Edukira joan

Saint-Chaffrey

Saint-Chaffrey
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Proventza-Alpeak-Kosta Urdina
DepartamenduaAlpe Garaiak
BarrutiBriançoneko barrutia
Kantonamenducanton of Le Monêtier-les-Bains
Izen ofizialaSaint-Chaffrey
Chaffrey
Posta kodea05330
Geografia
Koordenatuak44°55′34″N 6°36′24″E / 44.9261°N 6.6067°E / 44.9261; 6.6067
Mapa
Azalera25,88 km²
Altitudea1.274 m, 2.632 m eta 1.886 m
MugakideakBriançon, Puy-Saint-André, Puy-Saint-Pierre, La Salle les Alpes eta Val-des-Prés
Demografia
Biztanleria1.494 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 773 (%51,6) (%48,4) 725 alt_right
Dentsitatea58 bizt/km²
saint-chaffrey.fr

Saint-Chaffrey (frantsesez eta ofizialki: Saint-Chaffrey) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Alpe Garaiak departamenduan dagoena, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. Azken erroldaren arabera 1.494 biztanle zituen 25,9 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Briançon, Puy-Saint-André, Puy-Saint-Pierre, La Salle les Alpes eta Val-des-Prés.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Saint-ChaffreySaint-Chaffrey
Població amb 11604 habitants (2000)Briançon (3,8 km)
Població amb 486 habitants (2000)Val-des-Prés (6,2 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak mendiko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta hego Alpeetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 850-1000 mm artekoa, gutxiena udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 7,3 °C-koa da, 16,1 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 818 mm-koa da, urtarrilean 7,5 euri-egun eta uztailean 7,2 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Villar-Saint-Pancrace udalerrian dago, 5,7 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 8,8 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 636 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 36,2 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -18 °C-koa da, 2012ko otsailaren 5an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 4,7 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (13,6 °C) eta hotzena urtarrila (−3,0 °C). Urteko prezipitazioa 1070 mm-koa da; hilabeterik euritsuena urria da (126 mm) eta lehorrena otsaila (62 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,32 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (3,9 °C) baino 1,7 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2015, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (6,5 °C) eta hotzena 1965 (3,0 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Saint-Chaffrey)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) -3.0 -2.8 0.2 3.1 7.3 11.3 13.6 13.2 9.1 5.5 0.7 -2.2 4.7
Pilatutako prezipitazioa (mm) 87 62 70 79 93 86 67 76 96 126 125 103 1070
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (3,9 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,7+0,2+1,3+1,4+1,5+1,8+1,0+1,1−0,40,0+0,4+0,4
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: −5 / 15 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (3,9 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea800100012001400160018001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 725 gizon, 773 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
1.38
 
90-94
 
1.29
0.69
 
85-89
 
4.66
2.07
 
80-84
 
4.53
6.34
 
75-79
 
3.88
7.59
 
70-74
 
7.89
9.52
 
65-69
 
6.47
8.28
 
60-64
 
9.83
6.90
 
55-59
 
8.41
14.34
 
50-54
 
7.76
5.38
 
45-49
 
11.38
5.10
 
40-44
 
5.43
3.31
 
35-39
 
2.98
4.69
 
30-34
 
4.40
2.76
 
25-29
 
4.27
1.24
 
20-24
 
3.88
5.24
 
15-19
 
3.10
4.41
 
10-14
 
1.81
5.66
 
5-9
 
4.66
5.10
 
0-4
 
3.36
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Saint-Chaffrey udalerrian 1.421 biztanle zeuden eta 721 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,97 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 37,6), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

1.421biztanle
721elkarbizitza-unitate
1,97lagun elkarbizitza-unitateko
451familia
Udalerria
% 16
% 36
% 8
% 38
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 451 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (267). Guraso bakarreko 67 familietatik 57etan ama zen guraso bakarra. 303 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 62k seme-alaba bakarra zuten etxean, 74k bi, eta 11k hiru edo gehiago.[10]

267
117
67
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean303
Seme-alaba bat62
Bi seme-alaba74
Hiru seme-alaba11
Lau edo gehiago0

15 urte edo gehiago zituzten 1.313 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 7,1 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 30,5. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 72,2). 80 urte edo gehiagoko 131 biztanleetatik 105 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 26 kolektibitateren batean.[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 7
25-39% 19
40-54% 15
55-64% 20
65-79% 25
80 +% 31
Bikotean bizi da
15-24% 7
25-39% 62
40-54% 72
55-64% 72
65-79% 71
80 +% 48

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 43,3 ezkonduta zegoen, eta beste % 20,1 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 12,3 izatezko bikotean eta % 7,8 PACS bidez lotuta). % 22,2 ezkongabeak ziren, % 6,6 alargunak eta % 7,7 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 43,3
Ezkongabea% 22,2
Izatezko bikotean% 12,3
PACS bidez lotuta% 7,8
Dibortziatuta% 7,7
Alarguna% 6,6

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 43,1), erdi-mailako lanbideak (% 18,2), enplegatuak (% 14,7), artisau, merkatari eta enpresa-buruak (% 8,5). Talde nagusia (erretiratuak, % 43,1) Alpe Garaiak departamenduko batez bestekoaren (% 36,6) gainetik dago. 10 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,4).[10]

Udalerria
% 8
% 18
% 15
% 43
Alpe Garaiak
% 16
% 16
% 11
% 37
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 3.623 etxebizitza zeuden. Talderik handiena bigarren egoitza edo noizbehinkakoa ziren (2.844), 713 egoitza nagusiekin alderatuta eta 66 hutsik. Apartamentuak ziren nagusi (2.730), etxeak baino gehiago (891). Egoitza nagusietatik 463 beren jabearen bizilekuak ziren, 203 alokairuan zeuden, 83 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 47 doan lagata.[11]

3.623etxebizitza
713egoitza nagusi
891etxe
2.730apartamentu

Etxebizitza multzoa

713
2.844
Egoitza nagusia (713)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (2.844)Hutsik (66)

Etxe mota

891
2.730
Etxea (891)Apartamentua (2.730)

Jabetza egoera

463
203
83
Jabeak (463)Alokairuan (203)HLM (83)Doan lagata (47)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (247).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik79
1919-19458
1946-197083
1971-1990247
1991-2005167
2006-2020105

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (270). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (303 etxebizitzatan). 584 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 365 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 314tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela25
2 gela73
3 gela165
4 gela180
5 gela edo gehiago270

Berogailu mota

182
303
213
Gas sarea (4)Fuel-olioa (182)Elektrizitatea (303)Gas botila (10)Bestelakoak (213)

Aparkalekua eta ibilgailuak

584aparkalekua
365ibilgailu 1
314ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 839 biztanleetatik 669 aktibo ziren (% 79,7), horietako 645 lanean (% 76,9) eta 23 langabezian (aktiboen % 3,4).

83915-64 urteko biztanle
% 79,7aktibo
% 76,9lanean
% 3,4langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 40,4
25-54 urte% 93,4
55-64 urte% 67,6
Gizonak% 82,3
Emakumeak% 77,0

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 0,0
BEPC, brebeta% 10,0
CAP-BEP% 3,6
Batxilergoa% 4,8
Goi-mailako +2% 1,9
Goi-mailako +3/4% 3,1
Goi-mailako +5% 2,5

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 3,4). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

170 ez-aktibotik 57 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 33,5), 64 erretiraturik zeuden (% 37,6) eta 50 bestelako ez-aktibo ziren (% 29,4).

Ez-aktiboak

% 34
% 38
% 29
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 16
% 14
% 32
% 29
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 741 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 645 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

741enplegu udalerrian
% 69,8soldatapeko
% 30,1ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 27.580 eurokoa zen.

27.580 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 25.060 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 353 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 3 janari enpresak ziren, 7 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 34 eraikuntza enpresak ziren, 39 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 6 garraio enpresak ziren, 46 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 7 finantziazio enpresak ziren, 22 higiezinen enpresak ziren, 27 zerbitzu enpresak ziren, 137 administrazio publikoko enpresak ziren eta 22 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 67 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 2 banku bulegoak, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 7 igeltseroak, 5 margolariak, 10 zurginak, 2 iturginak, 3 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 2 ile apaindegiak, 22 jatetxeak, 7 higiezinen agentziak eta 2 tintoreriak.[13]

2009an zeuden 30 establezimendu komertzialetatik, 2 120 m2 baino gehiagoko dendak, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 5 okindegiak, 2 liburu dendak, 4 arropa dendak, 2 etxerako tresna dendak eta 13 kirol-dendak ziren.[14]

2000. urtean Saint-Chaffrey udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an botika 1 eta anbulantzia 1 bat zegoen.

2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 2003ko abuztuaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,8 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre (2010eko ekainaren 18a), «Les types de climats en France, une construction spatiale», Cybergéo : revue européenne de géographie (Frantsesez), 501, doi:10.4000/cybergeo.23155.
  2. ↑ Dubreuil, Vincent (2022ko otsaila), «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen», La Météorologie (Frantsesez), 116, doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012.
  3. ↑ «Le climat en France hexagonale et Corse», meteofrance.com (Frantsesez).
  4. ↑ «Réglementation environnementale RE2020», ecologie.gouv.fr (Frantsesez), 2020ko azaroaren 18a.
  5. 1 2 «Station Météo-France « Villar St Pancrace », fiche climatologique» (PDF), data.gouv.fr (Frantsesez).
  6. 1 2 «Données changement climatique - SIM quotidienne», data.gouv.fr (Frantsesez), Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee», www.insee.fr. 2026ko uztailaren 27an kontsultatua.
  9. ↑ «Naissances de 2008 à 2025», Insee (Frantsesez). 2016ko abuztuaren 10ean kontsultatua.
  10. 1 2 3 4 5 «Couples-Familles-Ménages en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  11. 1 2 3 «Logement en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]