FJALĂ‹

Fjalor Shqip

HAPEM vetv.

  • 1. vet. veta III. LĂ«viz dera, kanati etj. dhe krijohet vendkalim i lirĂ« pĂ«r tĂ« hyrĂ« diku a pĂ«r tĂ« dalĂ« prej andej ose pĂ«r t'u lidhur mjedisi i brendshĂ«m me tĂ« jashtmin; çelet; kund. mbyllet. U hap dera. U hapĂ«n dritaret. Hapet nga jashtĂ« (nga brenda). U hap vetĂ«. U hap me vrull.
  • 2. vet. veta III. I hiqet tapa, mbyllĂ«sja a mbĂ«shtjellja diçkaje tĂ« mbyllur ose tĂ« mbĂ«shtjellĂ«; çelet, zbĂ«rthehet a shqitet diçka e mbyllur, e mbĂ«rthyer ose e ngjitur. U hap shishja. U hap karfica. U hap zinxhiri i çantĂ«s. U hap zarfi.
  • 3. vet. veta III. Çlirohet nga pengesat, pastrohet; bĂ«het i tillĂ« qĂ« ta ketĂ« mĂ« tĂ« lirĂ« kalimin; kund. zihet. U hap gypi (qyngji). U hap pipthi. Iu hap fyti (gryka). M'u hapĂ«n veshĂ«t. U hap rruga (kalimi).
  • 4. fig. vet. veta III. Krijohet mundĂ«sia pĂ«r tĂ« ecur pĂ«rpara, mĂ«njanohen pengesat ose vĂ«shtirĂ«sitĂ« pĂ«r tĂ« arritur diçka, çelet. Hapen horizonte tĂ« reja (perspektiva tĂ« mĂ«dha). U hapĂ«n rrugĂ« tĂ« reja.
  • 5. vet. veta III. Shpaloset diçka e palosur, e mbledhur a e mbyllur, shtrihet e drejtohet diçka e pĂ«rthyer; ndahen e largohen dy gjĂ«ra ose anĂ«t e puthitura a tĂ« afruara tĂ« diçkaje, shkon mĂ«njanĂ«; kund. mbyllet. U hap perdja. U hap çadra. Nuk i hapen sytĂ« (gishtat). Iu hap goja pĂ«r gjumĂ«. U hap thesi. U hap çanta. Ă‹shtĂ« hapur muri. U hapĂ«n dĂ«rrasat.
  • 6. vet. veta III. PĂ«rhapet ose shpĂ«rndahet diçka e mbledhur a e grumbulluar; shtrihet hollĂ« diçka, pĂ«rhapet; shprishet, lĂ«nuret (leshi etj.). U hapĂ«n fletĂ«t nĂ«pĂ«r oborr. UshtarĂ«t u hapĂ«n pĂ«r luftĂ«. U hapĂ«n njerĂ«zit nĂ«pĂ«r arĂ«. U hapĂ«n lojtarĂ«t nĂ« fushĂ«. U hap bagĂ«tia nĂ«pĂ«r livadhe. Iu hapĂ«n flokĂ«t nĂ« erĂ«. I hapej boja. Hapet lehtĂ«. Ky lesh mezi hapet.
  • 7. vet. veta III. Shtrihet pĂ«rpara a zgjerohet mĂ« tej; rritet, shtohet, zmadhohet diçka; pĂ«rhapet (edhe fig.). PĂ«rpara hapej qyteti. Nga veriu hapet fusha. ShtĂ«pitĂ« hapen nĂ« faqen e kodrĂ«s. U hap sĂ«mundja (epidemia, gripi, kolera). Ă‹shtĂ« hapur pjergulla. U hap puna. Hapet nĂ« tĂ« djathtĂ« (nĂ« tĂ« majtĂ«).
  • 8. fig. Merrem me shumĂ« punĂ« njĂ«herĂ«sh pa u pĂ«rqendruar nĂ« njĂ«rĂ«n prej tyre a nĂ« njĂ« fushĂ« tĂ« caktuar; e shtoj punĂ«n tej mundĂ«sive; pĂ«rhapem. Ă‹shtĂ« hapur shumĂ«.
  • 9. Largohem prej dikujt a mĂ«njanohem nĂ« njĂ« vend pĂ«r tĂ« lĂ«nĂ« tĂ« lirĂ« kalimin; vet. veta III lejohet kalimi, lihet i lirĂ« njĂ« vend pĂ«r tĂ« kaluar. Hapem mĂ«njanĂ«. U hap kufiri. U hap vendi. Hapuni!
  • 10. fig. BĂ«hem mĂ« i gjallĂ« e i zhdĂ«rvjellĂ«t nĂ« jetĂ«; gĂ«zohem, mĂ« qesh fytyra, çelem. Ă‹shtĂ« hapur ca. U hapĂ«n njerĂ«zit. U hap nĂ« fytyrĂ«.
  • 11. fig. Ia zbuloj njĂ« tjetri mendimet, ndjenjat, tĂ« fshehtat ose hallet e mia, i hap zemrĂ«n. Nuk hapet me kĂ«do. S'mĂ« Ă«shtĂ« hapur kurrĂ«. S'hapet lehtĂ« ai.
  • 12. vet. veta III. Çel burbuqja, sythi etj., shpalosen petlat ose gjethet duke u rritur; lĂ«shon lule, lulĂ«zon, çel. U hap trĂ«ndafili (zambaku). U hapĂ«n pemĂ«t.
  • 13. vet. veta III. Nis tĂ« zbardhĂ«, agon (pĂ«r dritĂ«n e ditĂ«s). U hap drita (dita). U hap mĂ«ngjesi (agimi).
  • 14. vet. veta III. Kthjellohet, pastrohet nga retĂ«, çel. U hap koha (moti). U hap qielli.
  • 15. vet. veta III. MĂ« vritet, mĂ« çahet a mĂ« ngacmohet; mĂ« dhemb shumĂ« nga lodhja, nga njĂ« plagĂ« etj. Iu hapĂ«n duart nga sapuni. Iu hap plaga. M'u hap koka. M'u hapĂ«n shpatullat.
  • 16. PĂ«s. e HAP 1-17.
  • M'u hap (mĂ« iku) barku shih te BARK,~U. S'i hapet (s'i pĂ«lcet, s'i digjet) barku pĂ«r dikĂ« pĂ«rçm. shih te BARK,~U. T'u haptĂ« dera! shak. qofsh i uruar, paç mbarĂ«si! Iu hap (iu çel) dera dikujt siguroi vijimĂ«sinĂ« e familjes me lindjen e njĂ« fĂ«mije, zakonisht tĂ« njĂ« djali (sipas paragjykimeve patriarkale). U hapĂ«n detet (u hap deti) shih te DET,~I. Iu hap (iu çel) goja ka filluar tĂ« flasĂ« pa druajtje. S'i hapet goja nuk ka fare oreks, nuk ka fare dĂ«shirĂ« pĂ«r tĂ« ngrĂ«nĂ«; nuk do tĂ« flasĂ«, nuk i pĂ«lqen tĂ« shprehet pĂ«r diçka. Iu hap (iu ça) hunda (pĂ«r duhan) nuk duron dot mĂ« pa pirĂ« duhan. Iu hap (iu çel) oreksi
  • a) iu ngjall dĂ«shira pĂ«r tĂ« ngrĂ«nĂ«;
  • b) iu ndez lakmia pĂ«r diçka. M'u hap punĂ« mĂ« dolĂ«n kokëçarje tĂ« paparashikuara, m'u krijuan ngatĂ«rresa e vĂ«shtirĂ«si. M'u hapĂ«n qiejt shih te QIELL,~I. I janĂ« hapur (i janĂ« çelur) sytĂ«
  • a) ka filluar t'i shohĂ« gjĂ«rat ashtu siç janĂ« nĂ« tĂ« vĂ«rtetĂ«; e ka zbuluar tĂ« vĂ«rtetĂ«n;
  • b) ka marrĂ« arsim, dije e kulturĂ«; merr vesh ç'bĂ«het, ka njohur njerĂ«z e vende tĂ« tjera. Iu hap syri
  • a) mori zemĂ«r, mori guxim;
  • b) e pĂ«rkrahin jashtĂ« mase a e llastojnĂ«. M'u hapĂ«n trutĂ« mĂ« dhemb koka shumĂ«, kam dhimbje tĂ« madhe koke. Iu hap zemra
  • a) u tremb shumĂ«; u trondit thellĂ«;
  • b) i erdhi shumĂ« keq, iu kĂ«put shpirti pĂ«r dikĂ«. Iu haptĂ« varri (dheu) nĂ«n kĂ«mbĂ«! mallk. vdektĂ«! Ă‹shtĂ« hapur si vaji nĂ« lakra (nĂ« ujĂ«) shih te VAJ,~I I.