Edukira joan

Surgy

Surgy
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Borgoina-Franche-Comté
Departamendua Nièvre
Izen ofizialaSurgy
Posta kodea58500
Geografia
Koordenatuak47°30′33″N 3°30′54″E / 47.5092°N 3.515°E / 47.5092; 3.515
Mapa
Azalera16,03 km²
Altitudea137 m, 214 m eta 181 m
MugakideakClamecy, Andryes, Coulanges-sur-Yonne, Courson-les-Carrières eta Pousseaux
Demografia
Biztanleria335 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 149 (%44) (%56) 190 alt_right
Dentsitatea21 bizt/km²

Surgy Frantziako udalerria da, Nièvre departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. Azken erroldaren arabera 335 biztanle zituen 16 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Clamecy, Andryes, Coulanges-sur-Yonne, Courson-les-Carrières eta Pousseaux.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
SurgySurgy
Població amb 198 habitants (2000)Pousseaux (1,2 km)
Població amb 480 habitants (2000)Andryes (2,4 km)
Població amb 369 habitants (2000)Crain (3,8 km)
Població amb 76 habitants (2000)Festigny (5,3 km)
Població amb 4424 habitants (2000)Clamecy (5,3 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Massif Centraleko erdialdea eta ipar-hegal aurrekoetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: aire lehorra udan, eguzkialdi ona)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1b zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 10,9 °C-koa da, 15,7 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 758 mm-koa da, urtarrilean 11,6 euri-egun eta uztailean 7,6 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Clamecy_(Nièvre) udalerrian dago, 7,6 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 707,4 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 40,7 °C-koa da, 2019ko uztailaren 25an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -14 °C-koa da, 2012ko otsailaren 9an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,3 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (20,2 °C) eta hotzena urtarrila (3,6 °C). Urteko prezipitazioa 808 mm-koa da; hilabeterik euritsuena urria da (81 mm) eta lehorrena otsaila (58 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,26 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,6 °C) baino 1,6 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2024. Urterik beroena 2020 izan zen (13,0 °C) eta hotzena 1963 (9,4 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Surgy)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 3.6 4.1 7.2 10.2 14.3 17.9 20.2 19.7 15.4 11.5 7.0 4.4 11.3
Pilatutako prezipitazioa (mm) 67 58 59 65 76 64 61 61 62 81 76 78 808
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,6 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,70,0+0,8+0,8+1,0+1,3+1,2+1,3−0,20,0+0,6+0,7
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,6 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea300400500600700800900100011001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 190 gizon, 149 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
3.36
2.63
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
0.00
2.63
 
80-84
 
0.00
7.89
 
75-79
 
20.13
10.53
 
70-74
 
10.07
7.89
 
65-69
 
10.07
15.79
 
60-64
 
6.71
7.89
 
55-59
 
6.71
2.63
 
50-54
 
3.36
7.89
 
45-49
 
3.36
10.53
 
40-44
 
10.07
5.26
 
35-39
 
3.36
0.00
 
30-34
 
0.00
0.00
 
25-29
 
6.71
5.26
 
20-24
 
0.00
7.89
 
15-19
 
6.71
2.63
 
10-14
 
0.00
0.00
 
5-9
 
0.00
2.63
 
0-4
 
9.40
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Surgy udalerrian 335 biztanle zeuden eta 195 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 1,72 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 49,7), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren gainetik (% 39,2).[10]

335biztanle
195elkarbizitza-unitate
1,72lagun elkarbizitza-unitateko
98familia
Udalerria
% 10
% 23
% 17
% 50
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 98 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (45). Guraso bakarreko 34 familietatik 20etan ama zen guraso bakarra. 59 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

45
19
34
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 56,9), eskulangileak (% 20,5), goi-mailako langileak (% 7,7), bestelakoak (% 5,1). Talde nagusia (erretiratuak, % 56,9) Nièvre departamenduko batez bestekoaren (% 41,5) gainetik dago. Ez zen nekazaririk erregistratu erreferentziazko pertsona gisa.[10]

Udalerria
% 21
% 57
Nièvre
% 12
% 14
% 14
% 42
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 295 etxebizitza zeuden. Horietatik 197 egoitza nagusi ziren, 57 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 42 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (284), eta apartamentuak gutxi ziren (10). Egoitza nagusietatik 168 beren jabearen bizilekuak ziren, 21 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 7 doan lagata.[11]

295etxebizitza
197egoitza nagusi
284etxe
10apartamentu

Etxebizitza multzoa

197
57
42
Egoitza nagusia (197)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (57)Hutsik (42)

Etxe mota

284
Etxea (284)Apartamentua (10)

Jabetza egoera

168
21
Jabeak (168)Alokairuan (21)Doan lagata (7)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1919 aurretik artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (86).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik86
1919-194528
1946-197017
1971-199044
1991-200521
2006-20200

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (76). 60 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 115 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 96 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 76tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela3
2 gela9
3 gela46
4 gela63
5 gela edo gehiago76

Berogailu mota

50
36
50
60
Gas sarea (50)Fuel-olioa (36)Elektrizitatea (50)Gas botila (1)Bestelakoak (60)

Aparkalekua eta ibilgailuak

115aparkalekua
96ibilgailu 1
76ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 188 biztanleetatik 137 aktibo ziren (% 72,9), horietako 118 lanean (% 62,8) eta 19 langabezian (aktiboen % 13,9).

18815-64 urteko biztanle
% 72,9aktibo
% 62,8lanean
% 13,9langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 48,1
25-54 urte% 93,7
55-64 urte% 53,0
Gizonak% 66,4
Emakumeak% 81,5

51 ez-aktibotik 14 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 27,5), 24 erretiraturik zeuden (% 47,1) eta 12 bestelako ez-aktibo ziren (% 23,5).

Ez-aktiboak

% 27
% 47
% 24
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 30 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 118 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

30enplegu udalerrian
% 56,7soldatapeko
% 43,3ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 25.530 eurokoa zen.

25.530 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.010 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 19 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 5 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 4 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 funeraria, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia eta 3 iturginak.[13]

2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.[14]

2000. urtean Surgy udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 840 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 2001ko maiatzaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,9 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre (2010eko ekainaren 18a), «Les types de climats en France, une construction spatiale», Cybergéo : revue européenne de géographie (Frantsesez), 501, doi:10.4000/cybergeo.23155.
  2. ↑ Dubreuil, Vincent (2022ko otsaila), «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen», La Météorologie (Frantsesez), 116, doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012.
  3. ↑ «Le climat en France hexagonale et Corse», meteofrance.com (Frantsesez).
  4. ↑ «Réglementation environnementale RE2020», ecologie.gouv.fr (Frantsesez), 2020ko azaroaren 18a.
  5. 1 2 «Station Météo-France « Clamecy », fiche climatologique» (PDF), data.gouv.fr (Frantsesez).
  6. 1 2 «Données changement climatique - SIM quotidienne», data.gouv.fr (Frantsesez), Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee», www.insee.fr. 2026ko uztailaren 27an kontsultatua.
  9. ↑ «Naissances de 2008 à 2025», Insee (Frantsesez). 2016ko abuztuaren 10ean kontsultatua.
  10. 1 2 3 «Couples-Familles-Ménages en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  11. 1 2 3 «Logement en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]