorrena otsaila (50 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,29 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,7 °C) baino 1,5 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2011, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2023 izan zen (13,0 °C) eta hotzena 1963 (9,5 °C).[6]

    Datu klimatikoak (La Perche)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 4.3 4.6 7.7 10.5 14.4 18.2 20.3 19.9 15.6 11.9 7.4 4.8 11.6
Pilatutako prezipitazioa (mm) 60 50 51 67 78 61 64 56 66 70 70 69 761
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,7 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,9+0,2+1,2+1,2+1,4+1,7+1,3+1,5−0,3+0,3+0,8+0,8
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,7 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea1002003004005006007001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 92 gizon, 99 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
0.00
5.43
 
80-84
 
0.00
10.87
 
75-79
 
10.10
5.43
 
70-74
 
0.00
26.09
 
65-69
 
20.20
5.43
 
60-64
 
20.20
0.00
 
55-59
 
15.15
9.78
 
50-54
 
5.05
17.39
 
45-49
 
4.04
0.00
 
40-44
 
0.00
0.00
 
35-39
 
0.00
9.78
 
30-34
 
4.04
0.00
 
25-29
 
4.04
4.35
 
20-24
 
0.00
5.43
 
15-19
 
8.08
0.00
 
10-14
 
0.00
0.00
 
5-9
 
0.00
0.00
 
0-4
 
9.09
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, La Perche udalerrian 205 biztanle zeuden eta 108 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,90 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 44 kide bakarrekoak ziren, 42 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 17 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]

205biztanle
108elkarbizitza-unitate
1,90lagun elkarbizitza-unitateko
68familia
17Bikotea seme-alabekin
42Bikotea seme-alabarik gabe etxean
5Guraso bakarrekoak
44Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 68 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (46). Guraso bakarreko 5 familietatik 5etan ama zen guraso bakarra. 55 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

46
17
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

2023 erroldaren arabera, udalerrian 193 etxebizitza zeuden. Horietatik 108 egoitza nagusi ziren, 59 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 26 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (190), eta apartamentuak gutxi ziren (3). Egoitza nagusietatik 86 beren jabearen bizilekuak ziren, 15 alokairuan zeuden, 5 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 7 doan lagata.[11]

193etxebizitza
108egoitza nagusi
190etxe
3apartamentu

Etxebizitza multzoa

108
59
26
Egoitza nagusia (108)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (59)Hutsik (26)

Etxe mota

190
Etxea (190)Apartamentua (3)

Jabetza egoera

86
15
Jabeak (86)Alokairuan (15)HLM (5)Doan lagata (7)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik53
1919-194510
1946-197018
1971-199018
1991-20053
2006-20204

Egoitza nagusien artean gehienek 4 gela zituzten (40). 47 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 78 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 50 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 52tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela2
3 gela26
4 gela40
5 gela edo gehiago40

Berogailu mota

19
33
9
47
Fuel-olioa (19)Elektrizitatea (33)Gas botila (9)Bestelakoak (47)

Aparkalekua eta ibilgailuak

78aparkalekua
50ibilgailu 1
52ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 114 biztanleetatik 92 aktibo ziren (% 80,7), horietako 83 lanean (% 72,8) eta 9 langabezian (aktiboen % 9,8).

11415-64 urteko biztanle
% 80,7aktibo
% 72,8lanean
% 9,8langabezia-tasa

22 ez-aktibotik 3 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 13,6), 10 erretiraturik zeuden (% 45,5) eta 9 bestelako ez-aktibo ziren (% 40,9).

Ez-aktiboak

% 14
% 45
% 41
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 49 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 83 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

49enplegu udalerrian
% 65,3soldatapeko
% 34,7ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 23.940 eurokoa zen.

23.940 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.730 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 12 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 3 administrazio publikoko enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 iturgina zen, 1 jatetxe eta 1 higiezinen agentzia.[13]

2000. urtean La Perche udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 2004ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,2 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre (2010eko ekainaren 18a), «Les types de climats en France, une construction spatiale», Cybergéo : revue européenne de géographie (Frantsesez), 501, doi:10.4000/cybergeo.23155.
  2. ↑ Dubreuil, Vincent (2022ko otsaila), «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen», La Météorologie (Frantsesez), 116, doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012.
  3. ↑ «Le climat en France hexagonale et Corse», meteofrance.com (Frantsesez).
  4. ↑ «Réglementation environnementale RE2020», ecologie.gouv.fr (Frantsesez), 2020ko azaroaren 18a.
  5. 1 2 «Station Météo-France « Oravl Rad », fiche climatologique» (PDF), data.gouv.fr (Frantsesez).
  6. 1 2 «Données changement climatique - SIM quotidienne», data.gouv.fr (Frantsesez), Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee», www.insee.fr. 2026ko uztailaren 27an kontsultatua.
  9. ↑ «Naissances de 2008 à 2025», Insee (Frantsesez). 2016ko abuztuaren 10ean kontsultatua.
  10. 1 2 «Couples-Familles-Ménages en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  11. 1 2 «Logement en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]