Edukira joan

Cástaras

Wikipedia, Entziklopedia askea
Cástaras
Espainiako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Andaluzia
ProbintziaGranadako probintzia
AlkateaMaria Yolanda Cervilla Sanchez
Izen ofizialaCástaras
Posta kodea18439
INEk ezarritako kodea18044
HerriburuaCástaras
Geografia
Koordenatuak36°55′53″N 3°15′13″W / 36.931388888889°N 3.2536111111111°W / 36.931388888889; -3.2536111111111
Mapa
Azalera28 km²
Altitudea1,011 m
MugakideakAlmegíjar, Albondón, Torvizcón, Busquístar, Juviles eta Lobras
Demografia
Biztanleria178 (2025)
alt_left 74 (%39,8) (%60,2) 112 alt_right
Dentsitatea6 bizt/km²
MatrikulaGR
castaras.es

Cástaras Granadako udalerria da, Granadako Alpujarra eskualdean dagoena.

Azken erroldaren arabera 178 biztanle zituen 28 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Almegíjar, Albondón, Torvizcón, Busquístar, Juviles eta Lobras.

Mapa
Cástaras eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea160180200220240260280300200020052010201520202025CástarasBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 112 gizon, 74 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
0.00
 
95-99
 
1.35
2.68
 
90-94
 
1.35
3.57
 
85-89
 
2.70
8.04
 
80-84
 
9.46
4.46
 
75-79
 
6.76
5.36
 
70-74
 
9.46
8.04
 
65-69
 
2.70
8.93
 
60-64
 
13.51
11.61
 
55-59
 
8.11
6.25
 
50-54
 
13.51
6.25
 
45-49
 
5.41
5.36
 
40-44
 
1.35
8.93
 
35-39
 
8.11
8.04
 
30-34
 
1.35
2.68
 
25-29
 
4.05
1.79
 
20-24
 
2.70
3.57
 
15-19
 
0.00
2.68
 
10-14
 
2.70
1.79
 
5-9
 
2.70
0.00
 
0-4
 
2.70
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 40,3 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 46) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 4,3 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 27,4 —probintzian % 12,3—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Granadako mapa
Udal
Prob
Esta
Udalerri berean · % 40,3Probintzia berean · % 25,8Erkidegoan · % 2,2Beste erkidegoa · % 4,3Estatutik kanpo · % 27,4
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Biztanleria atzerritarra

Espainiar estatutik kanpo jaiotako 51 biztanleren artean, gehienak Europan jaioak dira (% 58,8)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Erresuma Batua, Senegal, Errumania dira.

Atzerrian jaiotakoak, eskualdeka
Amer
Euro
Afri
Amerika · % 9,8Europa · % 58,8Afrika · % 31,4
Espainiar estatutik kanpo jaiotakoak, eskualdeka (2025). Iturria: INE.
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera
◄ gizonezkoakjaioterriaemakumezkoak ►
8
Erresuma Batua
9
13
Senegal
0
0
Errumania
3
1
Peru
2
1
Frantzia
1
0
Herbehereak
2
1
Maroko
1
1
Suitza
1
1
Alemania
0
0
Argentina
1
0
Bulgaria
1
0
Danimarka
1
1
Mali
0
1
Nikaragua
0
Jaiolekuko herrialde nagusiak, sexuaren arabera (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 312 etxebizitza zeuden: 126 (% 40,4) nagusiak eta 186 (% 59,6) ez-nagusiak.[4]

312etxebizitza
126etxegune

Etxebizitza multzoa Granadako mapa

126
186
Etxebizitza nagusia (126)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (186)

Guztira 126 etxegune zeuden, eta horietatik 67 (% 53,2) pertsona bakarrekoak ziren.[5]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 167
2 pertsona34
3 pertsona15
4 pertsona6
5 edo gehiago4

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 202 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 16,3 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 12,4; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 33,7; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 37,6.[6] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 20,0 zen 2021ean eta % 16,3 2024an; beraz, 3,7 puntu jaitsi zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 38,6 izatetik % 37,6 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 21,4 ziren, eta gizonen artean % 12,7; 8,7 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 39,3 eta gizonen % 36,4 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

202biztanle 15 urte edo +, 2024
% 16,3goi-mailako ikasketak−3,7 puntu 2021etik mapa
% 37,6lehen hezkuntza edo gutxiago−1,0 puntu 2021etik mapa
% 37,6
% 33,7
% 12,4
% 16,3
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 37,6Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 33,7Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 12,4Goi-mailako ikasketak · % 16,3
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Granadako mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Cástaras, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak33% 16,315% 12,718% 21,4
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa25% 12,416% 13,69% 10,7
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)68% 33,744% 37,324% 28,6
Lehen hezkuntza edo gutxiago76% 37,643% 36,433% 39,3
Guztira202% 100,0118% 100,084% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Cástaras, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 20,0% 9,8% 31,6% 38,6215
2022% 19,1% 11,8% 29,5% 39,5220
2023% 18,2% 12,6% 30,8% 38,3214
2024% 16,3% 12,4% 33,7% 37,6202
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 13.840 euro-koa zen[7], eta etxegune bakoitzeko 23.529 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (13.509 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 16.450 euro zen. Errenta gordina 15.988 euro-koa izan zen pertsonako.

Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 44,3[8]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 29,7), beste diru-sarrerak (% 19,3), langabezia-prestazioak (% 3,9), beste prestazioak (% 2,8).

44%
30%
19%
Soldata · % 44,3Pentsioak · % 29,7Langabezia · % 3,9Beste prestazioak · % 2,8Beste sarrerak · % 19,3
Diru-sarreren banaketa iturriaren arabera.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[9][oh 1]. Udalerrian indizea 28,2 da, probintziakoaren (32; Granadako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,1 da, probintziakoaren (2,7; Granadako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,6) azpitik.

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Cástaras udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 86 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 42,8; gainerako % 57,2 inaktibo zeuden.[10] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 11,6 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 49,6 zen eta emakumezkoena % 33,3; langabezia-tasa, aldiz, % 6,9 eta % 21,4 zen, hurrenez hurren.[10]

Okupatuen kopurua 78 zen 2023ean, 2021eko 82etik behera.[11] Emakumeek okupatuen % 30,8 osatzen dute, eta gizonek % 69,2.

78okupatu, 2023−% 4,9 2021etik
% 30,8emakumeak okupatuen artean
% 42,8jarduera-tasa, 2024
% 11,6langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 37,8
% 57,2
Okupatuak · % 37,8Langabeak · % 5,0Inaktiboak · % 57,2
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Cástaras, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak76% 37,854% 46,222% 26,2
Langabeak10% 5,04% 3,46% 7,1
Inaktiboak115% 57,259% 50,456% 66,7
Guztira201% 100,0117% 100,084% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 42,3), zerbitzuak (% 39,7), eraikuntza (% 12,8) eta industria (% 5,1).[11]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Granadako mapa
% 42,3
% 12,8
% 39,7
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 42,3Industria · % 5,1Eraikuntza · % 12,8Zerbitzuak · % 39,7

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 46,2; ondoren, oinarrizko okupazioak daude (% 24,4), eta zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak % 20,5.[12] Sexuaren arabera, gizonen artean langile kualifikatuak dira nagusi (% 53,7), eta emakumeen artean goi eta erdi maila (% 33,3).

% 20,5
% 46,2
% 24,4
% 9,0
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 20,5Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 46,2Oinarrizko okupazioak · % 24,4Ez dago jasota · % 9,0
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Cástaras, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak16% 20,58% 14,88% 33,3
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak36% 46,229% 53,77% 29,2
Oinarrizko okupazioak19% 24,415% 27,84% 16,7
Ez dago jasota7% 9,02% 3,75% 20,8
Guztira78% 100,054% 100,024% 100,0

Okupatuen % 79,5 besteren konturako langileak dira, eta % 20,5 norberaren konturakoak.[13]

% 20,5
% 79,5
Norberaren kontura · % 20,5Besteren kontura eta beste egoera bat · % 79,5
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Cástaras, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura16% 20,511% 20,45% 20,8
Besteren kontura62% 79,543% 79,619% 79,2
Guztira78% 100,054% 100,024% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 80 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 696 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[14][oh 2]. Udalerriaren azalera 28 km² denez, NAE lurraldearen % 24,9 da[15]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 72 arbolak (501 ha, 77 ustiategitan), % 23,9 larre iraunkorrak (166 ha, 21 ustiategitan), % 3,8 lur goldagarria (26,3 ha, 19 ustiategitan), % 0,3 berotegiak edo babes garai irisgarriak (1,8 ha, 5 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,58 ha, 18 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
25%
75%
NAE · 696 ha (% 24,9)Gainerako azalera · 2.104 ha (% 75,1)
NAE, lur-erabileraren arabera
24%
72%
Lur goldagarria · 26,3 ha (% 3,8)Larre iraunkorrak · 166 ha (% 23,9)Arbolak · 501 ha (% 72)Baratzeak · 0,58 ha (% 0,1)Berotegiak · 1,8 ha (% 0,3)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 1.898 ardi eta ahuntz zeuden[16][oh 4].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 75 gidari zeuden erroldatuta: 58 gizon (% 77,3) eta 17 emakume (% 22,7)[17]. Biztanleen % 40,3 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 287 ibilgailuk osatzen zuten: 150 turismo, 52 kamioi, 46 furgoneta, 15 motozikleta eta 15 ziklomotor[17]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 806 turismokoa zen, probintziako (536) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.

Turismoen batez besteko adina 16,5 urtekoa zen; turismoen % 4,7k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 29,3k 25 urte baino gehiago[17]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 72,3 diesel zen eta % 27,7 gasolinazko. Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 1,8k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 61,4k ez zuen etiketarik[oh 5].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
14%
23%
61%
ECO · 5 (% 1,8)C etiketa · 40 (% 14)B etiketa · 65 (% 22,8)Etiketarik gabe · 175 (% 61,4)
Turismoak, adinaren arabera
14%
46%
29%
< 4 urte · 7 (% 4,7)4–8 urte · 9 (% 6)8–15 urte · 21 (% 14)15–25 urte · 69 (% 46)≥ 25 urte · 44 (% 29,3)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
  5. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Granada.tab.
  3. ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Granada.tab.
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  7. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Granada.tab.
  8. ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Granada.tab.
  9. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  10. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  14. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Granada.tab (Wikimedia Commons).
  15. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q555134.
  16. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Granada.tab (Wikimedia Commons).
  17. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Granada.tab (Wikimedia Commons).

Ikus, gainera

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Geografia
Andaluzia
 Artikulu hau Andaluziako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Cástaras&oldid=11792148"(e)tik eskuratuta