Bretocino
| Bretocino | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Espainiako udalerria | |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe | |||||||||||
| Autonomia | |||||||||||
| Probintzia | Zamorako probintzia | ||||||||||
| Alkatea | Ambrosio Fidalgo Cid | ||||||||||
| Izen ofiziala | Bretocino | ||||||||||
| INEk ezarritako kodea | 49026 | ||||||||||
| Herriburua | Bretocino | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 41°53′00″N 5°45′18″W / 41.883333333333°N 5.755°W | ||||||||||
![]() | |||||||||||
| Azalera | 12,94 km² | ||||||||||
| Altitudea | 710 m | ||||||||||
| Mugakideak | Moreruela de Tábara, Faramontanos de Tábara, Burganes de Valverde, Milles de la Polvorosa eta Bretó | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 192 (2025) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 15 bizt/km² | ||||||||||
| Matrikula | ZA | ||||||||||
| aytobretocino.es | |||||||||||
Bretocino Zamorako probintziako udalerria da, Benavente y Los Valles eskualdean dagoena.
Azken erroldaren arabera 192 biztanle zituen 12,9 km²-ko azaleran.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: Moreruela de Tábara, Faramontanos de Tábara, Burganes de Valverde, Milles de la Polvorosa eta Bretó.
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Biztanleria-piramidea 2025 Guztira: 105 gizon, 89 emakume | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Jatorria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 48,5 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 48,5) parean. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 7,2 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 4,6 —probintzian % 8,2—.
Biztanleria atzerritarra
Espainiar estatutik kanpo jaiotako 9 biztanleren artean, gehienak Europan jaioak dira (% 88,9)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Portugal, Bulgaria, Italia dira.
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 242 etxebizitza zeuden: 102 (% 42,1) nagusiak eta 140 (% 57,9) ez-nagusiak.[4]
Etxebizitza multzoa
Zamorako mapa
Guztira 102 etxegune zeuden, eta horietatik 39 (% 38,2) pertsona bakarrekoak ziren.[5]
Etxeguneak tamainaren arabera
Hezkuntza-maila
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 195 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 13,8 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 12,8; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 37,4; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 35,9.[6] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 11,3 zen 2021ean eta % 13,8 2024an; beraz, 2,5 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 40,9 izatetik % 35,9 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 17,6 ziren, eta gizonen artean % 10,6; 7,0 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 42,9 eta gizonen % 29,8 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.
| Ikasketa-maila | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Goi-mailako ikasketak | 27 | % 13,8 | 11 | % 10,6 | 16 | % 17,6 |
| Bigarren hezkuntzako bigarren etapa | 25 | % 12,8 | 13 | % 12,5 | 12 | % 13,2 |
| Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) | 73 | % 37,4 | 49 | % 47,1 | 24 | % 26,4 |
| Lehen hezkuntza edo gutxiago | 70 | % 35,9 | 31 | % 29,8 | 39 | % 42,9 |
| Guztira | 195 | % 100,0 | 104 | % 100,0 | 91 | % 100,0 |
| Urtea | Goi-mailakoak | Batx. / erdi LH | DBH | Lehen H. edo gutx. | 15 urte edo + |
|---|---|---|---|---|---|
| 2021 | % 11,3 | % 10,8 | % 36,9 | % 40,9 | 203 |
| 2022 | % 13,3 | % 10,3 | % 37,4 | % 39,0 | 195 |
| 2023 | % 14,2 | % 11,8 | % 36,8 | % 37,3 | 204 |
| 2024 | % 13,8 | % 12,8 | % 37,4 | % 35,9 | 195 |
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Diru-sarrerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 13.264 euro-koa zen[7], eta etxegune bakoitzeko 24.381 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (14.861 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 16.450 euro zen. Errenta gordina 14.868 euro-koa izan zen pertsonako.
Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 37,9[8]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 45,6), beste diru-sarrerak (% 8), langabezia-prestazioak (% 1,8), beste prestazioak (% 6,8).
Desberdintasuna
Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[9][oh 1]. Udalerrian indizea 26,1 da, probintziakoaren (29;
Zamorako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,3 da, probintziakoaren (2,5;
Zamorako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,6) azpitik.
Jarduera ekonomikoa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Bretocino udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 74 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 38,5; gainerako % 61,5 inaktibo zeuden.[10] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 14,9 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 39,2 zen eta emakumezkoena % 37,8; langabezia-tasa, aldiz, % 17,5 eta % 11,8 zen, hurrenez hurren.[10]
Okupatuen kopurua 64 zen 2023ean, 2021eko 57etik gora.[11] Emakumeek okupatuen % 48,4 osatzen dute, eta gizonek % 51,6.
| Egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Okupatuak | 63 | % 32,8 | 33 | % 32,4 | 30 | % 33,3 |
| Langabeak | 11 | % 5,7 | 7 | % 6,9 | 4 | % 4,4 |
| Inaktiboak | 118 | % 61,5 | 62 | % 60,8 | 56 | % 62,2 |
| Guztira | 192 | % 100,0 | 102 | % 100,0 | 90 | % 100,0 |
Jarduera-sektoreak
Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 62,5), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 23,4), eraikuntza (% 9,4) eta industria (% 4,7).[11]
Okupazioa eta lan-egoera
Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 60,9; ondoren, oinarrizko okupazioak daude (% 17,2), eta zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak % 15,6.[12] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 57,6 eta emakumeen % 64,5).
| Okupazioa | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak | 10 | % 15,6 | 5 | % 15,2 | 5 | % 16,1 |
| Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak | 39 | % 60,9 | 19 | % 57,6 | 20 | % 64,5 |
| Oinarrizko okupazioak | 11 | % 17,2 | 6 | % 18,2 | 5 | % 16,1 |
| Ez dago jasota | 4 | % 6,3 | 3 | % 9,1 | 1 | % 3,2 |
| Guztira | 64 | % 100,0 | 33 | % 100,0 | 31 | % 100,0 |
Okupatuen % 78,1 besteren konturako langileak dira, eta % 21,9 norberaren konturakoak.[13]
| Lan-egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Norberaren kontura | 14 | % 21,9 | 6 | % 18,2 | 8 | % 25,8 |
| Besteren kontura | 50 | % 78,1 | 27 | % 81,8 | 23 | % 74,2 |
| Guztira | 64 | % 100,0 | 33 | % 100,0 | 31 | % 100,0 |
Lehen sektorea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Nekazaritza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 42 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 627 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[14][oh 2]. Udalerriaren azalera 12,9 km² denez, NAE lurraldearen % 48,4 da[15]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 89,9 lur goldagarria (564 ha, 34 ustiategitan), % 7,9 larre iraunkorrak (49,7 ha, 12 ustiategitan), % 2,1 arbolak (13,3 ha, 11 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,28 ha, 11 ustiategitan)[oh 3].
Abeltzaintza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 1.903 ardi eta ahuntz eta 18 txerri zeuden[16][oh 4].
Ibilgailu-parkea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 121 gidari zeuden erroldatuta: 77 gizon (% 63,6) eta 44 emakume (% 36,4)[17]. Biztanleen % 62,4 gidatzeko gai zen.
Ibilgailu-parkea 210 ibilgailuk osatzen zuten: 151 turismo, 19 motozikleta, 15 ziklomotor, 10 kamioi eta 10 furgoneta[17]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 778 turismokoa zen, probintziako (637) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.
Turismoen batez besteko adina 16,2 urtekoa zen; turismoen % 2k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 27,8k 25 urte baino gehiago[17]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 55 diesel zen eta % 44,5 gasolinazko. Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 1,4k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 48,3k ez zuen etiketarik[oh 5].
Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
- ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
- ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)», INE (Gaztelaniaz). 2026ko uztailaren 31n kontsultatua.
- ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Zamora.tab.
- ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Zamora.tab.
- ↑ «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera», 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), Espainiako Estatistika Institutua, 2021.
- ↑ «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera», 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), Espainiako Estatistika Institutua, 2021.
- ↑ «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
- ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Zamora.tab.
- ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Zamora.tab.
- ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
- 1 2 «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
- 1 2 «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
- ↑ «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
- ↑ «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
- ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Zamora.tab (Wikimedia Commons).
- ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1765324.
- ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Zamora.tab (Wikimedia Commons).
- 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Zamora.tab (Wikimedia Commons).
Ikus, gainera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- (Gaztelaniaz) Herri txikiei buruzko informazioa Gaztela Leongo juntaren webgunean.[Betiko hautsitako esteka]
| Artikulu hau Gaztela eta Leongo geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |

