Edukira joan

Noyen-sur-Sarthe

Noyen-sur-Sarthe
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Loirerria
Departamendua Sarthe
BarrutiLa Flècheko barrutia
Kantonamenducanton of Malicorne-sur-Sarthe
Izen ofizialaNoyen-sur-Sarthe
Noyen
Posta kodea72430
Geografia
Koordenatuak47°52′23″N 0°05′56″W / 47.8731°N 0.0989°W / 47.8731; -0.0989
Mapa
Azalera43,58 km²
Altitudea27 m, 85 m eta 48 m
MugakideakPirmil, Avoise, Dureil, Malicorne-sur-Sarthe, Saint-Jean-du-Bois, Fercé-sur-Sarthe eta Tassé
Demografia
Biztanleria2.556 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 1.330 (%51,3) (%48,7) 1.265 alt_right
Dentsitatea59 bizt/km²
mairie-noyensursarthe.fr

Noyen-sur-Sarthe Frantziako udalerria da, Sarthe departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. Azken erroldaren arabera 2.556 biztanle zituen 43,6 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Pirmil, Avoise, Dureil, Malicorne-sur-Sarthe, Saint-Jean-du-Bois, Fercé-sur-Sarthe eta Tassé.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Noyen-sur-SartheNoyen-sur-Sarthe
Població amb 300 habitants (2000)Tassé (3,6 km)
Població amb 448 habitants (2000)Pirmil (4,6 km)
Població amb 68 habitants (2000)Dureil (4,8 km)
Població amb 1696 habitants (2000)Mézeray (7,8 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csb motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda epel eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoa du, eta Loirako erdiko haranako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: eguzkialdi ona (1850 ordu/urte), uda lehorra)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2b zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,4 °C-koa da, 14,3 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 680 mm-koa da, urtarrilean 11,7 euri-egun eta uztailean 6,5 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Luché-Pringé udalerrian dago, 22,6 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,4 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 658,2 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42 °C-koa da, 2026ko ekainaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -11,2 °C-koa da, 2012ko otsailaren 12an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 12,1 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (20,0 °C) eta hotzena urtarrila (5,3 °C). Urteko prezipitazioa 738 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (85 mm) eta lehorrena abuztua (50 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,35 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,9 °C) baino 1,8 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2020 izan zen (13,4 °C) eta hotzena 1963 (9,5 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Noyen-sur-Sarthe)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 5.3 5.6 8.3 10.9 14.7 18.1 20.0 19.7 16.2 12.4 8.2 5.7 12.1
Pilatutako prezipitazioa (mm) 74 57 55 53 60 54 50 50 54 72 74 85 738
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,9 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,3+0,8+1,3+1,3+1,4+1,4+1,2+1,6+0,5+0,8+1,2+0,9
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,9 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea18002100240027003000330036001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 1.265 gizon, 1.330 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.79
 
90-94
 
2.26
3.16
 
85-89
 
4.81
3.56
 
80-84
 
4.81
3.16
 
75-79
 
4.06
6.64
 
70-74
 
6.02
3.56
 
65-69
 
5.94
5.93
 
60-64
 
2.63
5.93
 
55-59
 
8.20
8.77
 
50-54
 
7.97
8.14
 
45-49
 
6.99
7.35
 
40-44
 
4.21
6.96
 
35-39
 
7.44
2.85
 
30-34
 
5.79
2.85
 
25-29
 
3.83
3.64
 
20-24
 
3.01
6.64
 
15-19
 
3.83
8.38
 
10-14
 
5.94
7.51
 
5-9
 
8.72
4.19
 
0-4
 
3.53
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Noyen-sur-Sarthe udalerrian 2.549 biztanle zeuden eta 1.229 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,07 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 41,0), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[10]

2.549biztanle
1.229elkarbizitza-unitate
2,07lagun elkarbizitza-unitateko
725familia
Udalerria
% 24
% 28
% 41
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 725 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (353). Guraso bakarreko 81 familietatik 65etan ama zen guraso bakarra. 383 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 141k seme-alaba bakarra zuten etxean, 136k bi, eta 65k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 292 bikoteetatik 30tan (% 10,3) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[10]

353
292
81
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean383
Seme-alaba bat141
Bi seme-alaba136
Hiru seme-alaba50
Lau edo gehiago15

15 urte edo gehiago zituzten 2.107 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 10,3 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 60,8. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 77,1).[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 10
25-39% 16
40-54% 12
55-64% 25
65-79% 32
80 +% 61
Bikotean bizi da
15-24% 17
25-39% 73
40-54% 77
55-64% 72
65-79% 69
80 +% 36

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 43,2 ezkonduta zegoen, eta beste % 20,1 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 12,3 izatezko bikotean eta % 7,8 PACS bidez lotuta). % 20,9 ezkongabeak ziren, % 10,3 alargunak eta % 5,5 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 43,2
Ezkongabea% 20,9
Izatezko bikotean% 12,3
Alarguna% 10,3
PACS bidez lotuta% 7,8
Dibortziatuta% 5,5

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 39,4), eskulangileak (% 27,9), enplegatuak (% 12,7), erdi-mailako lanbideak (% 9,4). Talde nagusia (erretiratuak, % 39,4) Sarthe departamenduko batez bestekoaren (% 34,8) gainetik dago. 15 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,2).[10]

Udalerria
% 9
% 13
% 28
% 39
Sarthe
% 8
% 14
% 15
% 18
% 35
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 1.443 etxebizitza zeuden. Horietatik 1.220 egoitza nagusi ziren, 92 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 131 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (1.244), eta apartamentuak gutxi ziren (105). Egoitza nagusietatik 790 beren jabearen bizilekuak ziren, 421 alokairuan zeuden, 69 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 9 doan lagata.[11]

1.443etxebizitza
1.220egoitza nagusi
1.244etxe
105apartamentu

Etxebizitza multzoa

1.220
131
Egoitza nagusia (1.220)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (92)Hutsik (131)

Etxe mota

1.244
Etxea (1.244)Apartamentua (105)

Jabetza egoera

790
421
Jabeak (790)Alokairuan (421)HLM (69)Doan lagata (9)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (350).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik200
1919-1945167
1946-1970223
1971-1990350
1991-2005157
2006-2020113

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (603). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (686 etxebizitzatan). 807 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 521 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 528tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela72
2 gela74
3 gela186
4 gela285
5 gela edo gehiago603

Berogailu mota

191
686
292
Gas sarea (6)Fuel-olioa (191)Elektrizitatea (686)Gas botila (45)Bestelakoak (292)

Aparkalekua eta ibilgailuak

807aparkalekua
521ibilgailu 1
528ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 1.473 biztanleetatik 1.185 aktibo ziren (% 80,4), horietako 1.102 lanean (% 74,8) eta 83 langabezian (aktiboen % 7,0).

1.47315-64 urteko biztanle
% 80,4aktibo
% 74,8lanean
% 7,0langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 59,3
25-54 urte% 93,0
55-64 urte% 61,8
Gizonak% 81,6
Emakumeak% 79,3

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 12,2
BEPC, brebeta% 11,4
CAP-BEP% 7,2
Batxilergoa% 6,7
Goi-mailako +2% 3,2
Goi-mailako +3/4% 3,7
Goi-mailako +5% 5,4

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 7,0). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

288 ez-aktibotik 94 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 32,6), 99 erretiraturik zeuden (% 34,4) eta 95 bestelako ez-aktibo ziren (% 33,0).

Ez-aktiboak

% 33
% 34
% 33
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 15
% 28
% 40
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 693 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 1.102 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

693enplegu udalerrian
% 83,1soldatapeko
% 16,9ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.530 eurokoa zen, eta biztanleen % 10 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

24.530 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 24.990 €
% 10,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 14,1

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 85 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 5 janari enpresak ziren, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 13 eraikuntza enpresak ziren, 19 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 7 garraio enpresak ziren, 8 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 6 finantziazio enpresak ziren, 3 higiezinen enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren, 7 administrazio publikoko enpresak ziren eta 8 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 31 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 3 banku bulegoak, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 igeltseroa, 3 margolariak, 5 zurginak, 2 iturginak, 1 argiketaria, 5 ile apaindegiak, 3 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak eta 1 apaindegia.[13]

2009an zeuden 11 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 3 okindegiak, 2 harategiak, 1 liburu denda zen, 1 zapata-denda zen, 1 kirol-denda zen eta 1 lore-denda zen.[14]

2000. urtean Noyen-sur-Sarthe udalerrian 42 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.470 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.

2009an haur-eskola 1 eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 2003ko uztailaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 2,7 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre (2010eko ekainaren 18a), «Les types de climats en France, une construction spatiale», Cybergéo : revue européenne de géographie (Frantsesez), 501, doi:10.4000/cybergeo.23155.
  2. ↑ Dubreuil, Vincent (2022ko otsaila), «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen», La Météorologie (Frantsesez), 116, doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012.
  3. ↑ «Le climat en France hexagonale et Corse», meteofrance.com (Frantsesez).
  4. ↑ «Réglementation environnementale RE2020», ecologie.gouv.fr (Frantsesez), 2020ko azaroaren 18a.
  5. 1 2 «Station Météo-France « Luché-Pringé », fiche climatologique» (PDF), data.gouv.fr (Frantsesez).
  6. 1 2 «Données changement climatique - SIM quotidienne», data.gouv.fr (Frantsesez), Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee», www.insee.fr. 2026ko uztailaren 27an kontsultatua.
  9. ↑ «Naissances de 2008 à 2025», Insee (Frantsesez). 2016ko abuztuaren 10ean kontsultatua.
  10. 1 2 3 4 5 «Couples-Familles-Ménages en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  11. 1 2 3 «Logement en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]