Receptory dopaminowe
Receptory dopaminowe – białka receptorowe z grupy receptorów sprzężonych z białkami G[1]. Ich głównym ligandem endogennym jest dopamina[2]. Podzielone są na 5 podtypów: D1, D2, D3, D4 i D5, które połączono w 2 rodziny: D1-podobną, obejmującą receptory D1 i D5, oraz D2-podobną, obejmującą receptory D2, D3 i D4[1].
Występowanie
[edytuj | edytuj kod]Receptory dopaminowe występują w różnych częściach mózgu[1]:
- D1: prążkowie, jądro półleżące, opuszka węchowa, ciało migdałowate, hipokamp, istota czarna, podwzgórze, kora czołowa.
- D2: prążkowie, pole brzuszne nakrywki, opuszka węchowa, kora mózgowa.
- D3: prążkowie, wyspy Calleji, kora mózgowa.
- D4: kora czołowa, ciało migdałowate, podwzgórze, jądro półleżące.
- D5: kora mózgowa, istota czarna, podwzgórze.
Funkcje
[edytuj | edytuj kod]W zależności od podtypu mają one różne funkcje[1]:
- D1: pamięć, uwaga, kontrola impulsów, regulacja czynności nerek, lokomocja.
- D2: lokomocja, uwaga, sen, pamięć, uczenie się.
- D3: funkcje poznawcze, kontrola impulsów, uwaga, sen.
- D4: funkcje poznawcze, pamięć, lęk, kontrola impulsów, uwaga, sen.
- D5: podejmowanie decyzji, funkcje poznawcze, uwaga, wydzielanie reniny.
Mechanizm działania
[edytuj | edytuj kod]W zależności od podtypu mają one różne mechanizmy działania wskutek aktywacji receptora[1]:
- D1: zwiększony poziom wewnątrzkomórkowego cAMP przez aktywację cyklazy adenylowej.
- D2: zmniejszony poziom wewnątrzkomórkowego cAMP przez hamowanie cyklazy adenylowej.
- D3: zmniejszony poziom wewnątrzkomórkowego cAMP przez hamowanie cyklazy adenylowej.
- D4: zmniejszony poziom wewnątrzkomórkowego cAMP przez hamowanie cyklazy adenylowej.
- D5: zwiększony poziom wewnątrzkomórkowego cAMP przez aktywację cyklazy adenylowej.
Znaczenie medyczne
[edytuj | edytuj kod]Agonisty receptorów dopaminowych są stosowane w leczeniu choroby Parkinsona[3] natomiast ich antagonisty mają właściwości przeciwpsychotyczne i są stosowane w leczeniu schizofrenii[4] .
Ligandy
[edytuj | edytuj kod]Selektywne agonisty receptorów dopaminowych[1]
[edytuj | edytuj kod]Podtyp D1:
[edytuj | edytuj kod]Podtyp D2:
[edytuj | edytuj kod]Podtyp D3:
[edytuj | edytuj kod]Podtyp D4:
[edytuj | edytuj kod]Selektywne antagonisty receptorów dopaminowych[1]
[edytuj | edytuj kod]Podtyp D1:
[edytuj | edytuj kod]Podtyp D2:
[edytuj | edytuj kod]Podtyp D3:
[edytuj | edytuj kod]Podtyp D4:
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- 1 2 3 4 5 6 7 Akanksha Mishra, Sonu Singh, Shubha Shukla, Physiological and Functional Basis of Dopamine Receptors and Their Role in Neurogenesis: Possible Implication for Parkinson’s disease, „Journal of Experimental Neuroscience”, 12, 2018, DOI: 10.1177/1179069518779829, PMID: 29899667, PMCID: PMC5985548 (ang.).
- ↑ Wiebke Schröder, Andreas Klostermann, Ottmar Distl, Candidate genes for physical performance in the horse, „The Veterinary Journal”, 190 (1), 2011, s. 39–48, DOI: 10.1016/j.tvjl.2010.09.029 [dostęp 2026-10-02] (ang.).
- ↑ D. Woitalla i inni, Role of dopamine agonists in Parkinson's disease therapy, „Journal of Neural Transmission”, 130 (6), Vienna, Austria : 1996 2023, s. 863–873, DOI: 10.1007/s00702-023-02647-0, PMID: 37165120 (ang.).
- ↑ Magdalena Nord, Lars Farde, Antipsychotic Occupancy of Dopamine Receptors in Schizophrenia, „CNS Neuroscience & Therapeutics”, 17 (2), 2011, s. 97–103, DOI: 10.1111/j.1755-5949.2010.00222.x, PMID: 21143431, PMCID: PMC6493889 (ang.).
