Eilao
| Eilao | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Asturiasko kontzejua | |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe | |||||||||||
| Autonomia | Asturiasko Printzerria | ||||||||||
| Probintzia | Asturiasko probintzia | ||||||||||
| Alkatea | Wenceslao González Rico | ||||||||||
| Izen ofiziala | Illano | ||||||||||
| Posta kodea | 33734 | ||||||||||
| INEk ezarritako kodea | 33029 | ||||||||||
| Herriburua | Eilao | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 43°20′00″N 6°51′51″W / 43.3334°N 6.8643°W | ||||||||||
![]() | |||||||||||
| Azalera | 102,46 km² | ||||||||||
| Mugakideak | Bual, Villayón, Allande, Pezós, Samartín d'Ozcos eta Vilanova d'Ozcos | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 277 (2025) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 3 bizt/km² | ||||||||||
| Matrikula | O | ||||||||||
| illano.es | |||||||||||
Eilao[1] (gaztelaniaz: Illano) Asturiasko ipar-mendebaldean dagoen udalerria da, Eo-Naviako eskualdean . Azken erroldaren arabera 277 biztanle zituen 102,5 km²-ko azaleran.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: Bual, Villayón, Allande, Pezós, Samartín d'Ozcos eta Vilanova d'Ozcos.
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Biztanleria-piramidea 2025 Guztira: 143 gizon, 135 emakume | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: Instituto Nacional de Estadística[2] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Jatorria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 66,9 udalerri berean jaioak ziren[3], probintziako batez bestekoaren (% 47,5) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 4,3 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 6,1 —probintzian % 11,5—.
Biztanleria atzerritarra
Espainiar estatutik kanpo jaiotako 17 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 82,4)[4]. Jaiotza herrialde nagusiak Nikaragua, Peru, Honduras dira.
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 541 etxebizitza zeuden: 156 (% 28,8) nagusiak eta 385 (% 71,2) ez-nagusiak.[5] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 2 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 6 plazarekin (3 plaza etxebizitzako).[6]
Etxebizitza multzoa
Asturiasko mapa
Guztira 156 etxegune zeuden, eta horietatik 70 (% 44,9) pertsona bakarrekoak ziren.[7]
Etxeguneak tamainaren arabera
Hezkuntza-maila
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 280 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 17,1 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 12,5; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 42,1; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 28,2.[8] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 12,1 zen 2021ean eta % 17,1 2024an; beraz, 5,1 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 36,8 izatetik % 28,2 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 19,4 ziren, eta gizonen artean % 15,1; 4,3 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 36,6 eta gizonen % 20,5 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.
| Ikasketa-maila | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Goi-mailako ikasketak | 48 | % 17,1 | 22 | % 15,1 | 26 | % 19,4 |
| Bigarren hezkuntzako bigarren etapa | 35 | % 12,5 | 15 | % 10,3 | 20 | % 14,9 |
| Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) | 118 | % 42,1 | 79 | % 54,1 | 39 | % 29,1 |
| Lehen hezkuntza edo gutxiago | 79 | % 28,2 | 30 | % 20,5 | 49 | % 36,6 |
| Guztira | 280 | % 100,0 | 146 | % 100,0 | 134 | % 100,0 |
| Urtea | Goi-mailakoak | Batx. / erdi LH | DBH | Lehen H. edo gutx. | 15 urte edo + |
|---|---|---|---|---|---|
| 2021 | % 12,1 | % 11,1 | % 40,1 | % 36,8 | 307 |
| 2022 | % 12,6 | % 12,6 | % 39,8 | % 35,0 | 294 |
| 2023 | % 14,2 | % 12,1 | % 41,3 | % 32,4 | 281 |
| 2024 | % 17,1 | % 12,5 | % 42,1 | % 28,2 | 280 |
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Diru-sarrerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 14.037 euro-koa zen[9], eta etxegune bakoitzeko 25.395 euro-koa, probintziako baxuena. Balio hori probintziako batez bestekoaren (16.646 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 15.750 euro zen. Errenta gordina 16.123 euro-koa izan zen pertsonako.
Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 37,3[10]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 43,5), beste diru-sarrerak (% 11,5), langabezia-prestazioak (% 0,9), beste prestazioak (% 6,9).
Desberdintasuna
Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[11][oh 1]. Udalerrian indizea 31,4 da, probintziakoaren (29,1;
Asturiasko mapa) gainetik eta Espainiakoaren (31,9) parean. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,6 da, probintziakoaren (2,5;
Asturiasko mapa) gainetik eta Espainiakoaren (2,6) parean.
Jarduera ekonomikoa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Illano udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 117 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 41,8; gainerako % 58,2 inaktibo zeuden.[12] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 8,5 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 45,2 zen eta emakumezkoena % 38,1; langabezia-tasa, aldiz, % 9,1 eta % 7,8 zen, hurrenez hurren.[12]
Okupatuen kopurua 102 zen 2023ean, 2021eko 108etik behera.[13] Emakumeek okupatuen % 43,1 osatzen dute, eta gizonek % 56,9.
| Egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Okupatuak | 107 | % 38,2 | 60 | % 41,1 | 47 | % 35,1 |
| Langabeak | 10 | % 3,6 | 6 | % 4,1 | 4 | % 3,0 |
| Inaktiboak | 163 | % 58,2 | 80 | % 54,8 | 83 | % 61,9 |
| Guztira | 280 | % 100,0 | 146 | % 100,0 | 134 | % 100,0 |
Jarduera-sektoreak
Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 42,2), nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 38,2), eraikuntza (% 11,8) eta industria (% 7,8).[13]
Okupazioa eta lan-egoera
Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 73,5; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 16,7), eta oinarrizko okupazioak % 8,8.[14] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 74,1 eta emakumeen % 72,7).
| Okupazioa | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak | 17 | % 16,7 | 8 | % 13,8 | 9 | % 20,5 |
| Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak | 75 | % 73,5 | 43 | % 74,1 | 32 | % 72,7 |
| Oinarrizko okupazioak | 9 | % 8,8 | 6 | % 10,3 | 3 | % 6,8 |
| Ez dago jasota | 1 | % 1,0 | 1 | % 1,7 | 0 | % 0,0 |
| Guztira | 102 | % 100,0 | 58 | % 100,0 | 44 | % 100,0 |
Okupatuen % 52,9 besteren konturako langileak dira, eta % 47,1 norberaren konturakoak.[15]
| Lan-egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Norberaren kontura | 48 | % 47,1 | 24 | % 41,4 | 24 | % 54,5 |
| Besteren kontura | 54 | % 52,9 | 34 | % 58,6 | 20 | % 45,5 |
| Guztira | 102 | % 100,0 | 58 | % 100,0 | 44 | % 100,0 |
Lehen sektorea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Nekazaritza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 63 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 1.733 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[16][oh 2]. Udalerriaren azalera 102,5 km² denez, NAE lurraldearen % 16,9 da[17]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 98,4 larre iraunkorrak (1.705 ha, 62 ustiategitan), % 1,1 arbolak (19,6 ha, 6 ustiategitan), % 0,4 lur goldagarria (7,1 ha, 16 ustiategitan), berotegiak edo babes garai irisgarriak (0,64 ha, ustiategi batean) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,35 ha, 19 ustiategitan)[oh 3].
Abeltzaintza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 1.736 behi zeuden[18][oh 4].
Ibilgailu-parkea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 167 gidari zeuden erroldatuta: 112 gizon (% 67,1) eta 55 emakume (% 32,9)[19]. Biztanleen % 60,1 gidatzeko gai zen.
Ibilgailu-parkea 374 ibilgailuk osatzen zuten: 214 turismo, 44 ziklomotor, 38 furgoneta, 34 motozikleta eta 23 kamioi[19]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 770 turismokoa zen, probintziako (525) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.
Turismoen batez besteko adina 16 urtekoa zen; turismoen % 3,3k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 23,8k 25 urte baino gehiago[19]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 64,6 diesel zen eta % 35,4 gasolinazko. Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 1,6k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 53,4k ez zuen etiketarik[oh 5].
Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
- ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
- ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ Eilao udalerriko izen ofizialak onartzen dituen dekretua, Asturiasko Printzerriko Aldizkari Ofizialean argitaratua.
- ↑ «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)», INE (Gaztelaniaz). 2026ko uztailaren 31n kontsultatua.
- ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Asturias.tab.
- ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Asturias.tab.
- ↑ «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera», 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), Espainiako Estatistika Institutua, 2021.
- ↑ «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak», Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Gaztelaniaz), Espainiako Estatistika Institutua, 2026.
- ↑ «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera», 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), Espainiako Estatistika Institutua, 2021.
- ↑ «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
- ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Asturias.tab.
- ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Asturias.tab.
- ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
- 1 2 «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
- 1 2 «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
- ↑ «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
- ↑ «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
- ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Asturias.tab (Wikimedia Commons).
- ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q919022.
- ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Asturias.tab (Wikimedia Commons).
- 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Asturias.tab (Wikimedia Commons).

