Edukira joan

Manteyer

Manteyer
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Proventza-Alpeak-Kosta Urdina
DepartamenduaAlpe Garaiak
BarrutiGapeko barrutia
Kantonamenducanton of Gap-Campagne
Izen ofizialaManteyer
Posta kodea05400
Geografia
Koordenatuak44°32′16″N 5°57′50″E / 44.5378°N 5.9639°E / 44.5378; 5.9639
Mapa
Azalera25,63 km²
Altitudea890 m, 1.974 m eta 1.255 m
MugakideakChâteauneuf-d'Oze, La Freissinouse, Montmaur, Pelleautier eta La Roche-des-Arnauds
Demografia
Biztanleria500 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 270 (%54,5) (%45,5) 225 alt_right
Dentsitatea20 bizt/km²
manteyer-mairie.fr

Manteyer (frantsesez eta ofizialki: Manteyer) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Alpe Garaiak departamenduan dagoena, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. Azken erroldaren arabera 500 biztanle zituen 25,6 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Châteauneuf-d'Oze, La Freissinouse, Montmaur, Pelleautier eta La Roche-des-Arnauds.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
ManteyerManteyer
Població amb 539 habitants (2000)Pelleautier (4,8 km)
Població amb 709 habitants (2000)Neffes (5,9 km)
Població amb 657 habitants (2000)Sigoyer (6,7 km)
Població amb 77 habitants (2000)Rabou (6,7 km)
Població amb 147 habitants (2000)Furmeyer (7,3 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta hego Alpeetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 850-1000 mm artekoa, gutxiena udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 8,8 °C-koa da, 13,4 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1041 mm-koa da, urtarrilean 7,6 euri-egun eta uztailean 5,7 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Gap udalerrian dago, 10,2 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 863,3 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 38,2 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -15,3 °C-koa da, 2012ko otsailaren 5an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 7,4 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (16,8 °C) eta hotzena urtarrila (−0,6 °C). Urteko prezipitazioa 1087 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (151 mm) eta lehorrena uztaila (53 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,32 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (6,5 °C) baino 1,8 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2020, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (9,2 °C) eta hotzena 1978 (5,8 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Manteyer)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) -0.5 -0.2 3.0 5.8 10.1 14.3 16.8 16.2 11.7 8.0 3.0 0.1 7.4
Pilatutako prezipitazioa (mm) 84 60 69 92 92 76 53 65 107 141 151 97 1087
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (6,5 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,5+0,2+1,5+1,3+1,6+1,9+1,3+1,4−0,3+0,3+0,5+0,3
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: −5 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (6,5 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea1002003004005006007008001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 225 gizon, 270 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
1.85
2.22
 
80-84
 
0.00
8.89
 
75-79
 
3.70
2.22
 
70-74
 
9.26
6.67
 
65-69
 
7.41
2.22
 
60-64
 
1.85
6.67
 
55-59
 
9.26
11.11
 
50-54
 
9.26
13.33
 
45-49
 
3.70
6.67
 
40-44
 
11.11
8.89
 
35-39
 
5.56
2.22
 
30-34
 
7.41
2.22
 
25-29
 
3.70
0.00
 
20-24
 
1.85
11.11
 
15-19
 
5.56
4.44
 
10-14
 
9.26
6.67
 
5-9
 
5.56
4.44
 
0-4
 
3.70
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Manteyer udalerrian 500 biztanle zeuden eta 233 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,15 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 33,0), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

500biztanle
233elkarbizitza-unitate
2,15lagun elkarbizitza-unitateko
157familia
Udalerria
% 26
% 30
% 11
% 33
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 157 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (71). Guraso bakarreko 25 familietatik 15etan ama zen guraso bakarra. 76 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 46k seme-alaba bakarra zuten etxean, 25k bi, eta 10k hiru edo gehiago.[10]

71
60
25
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean76
Seme-alaba bat46
Bi seme-alaba25
Hiru seme-alaba10
Lau edo gehiago0

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 32,6), enplegatuak (% 17,6), eskulangileak (% 12,9), goi-mailako langileak (% 12,9). Talde nagusia (erretiratuak, % 32,6) Alpe Garaiak departamenduko batez bestekoaren (% 36,6) azpitik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[10]

Udalerria
% 9
% 13
% 11
% 18
% 13
% 33
Alpe Garaiak
% 16
% 16
% 11
% 37
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 358 etxebizitza zeuden. Horietatik 230 egoitza nagusi ziren, 109 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 19 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (293), eta apartamentuak gutxi ziren (61). Egoitza nagusietatik 177 beren jabearen bizilekuak ziren, 42 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 11 doan lagata.[11]

358etxebizitza
230egoitza nagusi
293etxe
61apartamentu

Etxebizitza multzoa

230
109
Egoitza nagusia (230)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (109)Hutsik (19)

Etxe mota

293
61
Etxea (293)Apartamentua (61)

Jabetza egoera

177
42
Jabeak (177)Alokairuan (42)Doan lagata (11)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 2006-2020 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (72).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik39
1919-194510
1946-197024
1971-199029
1991-200548
2006-202072

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (89). 124 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 205 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 98 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 126tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela25
3 gela44
4 gela71
5 gela edo gehiago89

Berogailu mota

30
61
124
Gas sarea (2)Fuel-olioa (30)Elektrizitatea (61)Gas botila (13)Bestelakoak (124)

Aparkalekua eta ibilgailuak

205aparkalekua
98ibilgailu 1
126ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 305 biztanleetatik 244 aktibo ziren (% 80,0), horietako 224 lanean (% 73,4) eta 20 langabezian (aktiboen % 8,2).

30515-64 urteko biztanle
% 80,0aktibo
% 73,4lanean
% 8,2langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 29,4
25-54 urte% 95,0
55-64 urte% 60,9
Gizonak% 81,2
Emakumeak% 78,9

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 0,0
BEPC, brebeta% 0,0
CAP-BEP% 10,4
Batxilergoa% 6,9
Goi-mailako +2% 15,7
Goi-mailako +3/4% 4,8
Goi-mailako +5% 3,2

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 8,2). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

61 ez-aktibotik 25 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 41,0), 14 erretiraturik zeuden (% 23,0) eta 22 bestelako ez-aktibo ziren (% 36,1).

Ez-aktiboak

% 41
% 23
% 36
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 11
% 18
% 29
% 27
% 15
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 37 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 224 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

37enplegu udalerrian
% 32,4soldatapeko
% 67,6ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 26.800 eurokoa zen.

26.800 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 25.060 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 25 komertzioetatik, 4 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 12 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 2 margolariak ziren eta 1 argiketaria.[13]

2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra kirol-denda bat zen.[14]

2000. urtean Manteyer udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden, 300 hektarea erabiltzen.[15]

  1. ↑ Estazioko erregistroak 2003ko abenduaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,0 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre (2010eko ekainaren 18a), «Les types de climats en France, une construction spatiale», Cybergéo : revue européenne de géographie (Frantsesez), 501, doi:10.4000/cybergeo.23155.
  2. ↑ Dubreuil, Vincent (2022ko otsaila), «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen», La Météorologie (Frantsesez), 116, doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012.
  3. ↑ «Le climat en France hexagonale et Corse», meteofrance.com (Frantsesez).
  4. ↑ «Réglementation environnementale RE2020», ecologie.gouv.fr (Frantsesez), 2020ko azaroaren 18a.
  5. 1 2 «Station Météo-France « Gap », fiche climatologique» (PDF), data.gouv.fr (Frantsesez).
  6. 1 2 «Données changement climatique - SIM quotidienne», data.gouv.fr (Frantsesez), Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee», www.insee.fr. 2026ko uztailaren 27an kontsultatua.
  9. ↑ «Naissances de 2008 à 2025», Insee (Frantsesez). 2016ko abuztuaren 10ean kontsultatua.
  10. 1 2 3 «Couples-Familles-Ménages en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  11. 1 2 3 «Logement en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]