Edukira joan

Briec

Wikipedia, Entziklopedia askea
Briec
Frantziako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Bretainia
Departamendua Finistère
BarrutiQuimpereko barrutia
AlkateaJean-Hubert Petillon (en) Itzuli
Izen ofizialaBriec
Posta kodea29510
Geografia
Koordenatuak48°06′06″N 4°00′06″W / 48.1017°N 4.0017°W / 48.1017; -4.0017
Mapa
Azalera67,87 km²
Altitudea44 m, 225 m eta 133 m
MugakideakCast, Edern, Ergué-Gabéric, Gouézec, Landrévarzec, Landudal, Langolen, Lothey eta Quimper
Demografia
Biztanleria5.816 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 2.972 (%51,1) (%48,9) 2.840 alt_right
Dentsitatea86 bizt/km²
briec.bzh

Briec (bretainieraz Brieg) Bretainiako eta Finistère departamenduko udalerria da. Azken erroldaren arabera 5.816 biztanle zituen 67,9 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Cast, Edern, Ergué-Gabéric, Gouézec, Landrévarzec, Landudal, Langolen, Lothey eta Quimper.

Mapa
Briec eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko garbia du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoa du, eta Bretainiako klima-sailkapenaren arabera « Littoral doux » zonan dago[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2a zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 11,2 °C-koa da, 11 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1185 mm-koa da, urtarrilean 16,1 euri-egun eta uztailean 9,2 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Coray udalerrian dago, 13,7 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 11,3 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1423,1 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 37,6 °C-koa da, 2026ko ekainaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -10,7 °C-koa da, 1997ko urtarrilaren 2an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,1 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (17,0 °C) eta hotzena otsaila (6,2 °C). Urteko prezipitazioa 1344 mm-koa da; hilabeterik euritsuena abendua da (176 mm) eta lehorrena ekaina (68 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,20 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,6 °C) baino 1,3 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2020, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (12,4 °C) eta hotzena 1963 (9,5 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Briec)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 6.2 6.2 7.8 9.5 12.7 15.4 17.0 16.8 14.6 11.9 8.8 6.7 11.1
Pilatutako prezipitazioa (mm) 165 130 94 94 82 68 74 79 87 138 158 176 1344
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,6 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,4+0,4+0,8+0,8+1,1+1,1+0,7+0,70,00,0+0,40,0
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,6 °C)
+2 °C−2 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

BiztanleriaUrtea300035004000450050005500600065001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 2.840 gizon, 2.972 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.35
 
95+
 
0.50
0.00
 
90-94
 
1.31
1.16
 
85-89
 
1.95
1.69
 
80-84
 
2.02
3.70
 
75-79
 
4.14
5.35
 
70-74
 
4.81
6.20
 
65-69
 
4.98
5.60
 
60-64
 
5.28
6.34
 
55-59
 
6.83
8.13
 
50-54
 
6.56
9.30
 
45-49
 
9.12
7.04
 
40-44
 
7.71
5.49
 
35-39
 
5.79
7.22
 
30-34
 
4.14
3.73
 
25-29
 
2.86
4.75
 
20-24
 
4.34
5.32
 
15-19
 
7.84
7.78
 
10-14
 
7.84
5.11
 
5-9
 
6.86
5.74
 
0-4
 
5.11
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Briec udalerrian 5.634 biztanle zeuden eta 2.431 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,32 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 32,9), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

5.634biztanle
2.431elkarbizitza-unitate
2,32lagun elkarbizitza-unitateko
1.606familia
Udalerria
% 31
% 26
% 9
% 33
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 1.606 familia zeuden, eta horien artean seme-alabak etxean zituzten bikoteak ziren ugarienak (756). Guraso bakarreko 221 familietatik 168etan ama zen guraso bakarra. 737 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 331k seme-alaba bakarra zuten etxean, 363k bi, eta 175k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 756 bikoteetatik 86tan (% 11,4) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

629
756
221
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean737
Seme-alaba bat331
Bi seme-alaba363
Hiru seme-alaba128
Lau edo gehiago47

15 urte edo gehiago zituzten 4.734 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 3,5 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 35,7. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 25-39 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 72,0). 80 urte edo gehiagoko 305 biztanleetatik 231 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 74 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 3
25-39% 11
40-54% 14
55-64% 24
65-79% 27
80 +% 36
Bikotean bizi da
15-24% 8
25-39% 72
40-54% 71
55-64% 67
65-79% 67
80 +% 35

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 40,4 ezkonduta zegoen, eta beste % 19,3 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,2 izatezko bikotean eta % 9,1 PACS bidez lotuta). % 28,1 ezkongabeak ziren, % 6,7 alargunak eta % 5,5 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 40,4
Ezkongabea% 28,1
Izatezko bikotean% 10,2
PACS bidez lotuta% 9,1
Alarguna% 6,7
Dibortziatuta% 5,5

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 28,5), eskulangileak (% 23,9), enplegatuak (% 16,0), erdi-mailako lanbideak (% 14,7). Talde nagusia (erretiratuak, % 28,5) Finistère departamenduko batez bestekoaren (% 35,9) azpitik dago. 35 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 1,4).[9]

Udalerria
% 15
% 16
% 24
% 28
Finistère
% 10
% 15
% 14
% 14
% 36
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 2.724 etxebizitza zeuden. Horietatik 2.443 egoitza nagusi ziren, 106 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 176 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (2.256), eta apartamentuak gutxi ziren (458). Egoitza nagusietatik 1.695 beren jabearen bizilekuak ziren, 709 alokairuan zeuden, 323 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 39 doan lagata.[10]

2.724etxebizitza
2.443egoitza nagusi
2.256etxe
458apartamentu

Etxebizitza multzoa

2.443
Egoitza nagusia (2.443)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (106)Hutsik (176)

Etxe mota

2.256
458
Etxea (2.256)Apartamentua (458)

Jabetza egoera

1.695
709
323
Jabeak (1.695)Alokairuan (709)HLM (323)Doan lagata (39)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (824).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik132
1919-1945173
1946-1970410
1971-1990824
1991-2005365
2006-2020451

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (1.427). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (833 etxebizitzatan). 1.903 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 1.080 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 1.184tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela42
2 gela157
3 gela346
4 gela471
5 gela edo gehiago1.427

Berogailu mota

659
320
833
605
Gas sarea (659)Fuel-olioa (320)Elektrizitatea (833)Gas botila (26)Bestelakoak (605)

Aparkalekua eta ibilgailuak

1.903aparkalekua
1.080ibilgailu 1
1.184ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 3.630 biztanleetatik 2.815 aktibo ziren (% 77,5), horietako 2.593 lanean (% 71,4) eta 222 langabezian (aktiboen % 7,9).

3.63015-64 urteko biztanle
% 77,5aktibo
% 71,4lanean
% 7,9langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 43,3
25-54 urte% 92,9
55-64 urte% 59,8
Gizonak% 80,3
Emakumeak% 74,7

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 17,2
BEPC, brebeta% 15,2
CAP-BEP% 8,6
Batxilergoa% 7,2
Goi-mailako +2% 4,6
Goi-mailako +3/4% 6,6
Goi-mailako +5% 3,9

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 7,9). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

815 ez-aktibotik 330 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 40,5), 221 erretiraturik zeuden (% 27,1) eta 264 bestelako ez-aktibo ziren (% 32,4).

Ez-aktiboak

% 40
% 27
% 32
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 10
% 23
% 26
% 33
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 3.213 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 2.593 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

3.213enplegu udalerrian
% 88,0soldatapeko
% 12,0ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.840 eurokoa zen, eta biztanleen % 12 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

24.840 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 26.210 €
% 12,0pobrezia-tasa▲ Dep.: % 11,4

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1990ko irailaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 4,3 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Coray Chat Eau », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Briec&oldid=11312424"(e)tik eskuratuta