1359.

1359.. po kalendarima
Gregorijanski	1359.. (MCCCLIX)
Ab urbe condita	2112.
Islamski	760–761.
Iranski	737–738.
Hebrejski	5119–5120.
Bizantski	6867–6868.
Koptski	1075–1076.
	Hindu kalendari
• Vikram Samvat	1414–1415.
• Shaka Samvat	1281–1282.
• Kali Yuga	4460–4461.
	Kineski
• Kontinualno	3995–3996.
• 60 godina	Yin Zemlja Svinja; (od kineske Ng.)
Holocenski kalendar	11359.
	p • r • u
	Podrobnije: Kalendarska era

< | 13. vijek | 14. vijek | 15. vijek | >
< | 1320-e | 1330-e | 1340-e | 1350-e | 1360-e | 1370-e | 1380-e | >
<< | < | 1355. | 1356. | 1357. | 1358. | 1359.. | 1360. | 1361. | 1362. | 1363. | > | >>

Godina 1359 (MCCCLIX) bila je redovna godina koja počinje u utorak u julijanskom kalendaru (1. siječnja/januara).

Događaji

Januar/Siječanj – Mart/Ožujak

9. 1. - Sultanat Tlemsen u Alžiru je oslobođen marokanske marinidske vlasti, abu Hammu II vlada do 1389.
- Novi marinidski vladar od ove godine je Ibrahim ibn Ali (do 1361), nakon Abu Bakr ibn Farisa.
januar? - Simeon Nemanjić ponovo počinje borbu, dolazi blizu Skadra.^[1]
zima 1358/59 - Po nalogu austrijskog vojvode Rudolfa IV krivotvoren je Privilegium Maius po kome Austrija postaje nadvojvodstvo. Car Karlo IV to ne priznaje, ali će stoleće kasnije priznati Fridrih III, član porodice.
10. 3. - Stogodišnji rat: engleski vitez Robert Knolles je zauzeo Auxerre nakon dvomesečne opsade.
24. 3. - Drugi londonski ugovor: zarobljeni francuski kralj Jean II daje engleskom Edwardu III još više teritorija nego prošle godine.

April/Travanj – Jun/Lipanj

proleće? - Vojislav Vojinović uzima posede umrlog velikog čelnika Dimitrija (župe Dabar, Drina, Gacko i Rudine^[2]). Ove godine se poslednji put pominje njegov brat Altoman Vojinović, Vojislav će uzeti i njegove posede u gornjem Podrinju. Altomanova udovica i sin Nikola dobijaju samo mali posed (ali ovaj će 1368. preuzeti sve).
2. 5. - Kraljevo pismo poziva splitsko vijeće da izabere bana Nikolu Seča za kneza, što ono jednoglasno i čini, na dvije godine.^[3]
proleće? - Jedan velikaš na severu Srbije je u zavadi sa drugim, pa je pozvao Ugarsku u pomoć.^[1]
31. 5. - Ugarski kralj Ludovik I. Veliki je u Slankamenu, šalje deo vojske preko Save i Dunava, koja dopire do kraja ravnice a srpska vojska se nakon žestoke bitke povukla u planine.^[4]
maj? - Vaseljenski patrijarh Kalist I je osnovao Ugrovlašku mitropoliju, prvi mitropolit je Grk Jakint, poslednji mitropolit Vičine (grad na Dunavu, verovatno u Dobrudži). Prvo sedište mitropolije je Kurtea de Arđeš (Trgovište od 1517, Bukurešt od 1668).
- Zalaskom Vičine, nove važne luke su Brăila i Stara Kilija.
jun? - Bitka kod Aheloja: epirski despot Nikifor II Orsini je poražen i poginuo u sukobu sa albanskim vođama Pjetrom Ljošom i Đin Bua Spatom u Etoliji.
- Ovi Albanci osnivaju Despotovinu Artu (do 1416).
- Simeon Nemanjić je povratio Tesaliju, zatim i epirske gradove. Radoslav Hlapen 1359-60 uzima Tesaliju (tj. utvrđenje Damasis na severu Tesalije^[5]) u ime posinka Tome Preljubovića. Simeon će dati Kostur/Kastoriju i ćerku Mariju Tomi, a sam će sedeti u Trikali.
19. 6. - Savojski grof Amadeo VI je kupio baroniju Vaud (kanton Bern je zauzima 1536, samostalni kanton od 1798/1803).
21. 6. - Umro je švedski suvladar Erik XII, njegov otac Magnus IV ostaje jedini. Ovim otpada njegovo obećanje da će dati Skåne danskom kralju.
25. 6. - Francuska skupština staleža odbija Londonski ugovor, što engleski kralj shvata kao objavu rata - dolazi na jesen.

Jul/Srpanj – Septembar/Rujan

4. 7. - Gospodar Forlija Francesco II Ordelaffi se predao papinom legatu Egidiju Albornozu. Ugarski kralj je poslao Nikolu Lackovića sa četama u Italiju, u pomoć papinom legatu. Papa je trenutno u sukobu sa carem Karlom IV, pa se priča kako bi ga papa mogao zameniti Ljudevitom.^[6]
srpanj - Ugarski kralj Ludvig je u Srbiji sa pojačanjima - ali Srbi su se povukli u planine, u koje ovi ne zalaze.^[1] Braničevo, verovatno i Kučevo je izgubljeno za srpsku državu, tamošnji Rastislalići su vazali ugarskog kralja.^[7]
leto - Papin legat Petar Toma prati mletačke i hospitalerske brodove koji ojačavaju Smirnu, zatim učestvuje u napadima na Lampsak.
2. 8. - Mali Ivan, kraljev sinovac, spominje se kao "herceg Slavonije, Hrvatske i Dalmacije" (ali umire sledeće godine).^[8]
6. 8. - Prema pismu dubrovačkog kneza Ivana Bunića, Vojislav Vojinović je poslao vojsku na Rijeku, Rožat i Šumet, dubrovačkom poslaniku preti pustošenjem celog kotara, traži Stonski rat/Pelješac nazad.^[4] Ovo je nastavak rata sa Ugarskom, jer Dubrovnik je od prošle godine pod ugarskim sizerenstvom.
avgust - Umro je kan Zlatne Horde Berdi Beg, što je kraj Batu-kanove loze. Nasleđuje ga Qulpa (do februara). Horda ulazi u nestabilni 20-godišnji period sa 25 kanova ("Velikaja zamjatnja", → en).
23. 8. - Prevrat u Granadi: Ismail II je zbacio polubrata Muhameda V, a i sam će biti zbačen za manje od godinu dana (Muhamed V se vraća 1362-91).
c. 25. 8. - Sklopljen mir između Dubrovnika i Vojinovića, koji dobija 4.000 perpera, tj. 2.000 forinti^[9] (novi sukob 1361).
29. 8. - Kralj je u Višegradu izdao povelju kojom je ponovno utvrdio sudačku vlast bana u Slavoniji. U ovo doba se slavonsko plemstvo izborilo da opstane slavonska kovnica novca i vlastiti banovci, pošto je kralj planirao uvesti ugarske novce.^[10]
27. 9. - Kralj Ljudevit je potvrdio slobodnoj kraljevoj općini na brdu Gradcu kod Zagreba ranije privilegije.^[10]

Oktobar/Listopad – Decembar/Prosinac

28. 10. - Stogodišnji rat: engleski kralj Edward III se iskrcao sa snagama u Calaisu.
13. 11. - Umro je Ivan II., moskovski veliki knez, nasleđuje ga sin Dimitrije zvani Donski (do 1389).
14. 11. - Umro je solunski arhiepiskop Grigorije Palama, bogoslov i mistik (kanonizovan 1368).
30. 11. - Engleski kralj je opseo Reims, gde se namerava krunisati za francuskog kralja - bezuspešna opsada traje do januara.
decembar? - Zabrinuti biranjem bana Nikole Seča za kneza po dalmatinskim gradovima, Dubrovčani šalju poslanike kralju da im potvrdi pravo izbora (što ovaj i čini 3. siječnja).

Kroz godinu

Vuk Hranić Kosača je ubijen iz osvete za ubistvo Branka Rastislalića 1352. Iza Vuka ostaju Vlatko (Tvrtkov vojvoda, † 1392) i Hrana (Sandaljev otac, † < 1392).
Karlo Topija vlada u srednjoj Albaniji (do 1388).
Prema diplomi ugarskog kralja iz marta sledeće godine, Vlasi u Moldaviji su se bunili protiv ugarske prevlasti, ali ih je suzbio vojvoda Dragoș I. Negde između ove godine i 1365. se datira odlazak Bogdana I Osnivača iz Maramureša u Moldaviju, koji će postati prvi nezavisni vladar te zemlje (Moldavija će biti poznata i kao Bogdanska).
Turci prvi put zauzeli Didimotiku u Trakiji (definitivno 1361).

Rođenja

Glavni članak: :Kategorija:Rođeni 1359.

11. 1. - Go-En'yū, severni japanski car († 1393)
Šejh Bedreddin, mistik, pobunjenik († 1420)

Smrti

Glavni članak: :Kategorija:Umrli 1359.

21. 6. - Erik XII, kralj Švedske (* 1339)
10. 10. - Hugo IV od Kipra, kralj (* 1293-96)
13. 11. - Ivan II., moskovski veliki knez (* 1326)
14. 11. (1357 ili '59) - Grigorije Palama
14. 12. - Cangrande II della Scala, gospodar Verone (* 1332)

Reference

1 2 3 Raspad Srpske Carevine. rastko.rs
↑ Istorija s.n. I, 578
↑ Klaić, 137
1 2 Klaić, 139
↑ Istorija s.n. I, 573
↑ Klaić, 165
↑ Istorija s.n. I, 568
↑ Klaić, 154
↑ Klaić, 140
1 2 Klaić, 153

Literatura

Svezak drugi: dio prvi. Treće doba: Vladanje kraljeva iz raznih porodica (1301-1526). Prva knjiga: Anžuvinci i Sigismund do gubitka Dalmacije (1301-1409), Vjekoslav Klaić (archive.org)
Istorija srpskog naroda, Prva knjiga, Od najstarijih vremena do Maričke bitke (1371), SKZ Beograd 1981 (I)

[CorRasSrpCar-1] 1 2 3 Raspad Srpske Carevine. rastko.rs

[2] Istorija s.n. I, 578

[3] Klaić, 137

[Klaić,_139-4] 1 2 Klaić, 139

[5] Istorija s.n. I, 573

[6] Klaić, 165

[7] Istorija s.n. I, 568

[8] Klaić, 154

[9] Klaić, 140

[Klaic153-10] 1 2 Klaić, 153

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]