Peñarrubia
| Peñarrubia | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Kantabriako udalerria | |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe | |||||||||||
| Autonomia | |||||||||||
| Alkatea | Secundino Caso Roiz | ||||||||||
| Izen ofiziala | Peñarrubia | ||||||||||
| Posta kodea | 39... | ||||||||||
| INEk ezarritako kodea | 39049 | ||||||||||
| Herriburua | Linares | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 43°15′21″N 4°34′43″W / 43.255833333333°N 4.5786111111111°W | ||||||||||
![]() | |||||||||||
| Azalera | 54,28 km² | ||||||||||
| Altitudea | 23 m | ||||||||||
| Mugakideak | Lamasón, Cillorigo de Liébana, Tresviso eta Peñamellera Baja | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 301 (2025) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 6 bizt/km² | ||||||||||
| Matrikula | S | ||||||||||
| ayto-penarrubia.org | |||||||||||
Peñarrubia, Espainiako iparraldean dagoen udalerri bat da, Kantabria erkidegoko Saja-Nansako eskualdean. Asturias erkidegoarekin muga egiten du. Azken erroldaren arabera 301 biztanle zituen 54,3 km²-ko azaleran.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: Lamasón, Cillorigo de Liébana, Tresviso eta Peñamellera Baja.
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Biztanleria-piramidea 2025 Guztira: 159 gizon, 156 emakume | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Jatorria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 35,2 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 39,3) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 14,9 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 15,2 —probintzian % 12,6—.
Biztanleria atzerritarra
Espainiar estatutik kanpo jaiotako 48 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 72,9)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Dominikar Errepublika, Venezuela, Peru dira.
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 317 etxebizitza zeuden: 145 (% 45,7) nagusiak eta 172 (% 54,3) ez-nagusiak.[4] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 11 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 76 plazarekin (6,91 plaza etxebizitzako).[5]
Tasazio-datuen arabera, 2023an udalerrian tasatutako etxebizitzen batez besteko prezioa 1.053 €/m²-koa zen (desbideratze tipikoa: 845 €/m²), eta prezio-tarte ohikoena 800-1.000 €/m² artekoa. Tasatutako etxebizitzen batez besteko azalera 197 m²-koa zen. Balio hori Kantabriako udalerrien medianaren (968 €/m²) % 8,8 gainetik zegoen.[6]
Etxebizitza multzoa
Kantabriako mapa
Guztira 145 etxegune zeuden, eta horietatik 59 (% 40,7) pertsona bakarrekoak ziren.[7]
Etxeguneak tamainaren arabera
Hezkuntza-maila
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 312 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 25,3 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 22,8; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 35,9; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 16,0.[8] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 20,0 zen 2021ean eta % 25,3 2024an; beraz, 5,3 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 20,3 izatetik % 16,0 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 28,1 ziren, eta gizonen artean % 22,6; 5,5 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 19,6 eta gizonen % 12,6 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.
| Ikasketa-maila | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Goi-mailako ikasketak | 79 | % 25,3 | 36 | % 22,6 | 43 | % 28,1 |
| Bigarren hezkuntzako bigarren etapa | 71 | % 22,8 | 44 | % 27,7 | 27 | % 17,6 |
| Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) | 112 | % 35,9 | 59 | % 37,1 | 53 | % 34,6 |
| Lehen hezkuntza edo gutxiago | 50 | % 16,0 | 20 | % 12,6 | 30 | % 19,6 |
| Guztira | 312 | % 100,0 | 159 | % 100,0 | 153 | % 100,0 |
| Urtea | Goi-mailakoak | Batx. / erdi LH | DBH | Lehen H. edo gutx. | 15 urte edo + |
|---|---|---|---|---|---|
| 2021 | % 20,0 | % 20,0 | % 39,7 | % 20,3 | 320 |
| 2022 | % 21,7 | % 21,1 | % 38,4 | % 18,9 | 323 |
| 2023 | % 23,7 | % 21,8 | % 37,2 | % 17,4 | 317 |
| 2024 | % 25,3 | % 22,8 | % 35,9 | % 16,0 | 312 |
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Diru-sarrerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 14.054 euro-koa zen[9], eta etxegune bakoitzeko 31.622 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (16.068 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 18.550 euro zen. Errenta gordina 16.530 euro-koa izan zen pertsonako.
Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 48,4[10]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 31,2), beste diru-sarrerak (% 15,5), langabezia-prestazioak (% 1,6), beste prestazioak (% 3,3).
Desberdintasuna
Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[11][oh 1]. Udalerrian indizea 27,8 da, probintziakoaren (29;
Kantabriako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,6 da, probintziakoaren (2,4;
Kantabriako mapa) gainetik eta Espainiakoaren (2,6) parean.
Jarduera ekonomikoa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Peñarrubia udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 143 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 45,8; gainerako % 54,2 inaktibo zeuden.[12] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 9,8 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 50,3 zen eta emakumezkoena % 41,2; langabezia-tasa, aldiz, % 11,3 eta % 7,9 zen, hurrenez hurren.[12]
Okupatuen kopurua 137 zen 2023ean, 2021eko 127etik gora.[13] Emakumeek okupatuen % 41,6 osatzen dute, eta gizonek % 58,4.
| Egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Okupatuak | 129 | % 41,3 | 71 | % 44,7 | 58 | % 37,9 |
| Langabeak | 14 | % 4,5 | 9 | % 5,7 | 5 | % 3,3 |
| Inaktiboak | 169 | % 54,2 | 79 | % 49,7 | 90 | % 58,8 |
| Guztira | 312 | % 100,0 | 159 | % 100,0 | 153 | % 100,0 |
Jarduera-sektoreak
Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 70,1), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 13,9), eraikuntza (% 8,8) eta industria (% 7,3).[13]
Okupazioa eta lan-egoera
Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 56,9; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 20,4), eta oinarrizko okupazioak % 19,0.[14] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 65,0 eta emakumeen % 45,6).
| Okupazioa | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak | 28 | % 20,4 | 15 | % 18,8 | 13 | % 22,8 |
| Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak | 78 | % 56,9 | 52 | % 65,0 | 26 | % 45,6 |
| Oinarrizko okupazioak | 26 | % 19,0 | 11 | % 13,8 | 15 | % 26,3 |
| Ez dago jasota | 5 | % 3,6 | 2 | % 2,5 | 3 | % 5,3 |
| Guztira | 137 | % 100,0 | 80 | % 100,0 | 57 | % 100,0 |
Okupatuen % 73,0 besteren konturako langileak dira, eta % 27,0 norberaren konturakoak.[15]
| Lan-egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Norberaren kontura | 37 | % 27,0 | 24 | % 30,0 | 13 | % 22,8 |
| Besteren kontura | 100 | % 73,0 | 56 | % 70,0 | 44 | % 77,2 |
| Guztira | 137 | % 100,0 | 80 | % 100,0 | 57 | % 100,0 |
Lehen sektorea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Nekazaritza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 23 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 811 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[16][oh 2]. Udalerriaren azalera 54,3 km² denez, NAE lurraldearen % 14,9 da[17]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 99,9 larre iraunkorrak (811 ha, 23 ustiategitan), lur goldagarria (0,58 ha, 2 ustiategitan), norberaren kontsumorako baratzeak (0,03 ha, 3 ustiategitan) eta arbolak (0,02 ha, ustiategi batean)[oh 3].
Abeltzaintza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 1.022 behi zeuden[18][oh 4].
Ibilgailu-parkea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 157 gidari zeuden erroldatuta: 105 gizon (% 66,9) eta 52 emakume (% 33,1)[19]. Biztanleen % 49,8 gidatzeko gai zen.
Ibilgailu-parkea 312 ibilgailuk osatzen zuten: 162 turismo, 44 furgoneta, 40 motozikleta, 32 kamioi eta 6 ziklomotor[19]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 514 turismokoa zen, probintziako (551) eta Espainiako (525) batez bestekoen azpitik.
Turismoen batez besteko adina 13,7 urtekoa zen; turismoen % 6,2k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 18,5k 25 urte baino gehiago[19]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 62,2 diesel zen eta % 36,2 gasolinazko; 4 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 1,3; probintzian % 0,7). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 3,3k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 44,6k ez zuen etiketarik[oh 5].
Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
- ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
- ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)», INE (Gaztelaniaz) (kontsulta data: 2026ko uztailaren 31a).
- ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Kantabria.tab.
- ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Kantabria.tab.
- ↑ «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera», 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), Espainiako Estatistika Institutua, 2021.
- ↑ «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak», Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Gaztelaniaz), Espainiako Estatistika Institutua, 2026.
- ↑ Mapa interactivo de precios de la vivienda en España (Gaztelaniaz), CoHispania, 2023.
- ↑ «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera», 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), Espainiako Estatistika Institutua, 2021.
- ↑ «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
- ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Kantabria.tab.
- ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Kantabria.tab.
- ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
- 1 2 «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
- 1 2 «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
- ↑ «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
- ↑ «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
- ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Kantabria.tab (Wikimedia Commons).
- ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q924915.
- ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Kantabria.tab (Wikimedia Commons).
- 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Kantabria.tab (Wikimedia Commons).

