Edukira joan

Moydans

Moydans
Moydans
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Proventza-Alpeak-Kosta Urdina
DepartamenduaAlpe Garaiak
BarrutiGapeko barrutia
Kantonamenducanton of Rosans
Izen ofizialaMoydans
Jatorrizko izenaMoydans
Posta kodea05150
Geografia
Koordenatuak44°23′59″N 5°30′13″E / 44.3997°N 5.5036°E / 44.3997; 5.5036
Mapa
Azalera10,51 km²
Altitudea633 m, 1.494 m eta 923 m
MugakideakRibeyret, Rosans, Saint-André-de-Rosans, Pommerol eta Valdoule
Demografia
Biztanleria38 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 24 (%57,1) (%42,9) 18 alt_right
Dentsitatea4 bizt/km²

Moydans (frantsesez eta ofizialki: Moydans) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Alpe Garaiak departamenduan dagoena, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. Azken erroldaren arabera 38 biztanle zituen 10,5 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Ribeyret, Rosans, Saint-André-de-Rosans, Pommerol eta Valdoule.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
MoydansMoydans
Població amb 523 habitants (2000)Rosans (2,8 km)
Població amb 106 habitants (2000)Ribeyret (4,3 km)
Població amb 37 habitants (2000)Sorbiers (5,5 km)
Població amb 81 habitants (2000)Verclause (6,4 km)
Població amb 88 habitants (2000)Montmorin (6,6 km)
Població amb 18 habitants (2000)Pommerol (6,7 km)
Població amb 66 habitants (2000)Bruis (7,6 km)
Població amb 42 habitants (2000)Sainte-Marie (7,7 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima mediterraneo aldatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta hego Alpeetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 850-1000 mm artekoa, gutxiena udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,4 °C-koa da, 11,2 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 937 mm-koa da, urtarrilean 7,7 euri-egun eta uztailean 4,6 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Rosans udalerrian dago, 3,6 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,7 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 826,9 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,1 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 22an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -17,9 °C-koa da, 2012ko otsailaren 12an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 9,6 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (19,8 °C) eta hotzena urtarrila (0,7 °C). Urteko prezipitazioa 923 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (129 mm) eta lehorrena uztaila (45 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,17 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (9,2 °C) baino 1,3 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (11,3 °C) eta hotzena 2010 (8,4 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Moydans)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 0.7 1.6 5.4 8.8 13.2 17.4 19.8 18.9 14.1 9.8 4.7 1.2 9.6
Pilatutako prezipitazioa (mm) 72 51 59 78 78 64 45 55 91 120 129 82 923
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,2 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
−0,2−0,4+0,9+0,9+1,2+1,7+0,9+0,9−0,6−0,20,0−0,4
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (9,2 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

2007an Moydans udalerrian erroldatutako biztanleak 48 ziren. Familiak 20 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 4 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea0501001502002503001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 18 gizon, 24 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
0.00
0.00
 
80-84
 
25.00
0.00
 
75-79
 
25.00
0.00
 
70-74
 
25.00
33.33
 
65-69
 
0.00
0.00
 
60-64
 
25.00
33.33
 
55-59
 
0.00
0.00
 
50-54
 
0.00
0.00
 
45-49
 
0.00
0.00
 
40-44
 
0.00
0.00
 
35-39
 
0.00
0.00
 
30-34
 
0.00
33.33
 
25-29
 
0.00
0.00
 
20-24
 
0.00
0.00
 
15-19
 
0.00
0.00
 
10-14
 
0.00
0.00
 
5-9
 
0.00
0.00
 
0-4
 
0.00
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Moydans udalerrian 38 biztanle zeuden eta 27 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,41 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 16 kide bakarrekoak ziren, 11 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 0 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.[10]

38biztanle
27elkarbizitza-unitate
1,41lagun elkarbizitza-unitateko
11familia
11Bikotea seme-alabarik gabe etxean
16Kide bakarrekoa
Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 11 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (11). 11 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

11
Bikotea seme-alabarik gabe

2023 erroldaren arabera, udalerrian 44 etxebizitza zeuden. Horietatik 24 egoitza nagusi ziren, 14 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 6 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (36), eta apartamentuak gutxi ziren (6). Egoitza nagusietatik 19 beren jabearen bizilekuak ziren, 4 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 1 doan lagata.[11]

44etxebizitza
24egoitza nagusi
36etxe
6apartamentu

Etxebizitza multzoa

24
14
6
Egoitza nagusia (24)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (14)Hutsik (6)

Etxe mota

36
6
Etxea (36)Apartamentua (6)

Jabetza egoera

19
4
Jabeak (19)Alokairuan (4)Doan lagata (1)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik12
1919-19450
1946-19704
1971-19902
1991-20054
2006-20202

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (11). 13 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 20 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 12 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 11tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela3
3 gela2
4 gela8
5 gela edo gehiago11

Berogailu mota

4
6
13
Fuel-olioa (4)Elektrizitatea (6)Gas botila (1)Bestelakoak (13)

Aparkalekua eta ibilgailuak

20aparkalekua
12ibilgailu 1
11ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 25 biztanleetatik 18 aktibo ziren (% 72,0), horietako 15 lanean (% 60,0) eta 3 langabezian (aktiboen % 16,7).

2515-64 urteko biztanle
% 72,0aktibo
% 60,0lanean
% 16,7langabezia-tasa

7 ez-aktibotik 2 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 28,6), 4 erretiraturik zeuden (% 57,1) eta 1 bestelako ez-aktibo ziren (% 14,3).

Ez-aktiboak

% 29
% 57
% 14
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 14 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 15 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

14enplegu udalerrian
% 64,3soldatapeko
% 35,7ez-soldatapeko

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.[12]

2000. urtean Moydans udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden, 380 hektarea erabiltzen.[13]

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1986ko abenduaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 2,4 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre (2010eko ekainaren 18a), «Les types de climats en France, une construction spatiale», Cybergéo : revue européenne de géographie (Frantsesez), 501, doi:10.4000/cybergeo.23155.
  2. ↑ Dubreuil, Vincent (2022ko otsaila), «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen», La Météorologie (Frantsesez), 116, doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012.
  3. ↑ «Le climat en France hexagonale et Corse», meteofrance.com (Frantsesez).
  4. ↑ «Réglementation environnementale RE2020», ecologie.gouv.fr (Frantsesez), 2020ko azaroaren 18a.
  5. 1 2 «Station Météo-France « Rosans », fiche climatologique» (PDF), data.gouv.fr (Frantsesez).
  6. 1 2 «Données changement climatique - SIM quotidienne», data.gouv.fr (Frantsesez), Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee», www.insee.fr. 2026ko uztailaren 27an kontsultatua.
  9. ↑ «Naissances de 2008 à 2025», Insee (Frantsesez). 2016ko abuztuaren 10ean kontsultatua.
  10. 1 2 «Couples-Familles-Ménages en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  11. 1 2 «Logement en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]