Edukira joan

Arradon

Wikipedia, Entziklopedia askea
Arradon
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Bretainia
DepartamenduaMorbihan
BarrutiVanneseko barrutia
Kantonamenducanton of Vannes-Ouest
Izen ofizialaArradon
Posta kodea56610
Geografia
Koordenatuak47°37′32″N 2°49′24″W / 47.6256°N 2.8233°W / 47.6256; -2.8233
Mapa
Azalera18,49 km²
Altitudea0 m, 61 m eta 27 m
MugakideakPloeren, Vannes eta Baden
Demografia
Biztanleria5.835 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 3.098 (%53,5) (%46,5) 2.698 alt_right
Dentsitatea316 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hiri senidetuakHöchenschwand eta Upton-by-Chester
arradon.com

Arradon (bretainieraz Aradon) Bretainiako Morbihan departamenduko udalerri bat da. Azken erroldaren arabera 5.835 biztanle zituen 18,5 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Ploeren, Vannes eta Baden.

Mapa
Arradon eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko garbia du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csb motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda epel eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoa du, eta Bretainiako klima-sailkapenaren arabera « Littoral doux » zonan dago[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2a zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12 °C-koa da, 11,8 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 836 mm-koa da, urtarrilean 12,9 euri-egun eta uztailean 6,6 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Séné udalerrian dago, 8,5 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 12,6 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 899 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42 °C-koa da, 2026ko ekainaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -8,6 °C-koa da, 2005ko martxoaren 1an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 12,1 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (18,7 °C) eta hotzena urtarrila (6,5 °C). Urteko prezipitazioa 870 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (108 mm) eta lehorrena uztaila (46 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,25 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (11,4 °C) baino 1,4 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2014, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (13,5 °C) eta hotzena 1963 (10,0 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Arradon)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 6.5 6.6 8.6 10.7 14.1 17.0 18.7 18.5 15.9 12.9 9.3 7.0 12.1
Pilatutako prezipitazioa (mm) 98 75 63 64 58 47 46 51 65 92 102 108 870
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,4 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,8+0,6+1,0+0,9+1,3+1,1+0,8+0,9+0,3+0,5+0,6+0,4
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,4 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

BiztanleriaUrtea1000200030004000500060001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 2.698 gizon, 3.098 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.37
 
95+
 
0.81
1.85
 
90-94
 
2.10
1.67
 
85-89
 
4.81
4.04
 
80-84
 
4.97
6.04
 
75-79
 
6.07
8.64
 
70-74
 
7.52
11.93
 
65-69
 
11.52
7.15
 
60-64
 
8.49
8.45
 
55-59
 
7.84
6.60
 
50-54
 
6.55
6.60
 
45-49
 
4.81
4.60
 
40-44
 
7.04
2.37
 
35-39
 
2.87
3.11
 
30-34
 
1.29
2.19
 
25-29
 
2.39
2.93
 
20-24
 
2.39
7.34
 
15-19
 
7.36
6.23
 
10-14
 
5.91
4.23
 
5-9
 
3.36
3.67
 
0-4
 
1.90
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Arradon udalerrian 5.686 biztanle zeuden eta 2.848 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,00 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 38,3), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

5.686biztanle
2.848elkarbizitza-unitate
2,00lagun elkarbizitza-unitateko
1.723familia
Udalerria
% 18
% 37
% 38
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 1.723 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (1.059). Guraso bakarreko 164 familietatik 119etan ama zen guraso bakarra. 1.114 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 248k seme-alaba bakarra zuten etxean, 245k bi, eta 116k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 500 bikoteetatik 49tan (% 9,8) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

1.059
500
164
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean1.114
Seme-alaba bat248
Bi seme-alaba245
Hiru seme-alaba92
Lau edo gehiago24

15 urte edo gehiago zituzten 5.117 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 20,9 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 35,3. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 78,9). 80 urte edo gehiagoko 677 biztanleetatik 564 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 113 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 21
25-39% 13
40-54% 15
55-64% 19
65-79% 24
80 +% 35
Bikotean bizi da
15-24% 6
25-39% 66
40-54% 74
55-64% 79
65-79% 76
80 +% 50

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 53,6 ezkonduta zegoen, eta beste % 10,8 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 5,9 izatezko bikotean eta % 4,9 PACS bidez lotuta). % 20,1 ezkongabeak ziren, % 9,1 alargunak eta % 6,4 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 53,6
Ezkongabea% 20,1
Alarguna% 9,1
Dibortziatuta% 6,4
Izatezko bikotean% 5,9
PACS bidez lotuta% 4,9

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 46,3), goi-mailako langileak (% 17,1), erdi-mailako lanbideak (% 13,4), enplegatuak (% 9,4). Talde nagusia (erretiratuak, % 46,3) Morbihan departamenduko batez bestekoaren (% 38,5) gainetik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,2).[9]

Udalerria
% 17
% 13
% 9
% 46
Morbihan
% 9
% 14
% 14
% 15
% 39
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 3.607 etxebizitza zeuden. Horietatik 2.866 egoitza nagusi ziren, 603 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 138 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (2.696), eta apartamentuak gutxi ziren (882). Egoitza nagusietatik 2.053 beren jabearen bizilekuak ziren, 785 alokairuan zeuden, 213 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 27 doan lagata.[10]

3.607etxebizitza
2.866egoitza nagusi
2.696etxe
882apartamentu

Etxebizitza multzoa

2.866
603
Egoitza nagusia (2.866)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (603)Hutsik (138)

Etxe mota

2.696
882
Etxea (2.696)Apartamentua (882)

Jabetza egoera

2.053
785
Jabeak (2.053)Alokairuan (785)HLM (213)Doan lagata (27)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (936).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik182
1919-194583
1946-1970289
1971-1990936
1991-2005659
2006-2020634

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (1.720). Gas sarea zen berogailu mota nagusia (1.173 etxebizitzatan). 2.491 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 1.394 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 1.297tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela96
2 gela251
3 gela393
4 gela407
5 gela edo gehiago1.720

Berogailu mota

1.173
276
1.100
254
Gas sarea (1.173)Fuel-olioa (276)Elektrizitatea (1.100)Gas botila (63)Bestelakoak (254)

Aparkalekua eta ibilgailuak

2.491aparkalekua
1.394ibilgailu 1
1.297ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 2.949 biztanleetatik 2.072 aktibo ziren (% 70,3), horietako 1.919 lanean (% 65,1) eta 153 langabezian (aktiboen % 7,4).

2.94915-64 urteko biztanle
% 70,3aktibo
% 65,1lanean
% 7,4langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 26,5
25-54 urte% 93,9
55-64 urte% 59,5
Gizonak% 74,2
Emakumeak% 66,8

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 4,9
BEPC, brebeta% 15,2
CAP-BEP% 10,8
Batxilergoa% 10,0
Goi-mailako +2% 7,8
Goi-mailako +3/4% 4,2
Goi-mailako +5% 6,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 7,4). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

877 ez-aktibotik 404 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 46,1), 284 erretiraturik zeuden (% 32,4) eta 189 bestelako ez-aktibo ziren (% 21,6).

Ez-aktiboak

% 46
% 32
% 22
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 13
% 30
% 29
% 21
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 1.717 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 1.919 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

1.717enplegu udalerrian
% 78,2soldatapeko
% 21,8ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 34.010 eurokoa zen, eta biztanleen % 5 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

34.010 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 26.250 €
% 5,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 11,3

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1998ko urriaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 0,5 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Vannes-Séné », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Arradon&oldid=11312892"(e)tik eskuratuta