Autoudhat në Itali
Autoudhat në Itali (italisht: [ˌautoˈstraːde]; njëjës: autostrada, [ˌautoˈstraːda], shumës: autostrade) janë rrugë që formojnë sistemin kombëtar italian të autoudhave. Gjatësia totale e sistemit është rreth 7,016 kilometra, që nga 30 korriku 2022. Ekzistojnë gjithashtu 13 rrugë degëzuese autoudhash, të cilat shtrihen për 355 kilometra.[1]
Shumica e autoudhave italiane kanë 2 korsi për drejtim/rrugë, por 1,870.2 kilometra të rrjetit italian të autoudhave kanë 3 korsi për drejtim/rrugë, 129 kilometra kanë 4 korsi për rrugë dhe vetëm 1.8 kilometra kanë 5 korsi për rrugë. Dendësia është 22.4 kilometra autoudhë për çdo 1,000 km² të territorit italian.[2]
Italia ishte vendi i parë në botë që ndërtoi autoudha të rezervuara vetëm për trafik të shpejtë dhe automjete motorike. Autoudha dei Laghi ('Autostrada e Liqeneve'), e para e ndërtuar në botë, që lidh Milanon me Liqenin e Komos dhe Liqenin Maggiore, dhe që tani formon autoudhat A8 dhe A9, u krijua nga Piero Puricelli dhe u përurua në vitin 1924.
Në Italinë veriore dhe qendrore dhe në rajonet jugore të Kampanjës dhe Puglias, autoudha përbëhet kryesisht nga autoudha me pagesë të menaxhuara nga Autostrada per l'Italia, një kompani holding e kontrolluar nga Cassa Depositi e Prestiti. Operatorë të tjerë përfshijnë ASTM, ATP dhe Autostrade Lombarde në veriperëndim; Autostrada del Brennero, A4 Holding, Concessioni Autostradali Venete [it] dhe Autovie Venete [it] në verilindje; Strada dei Parchi [it], SALT, SAT dhe Autocisa në qendër; dhe CAS në Siçili.
Në autoudhat italiane, taksa zbatohet për pothuajse të gjitha autoudhat që nuk menaxhohen nga Anas. Në autoudhë përdoren dy lloje sistemesh pagese: "sistemi i autoudhës së mbyllur" (pagesa e bazuar në kilometrat e përshkuara) ose "sistemi i autostradës së hapur" (pagesa me tarifë fikse). Meqenëse një autoudhë mund të menaxhohet nga operatorë të shumtë, pagesa kërkohet vetëm kur del nga autoudha dhe jo kur ndryshon operatori i autoudhës. Ky sistem u bë i mundur pas Nenit 14 të Ligjit 531 të 12 gushtit 1982.
Shiko edhe
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Referime
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- ↑ "Le autostrade". Anas S.p.A. (në italisht). 2018-09-19. Arkivuar nga origjinali më 14 janar 2024. Marrë më 2026-07-31.
- ↑ https://web.archive.org/web/20240915221317/https://www.lestradedellinformazione.it/acm-on-line/Home/PrimoPiano/articolo4795.html. Arkivuar nga origjinali më 15 shtator 2024. Marrë më 31 korrik 2026.
{{cite web}}: Mungon ose është bosh|title=(Ndihmë!)
