Edukira joan

Teloché

Teloché
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Loirerria
Departamendua Sarthe
Izen ofizialaTeloché
Posta kodea72220
Geografia
Koordenatuak47°53′16″N 0°16′15″E / 47.8878°N 0.2708°E / 47.8878; 0.2708
Mapa
Azalera22,79 km²
Altitudea57 m, 101 m eta 74 m
MugakideakRuaudin, Écommoy, Brette-les-Pins, Mulsanne, Saint-Mars-d'Outillé eta Laigné-Saint-Gervais
Demografia
Biztanleria3.067 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 1.550 (%50,9) (%49,1) 1.493 alt_right
Dentsitatea135 bizt/km²
mairiedeteloche.fr

Teloché Frantziako udalerria da, Sarthe departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. Azken erroldaren arabera 3.067 biztanle zituen 22,8 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Ruaudin, Écommoy, Brette-les-Pins, Mulsanne, Saint-Mars-d'Outillé eta Laigné-Saint-Gervais.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
TelochéTeloché
Població amb 4566 habitants (2000)Mulsanne (2,6 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Erdialdeko eta Iparraldeko lautaden klima ozeaniko degradatua du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csb motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda epel eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoaren eta klima ozeaniko aldatuaren arteko trantsizio-eremuan dago, eta Loirako erdiko haranako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: eguzkialdi ona (1850 ordu/urte), uda lehorra)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2b zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,2 °C-koa da, 14,4 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 688 mm-koa da, urtarrilean 11,6 euri-egun eta uztailean 7,2 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Le Mans udalerrian dago, 8,6 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,4 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 693,4 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 41,8 °C-koa da, 2026ko ekainaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -21 °C-koa da, 1964ko abenduaren 29an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 12,0 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (19,9 °C) eta hotzena urtarrila (5,2 °C). Urteko prezipitazioa 745 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (86 mm) eta lehorrena abuztua (50 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,35 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,8 °C) baino 1,8 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2018, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2020 izan zen (13,3 °C) eta hotzena 1963 (9,4 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Teloché)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 5.2 5.4 8.1 10.8 14.6 18.0 19.9 19.6 16.0 12.3 8.1 5.5 12.0
Pilatutako prezipitazioa (mm) 74 58 56 53 60 55 51 50 54 73 75 86 745
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,8 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+1,3+0,8+1,3+1,3+1,4+1,4+1,2+1,6+0,6+0,8+1,2+1,0
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,8 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea120015001800210024002700300033001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 1.493 gizon, 1.550 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.32
0.67
 
90-94
 
0.65
1.34
 
85-89
 
2.32
0.33
 
80-84
 
1.29
3.42
 
75-79
 
3.23
4.76
 
70-74
 
3.23
8.44
 
65-69
 
5.87
4.69
 
60-64
 
9.10
9.38
 
55-59
 
8.71
8.57
 
50-54
 
6.06
8.44
 
45-49
 
6.90
3.22
 
40-44
 
5.94
5.22
 
35-39
 
6.65
6.63
 
30-34
 
4.71
3.01
 
25-29
 
6.13
7.23
 
20-24
 
3.74
5.49
 
15-19
 
8.65
7.43
 
10-14
 
6.84
5.49
 
5-9
 
4.65
6.23
 
0-4
 
5.03
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Teloché udalerrian 3.067 biztanle zeuden eta 1.240 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,47 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 40,1). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 22,2 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

3.067biztanle
1.240elkarbizitza-unitate
2,47lagun elkarbizitza-unitateko
959familia
Udalerria
% 32
% 40
% 22
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 959 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (497). Guraso bakarreko 60 familietatik 40etan ama zen guraso bakarra. 527 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 115k seme-alaba bakarra zuten etxean, 238k bi, eta 79k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 402 bikoteetatik 43tan (% 10,7) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[10]

497
402
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean527
Seme-alaba bat115
Bi seme-alaba238
Hiru seme-alaba70
Lau edo gehiago9

15 urte edo gehiago zituzten 2.487 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 3,1 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 43,8. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 87,3).[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 3
25-39% 7
40-54% 9
55-64% 11
65-79% 17
80 +% 44
Bikotean bizi da
15-24% 9
25-39% 87
40-54% 85
55-64% 86
65-79% 80
80 +% 49

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 52,1 ezkonduta zegoen, eta beste % 21,1 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 11,4 izatezko bikotean eta % 9,7 PACS bidez lotuta). % 18,0 ezkongabeak ziren, % 5,5 alargunak eta % 3,3 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 52,1
Ezkongabea% 18,0
Izatezko bikotean% 11,4
PACS bidez lotuta% 9,7
Alarguna% 5,5
Dibortziatuta% 3,3

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 33,1), erdi-mailako lanbideak (% 19,8), enplegatuak (% 19,8), eskulangileak (% 14,5). Talde nagusia (erretiratuak, % 33,1) Sarthe departamenduko batez bestekoaren (% 34,8) azpitik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,4).[10]

Udalerria
% 20
% 20
% 15
% 33
Sarthe
% 8
% 14
% 15
% 18
% 35
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 1.347 etxebizitza zeuden. Horietatik 1.252 egoitza nagusi ziren, 20 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 74 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (1.320), eta apartamentuak gutxi ziren (23). Egoitza nagusietatik 1.055 beren jabearen bizilekuak ziren, 196 alokairuan zeuden, 35 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 2 doan lagata.[11]

1.347etxebizitza
1.252egoitza nagusi
1.320etxe
23apartamentu

Etxebizitza multzoa

1.252
Egoitza nagusia (1.252)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (20)Hutsik (74)

Etxe mota

1.320
Etxea (1.320)Apartamentua (23)

Jabetza egoera

1.055
196
Jabeak (1.055)Alokairuan (196)HLM (35)Doan lagata (2)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (384).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik203
1919-194569
1946-1970126
1971-1990384
1991-2005285
2006-2020185

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (767). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (425 etxebizitzatan). 1.073 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 407 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 786tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela6
2 gela38
3 gela121
4 gela320
5 gela edo gehiago767

Berogailu mota

283
160
425
355
Gas sarea (283)Fuel-olioa (160)Elektrizitatea (425)Gas botila (29)Bestelakoak (355)

Aparkalekua eta ibilgailuak

1.073aparkalekua
407ibilgailu 1
786ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 1.933 biztanleetatik 1.505 aktibo ziren (% 77,9), horietako 1.411 lanean (% 73,0) eta 94 langabezian (aktiboen % 6,2).

1.93315-64 urteko biztanle
% 77,9aktibo
% 73,0lanean
% 6,2langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 40,6
25-54 urte% 96,7
55-64 urte% 57,7
Gizonak% 80,0
Emakumeak% 75,7

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 17,3
BEPC, brebeta% 7,3
CAP-BEP% 6,8
Batxilergoa% 6,9
Goi-mailako +2% 2,8
Goi-mailako +3/4% 1,4
Goi-mailako +5% 5,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 6,2). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

428 ez-aktibotik 177 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 41,4), 165 erretiraturik zeuden (% 38,6) eta 85 bestelako ez-aktibo ziren (% 19,9).

Ez-aktiboak

% 41
% 39
% 20
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 11
% 28
% 36
% 19
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 442 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 1.411 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

442enplegu udalerrian
% 76,5soldatapeko
% 23,5ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 26.590 eurokoa zen, eta biztanleen % 5 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

26.590 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.990 €
% 5,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 14,1

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 93 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 7 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 21 eraikuntza enpresak ziren, 18 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 7 garraio enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 6 finantziazio enpresak ziren, 9 zerbitzu enpresak ziren, 10 administrazio publikoko enpresak ziren eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 28 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 banku bulegoak, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 4 igeltseroak, 4 margolariak, 5 zurginak, 2 iturginak, 2 argiketariak, 3 ile apaindegiak eta 1 jatetxe.[13]

2009an zeuden 5 establezimendu komertzialetatik, 1 brikolaje denda handi zen, 2 okindegiak, 1 harategi zen eta 1 etxerako tresna denda zen.[14]

2000. urtean Teloché udalerrian 47 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.134 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.

2009an haur-eskola 1 eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Teloché udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 527 ikaslekin.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1944ko abenduaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,1 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre (2010eko ekainaren 18a), «Les types de climats en France, une construction spatiale», Cybergéo : revue européenne de géographie (Frantsesez), 501, doi:10.4000/cybergeo.23155.
  2. ↑ Dubreuil, Vincent (2022ko otsaila), «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen», La Météorologie (Frantsesez), 116, doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012.
  3. ↑ «Le climat en France hexagonale et Corse», meteofrance.com (Frantsesez).
  4. ↑ «Réglementation environnementale RE2020», ecologie.gouv.fr (Frantsesez), 2020ko azaroaren 18a.
  5. 1 2 «Station Météo-France « Le Mans », fiche climatologique» (PDF), data.gouv.fr (Frantsesez).
  6. 1 2 «Données changement climatique - SIM quotidienne», data.gouv.fr (Frantsesez), Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee», www.insee.fr. 2026ko uztailaren 27an kontsultatua.
  9. ↑ «Naissances de 2008 à 2025», Insee (Frantsesez). 2016ko abuztuaren 10ean kontsultatua.
  10. 1 2 3 4 5 «Couples-Familles-Ménages en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  11. 1 2 3 «Logement en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]