Edukira joan

Bretocino

Bretocino
Espainiako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Gaztela eta Leon
ProbintziaZamorako probintzia
AlkateaAmbrosio Fidalgo Cid
Izen ofizialaBretocino
INEk ezarritako kodea49026
HerriburuaBretocino
Geografia
Koordenatuak41°53′00″N 5°45′18″W / 41.883333333333°N 5.755°W / 41.883333333333; -5.755
Mapa
Azalera12,94 km²
Altitudea710 m
MugakideakMoreruela de Tábara, Faramontanos de Tábara, Burganes de Valverde, Milles de la Polvorosa eta Bretó
Demografia
Biztanleria192 (2025)
alt_left 89 (%45,9) (%54,1) 105 alt_right
Dentsitatea15 bizt/km²
MatrikulaZA
aytobretocino.es

Bretocino Zamorako probintziako udalerria da, Benavente y Los Valles eskualdean dagoena.

Azken erroldaren arabera 192 biztanle zituen 12,9 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Moreruela de Tábara, Faramontanos de Tábara, Burganes de Valverde, Milles de la Polvorosa eta Bretó.

Biztanleriaren tamainaUrtea180210240270300330200020052010201520202025BretocinoBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 105 gizon, 89 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.95
 
100+
 
0.00
0.95
 
95-99
 
1.12
0.95
 
90-94
 
3.37
3.81
 
85-89
 
2.25
13.33
 
80-84
 
8.99
7.62
 
75-79
 
12.36
8.57
 
70-74
 
12.36
13.33
 
65-69
 
8.99
5.71
 
60-64
 
8.99
7.62
 
55-59
 
4.49
5.71
 
50-54
 
8.99
2.86
 
45-49
 
3.37
8.57
 
40-44
 
5.62
7.62
 
35-39
 
5.62
3.81
 
30-34
 
4.49
3.81
 
25-29
 
2.25
0.95
 
20-24
 
3.37
3.81
 
15-19
 
2.25
0.00
 
10-14
 
1.12
0.00
 
5-9
 
0.00
0.00
 
0-4
 
0.00
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 48,5 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 48,5) parean. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 7,2 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 4,6 —probintzian % 8,2—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Zamorako mapa
Udal
Prob
Udalerri berean · % 48,5Probintzia berean · % 38,1Erkidegoan · % 1,5Beste erkidegoa · % 7,2Estatutik kanpo · % 4,6
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 9 biztanleren artean, gehienak Europan jaioak dira (% 88,9)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Portugal, Bulgaria, Italia dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Euro
Afri
Europa · % 88,9Afrika · % 11,1
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 242 etxebizitza zeuden: 102 (% 42,1) nagusiak eta 140 (% 57,9) ez-nagusiak.[4]

242etxebizitza
102etxegune

Etxebizitza multzoa Zamorako mapa

102
140
Etxebizitza nagusia (102)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (140)

Guztira 102 etxegune zeuden, eta horietatik 39 (% 38,2) pertsona bakarrekoak ziren.[5]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 139
2 pertsona35
3 pertsona19
4 pertsona6
5 edo gehiago3

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 195 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 13,8 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 12,8; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 37,4; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 35,9.[6] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 11,3 zen 2021ean eta % 13,8 2024an; beraz, 2,5 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 40,9 izatetik % 35,9 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 17,6 ziren, eta gizonen artean % 10,6; 7,0 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 42,9 eta gizonen % 29,8 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

195biztanle 15 urte edo +, 2024
% 13,8goi-mailako ikasketak+2,5 puntu 2021etik mapa
% 35,9lehen hezkuntza edo gutxiago−5,0 puntu 2021etik mapa
% 35,9
% 37,4
% 12,8
% 13,8
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 35,9Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 37,4Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 12,8Goi-mailako ikasketak · % 13,8
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Zamorako mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Bretocino, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak27% 13,811% 10,616% 17,6
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa25% 12,813% 12,512% 13,2
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)73% 37,449% 47,124% 26,4
Lehen hezkuntza edo gutxiago70% 35,931% 29,839% 42,9
Guztira195% 100,0104% 100,091% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Bretocino, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 11,3% 10,8% 36,9% 40,9203
2022% 13,3% 10,3% 37,4% 39,0195
2023% 14,2% 11,8% 36,8% 37,3204
2024% 13,8% 12,8% 37,4% 35,9195
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 13.264 euro-koa zen[7], eta etxegune bakoitzeko 24.381 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (14.861 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 16.450 euro zen. Errenta gordina 14.868 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 37,9[8]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 45,6), beste diru-sarrerak (% 8), langabezia-prestazioak (% 1,8), beste prestazioak (% 6,8).

38%
46%
8%
Soldata · % 37,9Pentsioak · % 45,6Langabezia · % 1,8Beste prestazioak · % 6,8Beste sarrerak · % 8
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[9][oh 1]. Udalerrian indizea 26,1 da, probintziakoaren (29; Zamorako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,3 da, probintziakoaren (2,5; Zamorako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,6) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Bretocino udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 74 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 38,5; gainerako % 61,5 inaktibo zeuden.[10] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 14,9 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 39,2 zen eta emakumezkoena % 37,8; langabezia-tasa, aldiz, % 17,5 eta % 11,8 zen, hurrenez hurren.[10]

Okupatuen kopurua 64 zen 2023ean, 2021eko 57etik gora.[11] Emakumeek okupatuen % 48,4 osatzen dute, eta gizonek % 51,6.

64okupatu, 2023+% 12,3 2021etik
% 48,4emakumeak okupatuen artean
% 38,5jarduera-tasa, 2024
% 14,9langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 32,8
% 61,5
Okupatuak · % 32,8Langabeak · % 5,7Inaktiboak · % 61,5
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Bretocino, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak63% 32,833% 32,430% 33,3
Langabeak11% 5,77% 6,94% 4,4
Inaktiboak118% 61,562% 60,856% 62,2
Guztira192% 100,0102% 100,090% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 62,5), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 23,4), eraikuntza (% 9,4) eta industria (% 4,7).[11]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Zamorako mapa
% 23,4
% 9,4
% 62,5
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 23,4Industria · % 4,7Eraikuntza · % 9,4Zerbitzuak · % 62,5

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 60,9; ondoren, oinarrizko okupazioak daude (% 17,2), eta zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak % 15,6.[12] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 57,6 eta emakumeen % 64,5).

% 15,6
% 60,9
% 17,2
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 15,6Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 60,9Oinarrizko okupazioak · % 17,2Ez dago jasota · % 6,3
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Bretocino, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak10% 15,65% 15,25% 16,1
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak39% 60,919% 57,620% 64,5
Oinarrizko okupazioak11% 17,26% 18,25% 16,1
Ez dago jasota4% 6,33% 9,11% 3,2
Guztira64% 100,033% 100,031% 100,0

Okupatuen % 78,1 besteren konturako langileak dira, eta % 21,9 norberaren konturakoak.[13]

% 21,9
% 78,1
Norberaren kontura · % 21,9Besteren kontura eta beste egoera bat · % 78,1
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Bretocino, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura14% 21,96% 18,28% 25,8
Besteren kontura50% 78,127% 81,823% 74,2
Guztira64% 100,033% 100,031% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 42 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 627 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[14][oh 2]. Udalerriaren azalera 12,9 km² denez, NAE lurraldearen % 48,4 da[15]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 89,9 lur goldagarria (564 ha, 34 ustiategitan), % 7,9 larre iraunkorrak (49,7 ha, 12 ustiategitan), % 2,1 arbolak (13,3 ha, 11 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,28 ha, 11 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
48%
52%
NAE · 627 ha (% 48,4)Gainerako azalera · 667 ha (% 51,6)
NAE, lur-erabileraren arabera
90%
Lur goldagarria · 564 ha (% 89,9)Larre iraunkorrak · 49,7 ha (% 7,9)Arbolak · 13,3 ha (% 2,1)Baratzeak · 0,28 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 1.903 ardi eta ahuntz eta 18 txerri zeuden[16][oh 4].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 121 gidari zeuden erroldatuta: 77 gizon (% 63,6) eta 44 emakume (% 36,4)[17]. Biztanleen % 62,4 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 210 ibilgailuk osatzen zuten: 151 turismo, 19 motozikleta, 15 ziklomotor, 10 kamioi eta 10 furgoneta[17]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 778 turismokoa zen, probintziako (637) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.

Turismoen batez besteko adina 16,2 urtekoa zen; turismoen % 2k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 27,8k 25 urte baino gehiago[17]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 55 diesel zen eta % 44,5 gasolinazko. Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 1,4k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 48,3k ez zuen etiketarik[oh 5].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
22%
28%
48%
0 etiketa · 1 (% 0,5)ECO · 2 (% 1)C etiketa · 47 (% 22,5)B etiketa · 58 (% 27,8)Etiketarik gabe · 101 (% 48,3)
Turismoak, adinaren arabera
17%
45%
28%
< 4 urte · 3 (% 2)4–8 urte · 12 (% 7,9)8–15 urte · 26 (% 17,2)15–25 urte · 68 (% 45)≥ 25 urte · 42 (% 27,8)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
  5. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)», INE (Gaztelaniaz). 2026ko uztailaren 31n kontsultatua.
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Zamora.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Zamora.tab.
  4. ↑ «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera», 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), Espainiako Estatistika Institutua, 2021.
  5. ↑ «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera», 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), Espainiako Estatistika Institutua, 2021.
  6. ↑ «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
  7. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Zamora.tab.
  8. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Zamora.tab.
  9. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  10. 1 2 «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
  11. 1 2 «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
  12. ↑ «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
  13. ↑ «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
  14. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Zamora.tab (Wikimedia Commons).
  15. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1765324.
  16. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Zamora.tab (Wikimedia Commons).
  17. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Zamora.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Gaztela eta Leon
Artikulu hau Gaztela eta Leongo geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.