Castellum
Pamja
Castellum
1. Kullë vrojtimi Limes, Gjermani (rindërtim)
2. Rrënojat e një castellum divisorium, Francë
Një castellum[1] në latinisht zakonisht është:
- NjĂ« fortesĂ« e vogĂ«l ose kullĂ« romake,[2] njĂ« diminiuitiv i castrum (fushim ushtark), shpesh e pĂ«rdorur si njĂ« kullĂ« vrojtimi ose stacion sinjalizimi nĂ« Murin e Adrianit. ĂshtĂ« e ndryshme nga njĂ« burgus, i cili Ă«shtĂ« njĂ« term latin qĂ« pĂ«rdorej veçanĂ«risht nĂ« provincat gjermanike.
- Një depozitë shpërndarjeje, kryesore dhe ndarëse për ujin bashkiak në një akuadukt romak (i njohur si një castellum aquae/castellum divisorium).
- Në lashtësi dhe në mesjetë, një vepër fortifikimi e destinuar për ti rezistuar sulmeve të armiqve duke mbrojtur një vend të caktuar (qendër urbane, fshat të fortifikuar, stacion të avancuar ushtarak). Sipas studiuesve, ky term është i ndërshkëmbyeshëm me atë të oppidium, ledheve kastrale, banesave të fortifikuara dhe kështjellave.[3]
- Castrum-castellum apo castrum et castellum ishin ledhe praktikisht sinonime të një fshati apo qendre të fortifikuar, të përcaktuara në mesjetë, në Flandër dhe në rajonet e Francës veriore.[4]
Përveç fjalëve të trashëguara në gjuhët romanse, Castellum është burimi i fjalës shqipe kështjellë dhe fjalës angleze "castle".
Shiko edhe
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- Castra
- Burgus
- E drejta romake
- TĂ« Drejtat Latine
- Historia e Kushtetutës romake
- Skllavëria në Romën e lashtë
- Feja romake
- Romanizimi (kulturor)
- Martesa në Romën e lashtë
- Kultura e Romës së lashtë
- Filozofia e lashtë romake
- Arsimi në Romën e lashtë
- Arti romak
- Kopshtet romake
- Teknologjia në Romën e lashtë
- Ekonomia Romake
- Bujqësia në Romën e lashtë
- Rrugët romake
- Kuzhina antike romake
- Ushqimi dhe darka në Perandorinë Romake
- Veshjet në Romën e lashtë
- Moda e flokëve në Romën e lashtë
- Letërsia e vjetër greke e romake
- Pax Romana
Referime
[Redakto | Redakto nĂ«pĂ«rmjet kodit]- â Charlton T. Lewis, Charles Short, A Latin Dictionary
- â C. Julius Caesar, Gallic War; 2,30
- â Anne-Marie Flambard HĂ©richer; Jacques le Maho (2012). ChĂąteau, ville et pouvoir au Moyen Ăge (nĂ« frĂ«ngjisht). CRAHM. fq. 60â64, 218.
- â J. F. Verbruggen (1950). "Note sur le sens des mots castrum, castellum, et quelques autres expressions qui dĂ©signent des fortifications". Revue belge de Philologie et dâHistoire (nĂ« frĂ«ngjisht). 28: 147â155.