El Gordo
| El Gordo | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Espainiako udalerria | |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe | |||||||||||
| Autonomia | |||||||||||
| Probintzia | Cáceresko probintzia | ||||||||||
| Izen ofiziala | Gordo, El | ||||||||||
| Posta kodea | 10392 | ||||||||||
| INEk ezarritako kodea | 10085 | ||||||||||
| Herriburua | El Gordo | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 39°51′54″N 5°20′36″W / 39.865°N 5.3432°W | ||||||||||
![]() | |||||||||||
| Azalera | 78,72 km² | ||||||||||
| Altitudea | 321 m | ||||||||||
| Mugakideak | Oropesa, Calzada de Oropesa, Caleruela, Valdeverdeja, Valdelacasa de Tajo, Berrocalejo, Peraleda de San Román, Bohonal de Ibor eta Peraleda de la Mata | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 363 (2025) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 5 bizt/km² | ||||||||||
| Matrikula | CC | ||||||||||
El Gordo Cáceresko probintziako udalerria da. Azken erroldaren arabera 363 biztanle zituen 78,72 km²-ko azaleran.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: Oropesa, Calzada de Oropesa, Caleruela, Valdeverdeja, Valdelacasa de Tajo, Berrocalejo, Peraleda de San Román, Bohonal de Ibor eta Peraleda de la Mata.
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Biztanleria-piramidea 2025 Guztira: 203 gizon, 169 emakume | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Jatorria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 38,4 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 52,1) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 31,2 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 9,9 —probintzian % 6,9—.
Biztanleria atzerritarra
Espainiar estatutik kanpo jaiotako 37 biztanleren artean, gehienak Amerikan jaioak dira (% 70,3)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Kolonbia, Argentina, Paraguai dira.
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 602 etxebizitza zeuden: 190 (% 31,6) nagusiak eta 412 (% 68,4) ez-nagusiak.[4] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 2 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 4 plazarekin (2 plaza etxebizitzako).[5]
Tasazio-datuen arabera, 2023an udalerrian tasatutako etxebizitzen batez besteko prezioa 1.253 €/m²-koa zen (desbideratze tipikoa: 532 €/m²), eta prezio-tarte ohikoena 1.600-1.800 €/m² artekoa. Tasatutako etxebizitzen batez besteko azalera 223 m²-koa zen. 2022tik 2023ra % 2,6 jaitsi zen (1.286 €/m²). Balio hori Cáceresko udalerrien medianaren (506 €/m²) bikoitza baino handiagoa zen.[6]
Etxebizitza multzoa
Cáceresko mapa
Guztira 190 etxegune zeuden, eta horietatik 88 (% 46,3) pertsona bakarrekoak ziren.[7]
Etxeguneak tamainaren arabera
Hezkuntza-maila
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 337 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 14,2 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 14,8; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 51,0; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 19,9.[8] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 12,4 zen 2021ean eta % 14,2 2024an; beraz, 1,8 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 23,6 izatetik % 19,9 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 12,7 ziren, eta gizonen artean % 15,6; 2,8 puntuko aldea, gizonen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 21,7 eta gizonen % 18,3 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.
| Ikasketa-maila | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Goi-mailako ikasketak | 48 | % 14,2 | 28 | % 15,6 | 20 | % 12,7 |
| Bigarren hezkuntzako bigarren etapa | 50 | % 14,8 | 22 | % 12,2 | 28 | % 17,8 |
| Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) | 172 | % 51,0 | 97 | % 53,9 | 75 | % 47,8 |
| Lehen hezkuntza edo gutxiago | 67 | % 19,9 | 33 | % 18,3 | 34 | % 21,7 |
| Guztira | 337 | % 100,0 | 180 | % 100,0 | 157 | % 100,0 |
| Urtea | Goi-mailakoak | Batx. / erdi LH | DBH | Lehen H. edo gutx. | 15 urte edo + |
|---|---|---|---|---|---|
| 2021 | % 12,4 | % 13,0 | % 50,9 | % 23,6 | 330 |
| 2022 | % 13,0 | % 13,3 | % 51,7 | % 22,0 | 323 |
| 2023 | % 13,7 | % 13,7 | % 51,5 | % 21,0 | 328 |
| 2024 | % 14,2 | % 14,8 | % 51,0 | % 19,9 | 337 |
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Diru-sarrerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 12.757 euro-koa zen[9], eta etxegune bakoitzeko 25.656 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (13.614 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 16.450 euro zen. Errenta gordina 14.482 euro-koa izan zen pertsonako.
Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 60,5[10]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 21,9), beste diru-sarrerak (% 8,6), langabezia-prestazioak (% 4,4), beste prestazioak (% 4,6).
Desberdintasuna
Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[11][oh 1]. Udalerrian indizea 22,8 da, probintziakoaren (29;
Cáceresko mapa) azpitik eta Espainiakoaren (31,9) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 1,9 da, probintziakoaren (2,4;
Cáceresko mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,6) azpitik.
Jarduera ekonomikoa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Gordo, El udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 207 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 62,2; gainerako % 37,8 inaktibo zeuden.[12] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 17,4 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 64,6 zen eta emakumezkoena % 59,4; langabezia-tasa, aldiz, % 13,0 eta % 22,8 zen, hurrenez hurren.[12]
Okupatuen kopurua 163 zen 2023ean, 2021eko 147etik gora.[13] Emakumeek okupatuen % 42,3 osatzen dute, eta gizonek % 57,7.
| Egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Okupatuak | 171 | % 51,4 | 100 | % 56,2 | 71 | % 45,8 |
| Langabeak | 36 | % 10,8 | 15 | % 8,4 | 21 | % 13,5 |
| Inaktiboak | 126 | % 37,8 | 63 | % 35,4 | 63 | % 40,6 |
| Guztira | 333 | % 100,0 | 178 | % 100,0 | 155 | % 100,0 |
Jarduera-sektoreak
Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: zerbitzuak (% 57,1), industria (% 29,4), eraikuntza (% 8,6) eta nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 4,9).[13]
Okupazioa eta lan-egoera
Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 66,9; ondoren, oinarrizko okupazioak daude (% 14,7), eta zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak % 12,9.[14] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 63,8 eta emakumeen % 71,0).
| Okupazioa | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak | 21 | % 12,9 | 13 | % 13,8 | 8 | % 11,6 |
| Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak | 109 | % 66,9 | 60 | % 63,8 | 49 | % 71,0 |
| Oinarrizko okupazioak | 24 | % 14,7 | 16 | % 17,0 | 8 | % 11,6 |
| Ez dago jasota | 9 | % 5,5 | 5 | % 5,3 | 4 | % 5,8 |
| Guztira | 163 | % 100,0 | 94 | % 100,0 | 69 | % 100,0 |
Okupatuen % 82,2 besteren konturako langileak dira, eta % 17,8 norberaren konturakoak.[15]
| Lan-egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Norberaren kontura | 29 | % 17,8 | 17 | % 18,1 | 12 | % 17,4 |
| Besteren kontura | 134 | % 82,2 | 77 | % 81,9 | 57 | % 82,6 |
| Guztira | 163 | % 100,0 | 94 | % 100,0 | 69 | % 100,0 |
Lehen sektorea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Nekazaritza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 23 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 3.066 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[16][oh 2]. Udalerriaren azalera 78,7 km² denez, NAE lurraldearen % 38,9 da[17]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 65,9 larre iraunkorrak (2.021 ha, 9 ustiategitan), % 33,3 lur goldagarria (1.022 ha, 16 ustiategitan), % 0,7 arbolak (22,7 ha, 13 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,05 ha, 2 ustiategitan)[oh 3].
Abeltzaintza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 1.056 behi eta 2.617 ardi eta ahuntz zeuden[18].
Ibilgailu-parkea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 180 gidari zeuden erroldatuta: 113 gizon (% 62,8) eta 67 emakume (% 37,2)[19]. Biztanleen % 48,4 gidatzeko gai zen.
Ibilgailu-parkea 316 ibilgailuk osatzen zuten: 218 turismo, 33 kamioi, 19 ziklomotor, 18 furgoneta eta 14 motozikleta[19]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 586 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (602) azpitik eta Espainiakoaren (525) gainetik.
Turismoen batez besteko adina 15 urtekoa zen; turismoen % 7,8k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 14,2k 25 urte baino gehiago[19]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 60,3 diesel zen eta % 39,4 gasolinazko; 1 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 0,3; probintzian % 0,3). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 3,8k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 39,1k ez zuen etiketarik[oh 4].
Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
- ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)», INE (Gaztelaniaz). 2026ko uztailaren 31n kontsultatua.
- ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Cáceres.tab.
- ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Cáceres.tab.
- ↑ «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera», 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), Espainiako Estatistika Institutua, 2021.
- ↑ «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak», Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Gaztelaniaz), Espainiako Estatistika Institutua, 2026.
- ↑ Mapa interactivo de precios de la vivienda en España (Gaztelaniaz), CoHispania, 2023.
- ↑ «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera», 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), Espainiako Estatistika Institutua, 2021.
- ↑ «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
- ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Cáceres.tab.
- ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Cáceres.tab.
- ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
- 1 2 «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
- 1 2 «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
- ↑ «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
- ↑ «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)», Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Gaztelaniaz), INE.
- ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Cáceres.tab (Wikimedia Commons).
- ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q1769611.
- ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Cáceres.tab (Wikimedia Commons).
- 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Cáceres.tab (Wikimedia Commons).
Ikus, gainera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Artikulu hau Extremadurako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |

