Shko te përmbajtja

Castellum

Nga Wikipedia, enciklopedia e lirë
Castellum
1. Kullë vrojtimi Limes, Gjermani (rindërtim)
2. Rrënojat e një castellum divisorium, Francë

Një castellum[1] në latinisht zakonisht është:

  • NjĂ« fortesĂ« e vogĂ«l ose kullĂ« romake,[2] njĂ« diminiuitiv i castrum (fushim ushtark), shpesh e pĂ«rdorur si njĂ« kullĂ« vrojtimi ose stacion sinjalizimi nĂ« Murin e Adrianit. ËshtĂ« e ndryshme nga njĂ« burgus, i cili Ă«shtĂ« njĂ« term latin qĂ« pĂ«rdorej veçanĂ«risht nĂ« provincat gjermanike.
  • NjĂ« depozitĂ« shpĂ«rndarjeje, kryesore dhe ndarĂ«se pĂ«r ujin bashkiak nĂ« njĂ« akuadukt romak (i njohur si njĂ« castellum aquae/castellum divisorium).
  • NĂ« lashtĂ«si dhe nĂ« mesjetĂ«, njĂ« vepĂ«r fortifikimi e destinuar pĂ«r ti rezistuar sulmeve tĂ« armiqve duke mbrojtur njĂ« vend tĂ« caktuar (qendĂ«r urbane, fshat tĂ« fortifikuar, stacion tĂ« avancuar ushtarak). Sipas studiuesve, ky term Ă«shtĂ« i ndĂ«rshkĂ«mbyeshĂ«m me atĂ« tĂ« oppidium, ledheve kastrale, banesave tĂ« fortifikuara dhe kĂ«shtjellave.[3]
  • Castrum-castellum apo castrum et castellum ishin ledhe praktikisht sinonime tĂ« njĂ« fshati apo qendre tĂ« fortifikuar, tĂ« pĂ«rcaktuara nĂ« mesjetĂ«, nĂ« FlandĂ«r dhe nĂ« rajonet e FrancĂ«s veriore.[4]

Përveç fjalëve të trashëguara në gjuhët romanse, Castellum është burimi i fjalës shqipe kështjellë dhe fjalës angleze "castle".

  1. ↑ Charlton T. Lewis, Charles Short, A Latin Dictionary
  2. ↑ C. Julius Caesar, Gallic War; 2,30
  3. ↑ Anne-Marie Flambard HĂ©richer; Jacques le Maho (2012). ChĂąteau, ville et pouvoir au Moyen Âge (nĂ« frĂ«ngjisht). CRAHM. fq. 60–64, 218.
  4. ↑ J. F. Verbruggen (1950). "Note sur le sens des mots castrum, castellum, et quelques autres expressions qui dĂ©signent des fortifications". Revue belge de Philologie et d’Histoire (nĂ« frĂ«ngjisht). 28: 147–155.