Sfferau
 | Mae angen dyfyniadau a/neu gyfeiriadau ychwanegol ar yr erthygl hon neu ar y rhan hon o'r erthygl. Helpwch wella'r erthygl gan ychwanegu ffynonellau dibynadwy. Caiff barn heb ffynonellau ei herio a'i dileu. (Gorffennaf 2022) |
| Y Sfferau yng Nghabala | ||
|---|---|---|
 | ||
 |
Pren y Bywyd | |
Sfferau (a Sefirot, /sfɪˈroʊt, ˈsfɪroʊt/, yn Saesneg ac ieithoedd eraill, Hebraeg: סְפִירוֹת, səp̄īrōṯ, lluosog y Roeg Goine: σφαῖρα, yn llythrennol 'sffêr'[1]), sy'n golygu tarddiadau, yw'r 10 priodoledd/tarddiad yn Cabala,[2] lle mae Ein Sof ("gofod anfeidrol") yn datgelu ei hun ac yn creu'r byd ffisegol a'r seder hishtalshelus (disgyniad cadwynog y Pedwar Byd metaffisegol) yn barhaus. Trawslythrennir y term yn Saesneg fel sephirot/sephiroth, a sefira/sephirah yn unigol. Mae'r Gymraeg yn adlewyrchu ynganiad Hebraeg y gair סְפִירוֹת (sfirot) gyda'r terfyniad lluosog 'au.'
Fel datguddiadau o ewyllys y crëwr (רצון rāṣon),[3] ni ddylid deall y sfferau fel deg duw, ond yn hytrach fel deg sianel wahanol lle mae'r un Duw yn datgelu Ei ewyllys. Mewn llenyddiaeth Iddewig ddiweddarach, mae'r deg sffêr yn cyfeirio naill ai at y deg amlygiad o Dduw; y deg pŵer neu gyfadran yr enaid; neu'r deg grym strwythurol natur.[4]
Mae ffurfweddiadau amgen o'r sfferau yn cael eu dehongli gan wahanol ysgolion yn esblygiad hanesyddol Cabala, gyda phob un yn mynegi agweddau ysbrydol gwahanol. Mae'r traddodiad o restru deg sffêr wedi'i nodi yn y Sefer Yetzirah, sy'n dweud, "Deg sffêr o ddim byd, deg ac nid naw, deg ac nid un ar ddeg."[5] Gan fod cyfanswm o 11 sffêr, sydd wedi'u rhestru ar draws y gwahanol gynlluniau, gwelir dau (Keter a Da'at ) fel amlygiadau anymwybodol ac ymwybodol o'r un egwyddor, gan gadw'r 10 categori.[4] Disgrifir y sfferau fel sianeli grym bywyd creadigol dwyfol neu ymwybyddiaeth lle mae'r hanfod dwyfol anhysbys yn cael ei ddatgelu i ddynolryw.
Yn athroniaeth Hasidig, sydd wedi ceisio mewnosod profiad cyfriniaeth Iddewig yn ysbrydoliaeth ddyddiol (devekut), archwilir y bywyd mewnol hwn o'r sfferau, a'r rôl maen nhw'n eu chwarae yng ngwasanaeth dyn i Dduw yn y byd hwn.
Gweler hefyd
[golygu | golygu cod]Cyfeiriadau
[golygu | golygu cod]Nodiadau
[golygu | golygu cod]Dyfyniadau
[golygu | golygu cod]- ↑ Schulte, Christoph (2023). Zimzum: God and the Origin of the World (yn Saesneg). University of Pennsylvania Press. t. 26. ISBN 978-1-5128-2436-0.
- ↑ Trachtenberg, Joshua (2004) [1939]. "Glossary of Hebrew Terms". Jewish Magic and Superstition. University of Pennsylvania Press. t. 333. ISBN 978-0812218626.
Sefirot—the ten creative attributes of God, according to the Kabbalah.
- ↑ Cohn-Sherbok & Cohn-Sherbok (1994).
- 1 2 Ginsburgh (2006).
- ↑ Kaplan (1997).
Gweithiau a ddyfynnwyd
[golygu | golygu cod]- Cohn-Sherbok, Dan; Cohn-Sherbok, Lavinia (1994). Jewish & Christian Mysticism: An Introduction. Continuum. ISBN 978-0-85244-259-3.
- Cohn-Sherbok, Dan (2006). Kabbalah and Jewish Mysticism: An Introductory Anthology. Oxford: Oneworld Publications. ISBN 978-1-85168-454-0.
- Ginsburgh, Yitzchak (2006). Genuth, Moshe (gol.). What You Need to Know about Kabbalah. Jerusalem: Gal Einai Institute. ISBN 965-7146-119.
- Ginsburgh, Yitzchak (2007). Kabbalah and Meditation for the Nations. Canada and Israel: Gal Einai. ISBN 978-965-7146-125.
- Kaplan, Aryeh (1997). Sepher Yetzirah. Weiser Books. ISBN 978-0-87728-855-8.
- Kurzweil, A. (2011). Kabbalah For Dummies. Wiley. ISBN 978-1-118-06862-5.
- Miller, Moshe (n.d.). "Emanations Interact: The sefirot are understood in the shape of the human form". Chabad.org. Kabbalah Online.
- Schneerson, Menachem Mendel (1986). On the Essence of Chassidus. Cyfieithwyd gan Y. Greenberg; S. S. Handelman. Kehot Publication Society. ISBN 978-0-8266-0470-5.
- Schochet, Jacob Immanuel (1998). Mystical Concepts in Chassidism: An Introduction to Kabbalistic Concepts and Doctrines (arg. 3rd). Kehot. ISBN 0-8266-0412-9.
- Zalman, HaRav Shneur (n.d.). Mindel, Nissan; Schochet, Ya'acov Immanuel (gol.). Tanya: Likutei Amarim: Sefer Shel Benonim [It Was Taught: Collected Sayings: Book of Intermediates] (arg. Bi-Lingual Hebrew-English). Kehot Publishing.
Darllen pellach
[golygu | golygu cod]- Ashlag, Yehuda (1977). Berg, Philip S. (gol.). An Entrance to the Tree of Life: A Key to the Portals of Jewish Mysticism. Jerusalem: Research Centre of Kabbalah. ISBN 978-0-943688-35-0.
- Chajes, J. H. (2022). The Kabbalistic Tree. Pennsylvania State University Press. ISBN 978-0-271-09345-1.
- Fortune, Dion (1957). The Mystical Qabalah. London: Ernest Benn. ISBN 978-0-510-41001-8.
- Freer, Ian (2013). The Pagan Eden: The Assyrian Origins of the Kabbalistic Tree of Life. Collective Ink. ISBN 978-1-78099-961-6.
- Gray, William G. (1997). Qabalistic Concepts: Living the Tree. Red Wheel Weiser. ISBN 978-1-57863-000-4.
- Halevi, Z'ev ben Shimon (2016). The Kabbalistic Tree of Life. Bet El Trust. ISBN 978-1-909171-41-1.
- Kaplan, Aryeh, gol. (1995). The Bahir. Cyfieithwyd gan Aryeh Kaplan. Aronson. ISBN 1-56821-383-2.
- Macdonald, Michael-Albion (1986). The Secret of Secrets: The Unwritten Mysteries of Esoteric Qabbalah. Heptangle Books. ISBN 978-0-935214-08-6.
- Scholem, Gershom (1996). On The Kabbalah and its Symbolism. Schocken. ISBN 0-8052-1051-2.
- Shulman, Yaacov Dovid (1996). The Sefirot: Ten Emanations of Divine Power. Jason Aronson. ISBN 978-1-56821-929-5.
