Edukira joan

Monget

Monget
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Landak
BarrutiMont-de-Marsango barrutia
Kantonamenducanton of Hagetmau
Izen ofizialaMonget
Posta kodea40700
Geografia
Koordenatuak43°33′58″N 0°31′14″W / 43.5661°N 0.5206°W / 43.5661; -0.5206
Mapa
Azalera5,64 km²
Altitudea70 m, 170 m eta 110 m
MugakideakMant, Peyre, Arget, Casteide-Candau, Malaussanne, Montagut eta Saint-Médard
Demografia
Biztanleria77 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 45 (%60) (%40) 30 alt_right
Dentsitatea14 bizt/km²

Monget (frantsesez eta ofizialki: Monget) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Landak departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. Azken erroldaren arabera 77 biztanle zituen 5,6 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Mant, Peyre, Arget, Casteide-Candau, Malaussanne, Montagut eta Saint-Médard.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
MongetMonget
Població amb 194 habitants (2000)Peyre (2,3 km)
Població amb 279 habitants (2000)Mant (2,3 km)
Població amb 89 habitants (2000)Arget (2,5 km)
Població amb 105 habitants (2000)Montagut (2,8 km)
Població amb 416 habitants (2000)Malaussanne (4,0 km)
Població amb 361 habitants (2000)Monségur (4,7 km)
Població amb 134 habitants (2000)Castelner (5,1 km)
Població amb 202 habitants (2000)Poudenx (5,3 km)
Població amb 161 habitants (2000)Cabidos (5,9 km)
Població amb 207 habitants (2000)Philondenx (6,0 km)
Població amb 504 habitants (2000)Morlanne (6,0 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoaren eta mendiko klimaren arteko trantsizio-eremuan dago, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,5 °C-koa da, 14,5 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1122 mm-koa da, urtarrilean 11,6 euri-egun eta uztailean 7,8 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Pomps udalerrian dago, 8,6 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 14,1 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1062,2 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,6 °C-koa da, 2026ko ekainaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -15,6 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 9an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 13,5 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (21,1 °C) eta hotzena urtarrila (6,4 °C). Urteko prezipitazioa 1056 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (124 mm) eta lehorrena uztaila (63 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,32 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (12,6 °C) baino 1,7 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2003, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (15,1 °C) eta hotzena 1963 (11,7 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Monget)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 6.4 7.2 10.1 12.4 16.1 19.3 21.1 21.1 17.9 14.3 9.6 7.1 13.5
Pilatutako prezipitazioa (mm) 101 81 86 101 98 80 63 64 75 86 124 97 1056
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,6 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,50,0+1,3+1,2+1,6+1,6+1,0+1,5+0,3+0,6+0,7+0,7
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,6 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

2007an Monget udalerrian erroldatutako biztanleak 75 ziren. Familiak 29 ziren, horien artean 11 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 7 bakarrik bizi ziren emakumeak), 7 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 11 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea501001502002503003504001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 30 gizon, 45 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
0.00
16.67
 
80-84
 
0.00
0.00
 
75-79
 
11.11
16.67
 
70-74
 
0.00
0.00
 
65-69
 
11.11
16.67
 
60-64
 
22.22
0.00
 
55-59
 
0.00
0.00
 
50-54
 
0.00
16.67
 
45-49
 
11.11
0.00
 
40-44
 
11.11
16.67
 
35-39
 
0.00
0.00
 
30-34
 
11.11
0.00
 
25-29
 
0.00
0.00
 
20-24
 
0.00
0.00
 
15-19
 
11.11
16.67
 
10-14
 
11.11
0.00
 
5-9
 
0.00
0.00
 
0-4
 
0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Monget udalerrian 77 biztanle zeuden eta 41 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,88 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 21 kide bakarrekoak ziren, 10 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 10 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]

77biztanle
41elkarbizitza-unitate
1,88lagun elkarbizitza-unitateko
21familia
10Bikotea seme-alabekin
10Bikotea seme-alabarik gabe etxean
21Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 21 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (10). 10 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

10
10
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekin

2023 erroldaren arabera, udalerrian 51 etxebizitza zeuden. Horietatik 40 egoitza nagusi ziren, 8 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 4 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (49), eta apartamentuak gutxi ziren (1). Egoitza nagusietatik 33 beren jabearen bizilekuak ziren, 5 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 2 doan lagata.[11]

51etxebizitza
40egoitza nagusi
49etxe
1apartamentu

Etxebizitza multzoa

40
8
Egoitza nagusia (40)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (8)Hutsik (4)

Etxe mota

49
Etxea (49)Apartamentua (1)

Jabetza egoera

33
5
Jabeak (33)Alokairuan (5)Doan lagata (2)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik18
1919-19451
1946-19706
1971-19906
1991-20052
2006-20206

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (25). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (17 etxebizitzatan). 34 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 15 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 24tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela2
3 gela2
4 gela11
5 gela edo gehiago25

Berogailu mota

4
17
16
Fuel-olioa (4)Elektrizitatea (17)Gas botila (3)Bestelakoak (16)

Aparkalekua eta ibilgailuak

34aparkalekua
15ibilgailu 1
24ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 43 biztanleetatik 34 aktibo ziren (% 79,1), horietako 32 lanean (% 74,4) eta 2 langabezian (aktiboen % 5,9).

4315-64 urteko biztanle
% 79,1aktibo
% 74,4lanean
% 5,9langabezia-tasa

9 ez-aktibotik 4 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 44,4), 2 erretiraturik zeuden (% 22,2) eta 3 bestelako ez-aktibo ziren (% 33,3).

Ez-aktiboak

% 44
% 22
% 33
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 3 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 32 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

3enplegu udalerrian
% 66,7soldatapeko
% 33,3ez-soldatapeko

2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 42 ziren, horien artean 28 aktiboak ziren eta 14 inaktiboak ziren. 28 pertsona aktiboetatik 24 lanean zeuden (12 gizon eta 12 emakume) eta 4 langabezian zeuden (4 emakume eta 4 emakume). 14 pertsona inaktiboetatik 8 erretiraturik zeuden, 1 ikasten zegoen eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.[12]

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen eta 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen.[13]

2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra igeltseroa zen.[14]

2000. urtean Monget udalerrian 16 nekazaritza-ustiategi zeuden, 336 hektarea erabiltzen.[15]

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1974ko apirilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,6 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Pomps », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Emploi et population active 1999 et 2007
  13. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  14. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]