Edukira joan

Mison

Mison
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Proventza-Alpeak-Kosta Urdina
DepartamenduaProventza Garaiko Alpeak
Izen ofizialaMison
Posta kodea04200
Geografia
Koordenatuak44°16′03″N 5°51′33″E / 44.2675°N 5.8592°E / 44.2675; 5.8592
Mapa
Azalera31,72 km²
Altitudea489 m, 735 m eta 583 m
MugakideakSisteron, Laragne-Montéglin, Le Poët, Upaix eta Val-Buëch-Méouge
Demografia
Biztanleria1.112 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 548 (%49,1) (%50,9) 568 alt_right
Dentsitatea35 bizt/km²
mairiedemison.fr

Mison (frantsesez eta ofizialki: Mison) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Proventza Garaiko Alpeak departamenduan dagoena, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.112 biztanle zituen 31,7 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Sisteron, Laragne-Montéglin, Le Poët, Upaix eta Val-Buëch-Méouge.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
MisonMison
Població amb 173 habitants (2000)Antonaves (2,9 km)
Població amb 766 habitants (2000)Ribiers (3,9 km)
Població amb 741 habitants (2000)Le Poët (5,5 km)
Població amb 407 habitants (2000)Upaix (6,5 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima mediterraneo aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csa motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda bero eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta hego Alpeetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 850-1000 mm artekoa, gutxiena udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2d zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11 °C-koa da, 8,6 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 859 mm-koa da, urtarrilean 7,2 euri-egun eta uztailean 4,5 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Laragne-Montéglin udalerrian dago, 7,7 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 813,8 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,1 °C-koa da, 2019ko ekainaren 28an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -17,4 °C-koa da, 2010ko abenduaren 18an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 10,8 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (21,2 °C) eta hotzena urtarrila (1,4 °C). Urteko prezipitazioa 825 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (112 mm) eta lehorrena uztaila (42 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,03 °C-ko beherako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (11,2 °C) baino 0,1 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenetatik bi 2000tik aurrerakoak dira (2003 eta 2022). Urterik beroena 1961 izan zen (12,3 °C) eta hotzena 2010 (9,4 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Mison)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 1.4 2.6 6.8 10.1 14.5 18.7 21.2 20.5 15.6 11.0 5.5 1.9 10.8
Pilatutako prezipitazioa (mm) 62 45 53 71 73 59 42 51 84 101 112 73 825
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,2 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
−0,9−1,3+0,1+0,1+0,4+0,9+0,2+0,2−1,3−1,0−0,8−1,2
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,2 °C)
+2 °C−2 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea40060080010001200140016001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 568 gizon, 548 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.88
 
90-94
 
0.00
0.88
 
85-89
 
2.74
1.76
 
80-84
 
0.00
0.88
 
75-79
 
3.83
6.34
 
70-74
 
4.74
13.56
 
65-69
 
8.58
2.82
 
60-64
 
13.32
11.62
 
55-59
 
10.22
7.04
 
50-54
 
12.23
6.87
 
45-49
 
7.30
3.35
 
40-44
 
5.29
8.63
 
35-39
 
5.84
5.11
 
30-34
 
6.02
2.82
 
25-29
 
3.65
1.76
 
20-24
 
1.82
8.45
 
15-19
 
0.91
6.69
 
10-14
 
3.28
4.75
 
5-9
 
6.02
5.81
 
0-4
 
4.20
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Mison udalerrian 1.112 biztanle zeuden eta 551 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,02 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 37,4). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 35,2 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

1.112biztanle
551elkarbizitza-unitate
2,02lagun elkarbizitza-unitateko
351familia
Udalerria
% 19
% 37
% 35
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 351 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (206). Guraso bakarreko 40 familietatik 30etan ama zen guraso bakarra. 216 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 60k seme-alaba bakarra zuten etxean, 59k bi, eta 16k hiru edo gehiago.[10]

206
104
40
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean216
Seme-alaba bat60
Bi seme-alaba59
Hiru seme-alaba16
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 959 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 2,2 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 45,5. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 65-79 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 77,9).[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 2
25-39% 13
40-54% 22
55-64% 21
65-79% 22
80 +% 45
Bikotean bizi da
15-24% 22
25-39% 68
40-54% 62
55-64% 74
65-79% 78
80 +% 47

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 48,8 ezkonduta zegoen, eta beste % 17,7 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 13,5 izatezko bikotean eta % 4,3 PACS bidez lotuta). % 19,9 ezkongabeak ziren, % 6,0 alargunak eta % 7,6 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 48,8
Ezkongabea% 19,9
Izatezko bikotean% 13,5
Dibortziatuta% 7,6
Alarguna% 6,0
PACS bidez lotuta% 4,3

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 28,1), erdi-mailako lanbideak (% 22,0), eskulangileak (% 14,2), enplegatuak (% 12,9). Talde nagusia (erretiratuak, % 28,1) Proventza Garaiko Alpeak departamenduko batez bestekoaren (% 37,0) azpitik dago. 26 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 4,7).[10]

Udalerria
% 22
% 13
% 14
% 28
Proventza Garaiko Alpeak
% 8
% 14
% 15
% 11
% 37
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 737 etxebizitza zeuden. Horietatik 552 egoitza nagusi ziren, 140 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 45 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (598), eta apartamentuak gutxi ziren (130). Egoitza nagusietatik 381 beren jabearen bizilekuak ziren, 136 alokairuan zeuden, 20 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 35 doan lagata.[11]

737etxebizitza
552egoitza nagusi
598etxe
130apartamentu

Etxebizitza multzoa

552
140
Egoitza nagusia (552)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (140)Hutsik (45)

Etxe mota

598
130
Etxea (598)Apartamentua (130)

Jabetza egoera

381
136
Jabeak (381)Alokairuan (136)HLM (20)Doan lagata (35)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (141).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik100
1919-194542
1946-197053
1971-1990141
1991-2005119
2006-202097

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (233). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (196 etxebizitzatan). 455 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 239 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 282tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela11
2 gela19
3 gela109
4 gela180
5 gela edo gehiago233

Berogailu mota

152
196
187
Gas sarea (3)Fuel-olioa (152)Elektrizitatea (196)Gas botila (14)Bestelakoak (187)

Aparkalekua eta ibilgailuak

455aparkalekua
239ibilgailu 1
282ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 653 biztanleetatik 505 aktibo ziren (% 77,3), horietako 444 lanean (% 68,0) eta 60 langabezian (aktiboen % 11,9).

65315-64 urteko biztanle
% 77,3aktibo
% 68,0lanean
% 11,9langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 54,8
25-54 urte% 92,2
55-64 urte% 61,4
Gizonak% 81,1
Emakumeak% 73,3

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 19,5
BEPC, brebeta% 25,0
CAP-BEP% 9,0
Batxilergoa% 15,7
Goi-mailako +2% 13,2
Goi-mailako +3/4% 3,6
Goi-mailako +5% 3,3

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 11,9). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

148 ez-aktibotik 38 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 25,7), 60 erretiraturik zeuden (% 40,5) eta 50 bestelako ez-aktibo ziren (% 33,8).

Ez-aktiboak

% 26
% 41
% 34
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 12
% 31
% 21
% 26
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 253 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 444 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

253enplegu udalerrian
% 66,4soldatapeko
% 33,6ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.140 eurokoa zen.

25.140 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.240 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 58 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 19 eraikuntza enpresak ziren, 14 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 garraio enpresak ziren, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 higiezinen enpresak ziren, 6 zerbitzu enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 26 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 funeraria, 4 igeltseroak, 1 margolaria, 5 zurginak, 1 iturgina, 6 argiketariak, 1 ile apaindegia, 5 jatetxeak eta 1 higiezinen agentzia.[13]

2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.[14]

2000. urtean Mison udalerrian 29 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.386 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1992ko abenduaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,8 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre (2010eko ekainaren 18a), «Les types de climats en France, une construction spatiale», Cybergéo : revue européenne de géographie (Frantsesez), 501, doi:10.4000/cybergeo.23155.
  2. ↑ Dubreuil, Vincent (2022ko otsaila), «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen», La Météorologie (Frantsesez), 116, doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012.
  3. ↑ «Le climat en France hexagonale et Corse», meteofrance.com (Frantsesez).
  4. ↑ «Réglementation environnementale RE2020», ecologie.gouv.fr (Frantsesez), 2020ko azaroaren 18a.
  5. 1 2 «Station Météo-France « Laragne Montéglin », fiche climatologique» (PDF), data.gouv.fr (Frantsesez).
  6. 1 2 «Données changement climatique - SIM quotidienne», data.gouv.fr (Frantsesez), Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee», www.insee.fr. 2026ko uztailaren 27an kontsultatua.
  9. ↑ «Naissances de 2008 à 2025», Insee (Frantsesez). 2016ko abuztuaren 10ean kontsultatua.
  10. 1 2 3 4 5 «Couples-Familles-Ménages en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  11. 1 2 3 «Logement en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]