Edukira joan

Montgardin

Montgardin
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Proventza-Alpeak-Kosta Urdina
DepartamenduaAlpe Garaiak
BarrutiGapeko barrutia
Kantonamenducanton of La Bâtie-Neuve
Izen ofizialaMontgardin
Posta kodea05230
Geografia
Koordenatuak44°33′01″N 6°14′23″E / 44.5503°N 6.2397°E / 44.5503; 6.2397
Mapa
Azalera15,32 km²
Altitudea772 m, 1.420 m eta 957 m
MugakideakAvançon, La Bâtie-Neuve, Chorges eta Espinasses
Demografia
Biztanleria481 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 260 (%54,1) (%45,9) 221 alt_right
Dentsitatea31 bizt/km²
mairie-montgardin.fr

Montgardin (frantsesez eta ofizialki: Montgardin) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Alpe Garaiak departamenduan dagoena, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. Azken erroldaren arabera 481 biztanle zituen 15,3 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Avançon, La Bâtie-Neuve, Chorges eta Espinasses.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
MontgardinMontgardin
Població amb 2419 habitants (2000)Chorges (3,2 km)
Població amb 346 habitants (2000)Avançon (5,2 km)
Població amb 283 habitants (2000)Prunières (7,5 km)
Població amb 171 habitants (2000)Rousset (8,1 km)
Població amb 375 habitants (2000)La Rochette (8,3 km)
Població amb 354 habitants (2000)Rambaud (8,5 km)
Població amb 808 habitants (2000)Ancelle (8,6 km)
Població amb 175 habitants (2000)Théus (9,1 km)
Població amb 660 habitants (2000)Espinasses (9,4 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima mediterraneo aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta hego Alpeetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 850-1000 mm artekoa, gutxiena udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 9,4 °C-koa da, 12 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1035 mm-koa da, urtarrilean 7,1 euri-egun eta uztailean 5,9 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Gap udalerrian dago, 13 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 863,3 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 38,2 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -15,3 °C-koa da, 2012ko otsailaren 5an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 7,9 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (17,4 °C) eta hotzena urtarrila (−0,6 °C). Urteko prezipitazioa 1009 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (132 mm) eta lehorrena uztaila (52 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,23 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (7,5 °C) baino 1,6 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (9,9 °C) eta hotzena 1991 (6,5 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Montgardin)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) -0.5 0.0 3.6 6.7 11.0 15.0 17.4 16.9 12.3 8.4 3.3 0.2 7.9
Pilatutako prezipitazioa (mm) 76 61 67 85 88 68 52 57 96 127 132 100 1009
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (7,5 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
0,0−0,4+1,0+0,9+1,1+1,5+0,7+0,8−0,8−0,30,0−0,2
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: −5 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (7,5 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea1502002503003504004505001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 221 gizon, 260 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
1.92
2.26
 
80-84
 
4.23
4.98
 
75-79
 
0.00
14.48
 
70-74
 
6.15
4.98
 
65-69
 
10.38
4.98
 
60-64
 
4.23
19.46
 
55-59
 
12.69
12.22
 
50-54
 
8.46
4.98
 
45-49
 
8.46
7.24
 
40-44
 
4.23
0.00
 
35-39
 
4.23
4.98
 
30-34
 
4.23
4.98
 
25-29
 
4.23
0.00
 
20-24
 
4.23
4.98
 
15-19
 
1.92
7.24
 
10-14
 
6.15
0.00
 
5-9
 
12.31
2.26
 
0-4
 
1.92
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Montgardin udalerrian 474 biztanle zeuden eta 200 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,37 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 40,5). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 24,5 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

474biztanle
200elkarbizitza-unitate
2,37lagun elkarbizitza-unitateko
157familia
Udalerria
% 23
% 40
% 12
% 24
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 157 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (81). Guraso bakarreko 24 familietatik 15etan ama zen guraso bakarra. 100 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 19k seme-alaba bakarra zuten etxean, 26k bi, eta 12k hiru edo gehiago.[10]

81
52
24
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean100
Seme-alaba bat19
Bi seme-alaba26
Hiru seme-alaba12
Lau edo gehiago0

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 36,5), erdi-mailako lanbideak (% 17,0), eskulangileak (% 12,5), enplegatuak (% 12,0). Talde nagusia (erretiratuak, % 36,5) Alpe Garaiak departamenduko batez bestekoaren (% 36,6) azpitik dago. 15 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 7,5).[10]

Udalerria
% 10
% 17
% 12
% 13
% 37
Alpe Garaiak
% 16
% 16
% 11
% 37
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 247 etxebizitza zeuden. Horietatik 205 egoitza nagusi ziren, 27 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 15 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (219), eta apartamentuak gutxi ziren (28). Egoitza nagusietatik 172 beren jabearen bizilekuak ziren, 31 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 3 doan lagata.[11]

247etxebizitza
205egoitza nagusi
219etxe
28apartamentu

Etxebizitza multzoa

205
27
Egoitza nagusia (205)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (27)Hutsik (15)

Etxe mota

219
28
Etxea (219)Apartamentua (28)

Jabetza egoera

172
31
Jabeak (172)Alokairuan (31)Doan lagata (3)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (69).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik13
1919-19458
1946-197016
1971-199069
1991-200552
2006-202029

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (122). 96 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 197 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 71 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 126tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela1
2 gela6
3 gela27
4 gela49
5 gela edo gehiago122

Berogailu mota

20
74
96
Gas sarea (11)Fuel-olioa (20)Elektrizitatea (74)Gas botila (4)Bestelakoak (96)

Aparkalekua eta ibilgailuak

197aparkalekua
71ibilgailu 1
126ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 289 biztanleetatik 224 aktibo ziren (% 77,5), horietako 211 lanean (% 73,0) eta 13 langabezian (aktiboen % 5,8).

28915-64 urteko biztanle
% 77,5aktibo
% 73,0lanean
% 5,8langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 40,5
25-54 urte% 96,3
55-64 urte% 59,5
Gizonak% 75,9
Emakumeak% 78,6

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 10,0
BEPC, brebeta% 0,0
CAP-BEP% 10,0
Batxilergoa% 6,3
Goi-mailako +2% 0,0
Goi-mailako +3/4% 0,0
Goi-mailako +5% 3,7

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 5,8). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

65 ez-aktibotik 23 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 35,4), 25 erretiraturik zeuden (% 38,5) eta 17 bestelako ez-aktibo ziren (% 26,2).

Ez-aktiboak

% 35
% 38
% 26
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 16
% 17
% 27
% 24
% 15
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 91 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 211 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

91enplegu udalerrian
% 52,7soldatapeko
% 47,3ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.040 eurokoa zen.

25.040 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 25.060 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 29 komertzioetatik, 12 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 4 zerbitzu enpresak ziren eta 3 administrazio publikoko enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 12 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua zen, 2 igeltseroak, 2 margolariak, 5 zurginak eta 2 jatetxeak.[13]

2000. urtean Montgardin udalerrian 21 nekazaritza-ustiategi zeuden, 570 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 2003ko abenduaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,1 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre (2010eko ekainaren 18a), «Les types de climats en France, une construction spatiale», Cybergéo : revue européenne de géographie (Frantsesez), 501, doi:10.4000/cybergeo.23155.
  2. ↑ Dubreuil, Vincent (2022ko otsaila), «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen», La Météorologie (Frantsesez), 116, doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012.
  3. ↑ «Le climat en France hexagonale et Corse», meteofrance.com (Frantsesez).
  4. ↑ «Réglementation environnementale RE2020», ecologie.gouv.fr (Frantsesez), 2020ko azaroaren 18a.
  5. 1 2 «Station Météo-France « Gap », fiche climatologique» (PDF), data.gouv.fr (Frantsesez).
  6. 1 2 «Données changement climatique - SIM quotidienne», data.gouv.fr (Frantsesez), Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee», www.insee.fr. 2026ko uztailaren 27an kontsultatua.
  9. ↑ «Naissances de 2008 à 2025», Insee (Frantsesez). 2016ko abuztuaren 10ean kontsultatua.
  10. 1 2 3 «Couples-Familles-Ménages en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  11. 1 2 3 «Logement en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]