Ibarrola

Ibarrola
Nafarroa Beherea, Euskal Herria
Ibarrolako San Bartolome eliza
Bandera Armarria
Kokapena
Herrialdea	Euskal Herria
Lurraldea	Nafarroa Beherea
Administrazioa
Estatua	Frantzia
Eskualdea	Akitania Berria
Departamendua	Pirinio Atlantikoak
Elkargoa	Euskal Hirigune Elkargoa
Barrutia	Baiona
Kantonamendua	Bidaxunerria, Amikuze eta Oztibarre
Izen ofiziala	Ibarrolle (frantsesez)
Auzapeza	Jean-Louis Caset (2008-2014)
Posta kodea	64120
INSEE kodea	64267
Herritarra	ibarrolar
Kokapena
Koordenatuak	43°12′01″N 1°05′42″W
Azalera	8,87 km2
Garaiera	159 – 764 metro
Demografia
Biztanleria	79 (2018:  0)
42 (%53,8)   (%46,2) 36
Dentsitatea	8,23 biztanle/km²
Euskara
Euskaldunak	% 77,27 (2010)
Erabilera	% 51,6 (2011)

Ibarrola Nafarroa Behereko udalerria da, Oztibarre eskualdean dago kokaturik, Iholdiko kantonamenduan.

Geografia

Ingurune naturala

Udalerritik Biduzeren ibaiadarra den Othalapeko erreka igarotzen da.

Udalerri mugakideak

• Larzabale-Arroze-Zibitze iparraldean
• Bunuze ekialdean
• Gamarte mendebaldean
• Donaixti-Ibarre hego-ekialdean
• Duzunaritze-Sarasketa hego-mendebaldean
• Hozta hegoaldean

Klima

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta Pirinio Atlantikoetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak (>1200 mm/urte) urte osoan; negu oso epela (7,5 °C lautadan), haize ahulak). RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago.

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13,7 °C-koa da, 13 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 1608 mm-koa da, urtarrilean 12,5 euri-egun eta uztailean 9,6 egun izanik. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Buztintze-Hiriberri udalerrian dago, 10,4 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,9 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 1327,4 mm-koa delarik. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42 °C-koa da, 2022ko ekainaren 18an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -10,1 °C-koa da, 2012ko otsailaren 8an lortua.

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 11,4 °C-koa da. Hilabeterik beroena abuztua da (18,4 °C) eta hotzena urtarrila (5,3 °C). Urteko prezipitazioa 1801 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (226 mm) eta lehorrena abuztua (92 mm).

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,28 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (10,8 °C) baino 1,6 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2020, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (13,6 °C) eta hotzena 1972 (9,8 °C).

Datu klimatikoak (Ibarrola)
Hila	Urt	Ots	Mar	Api	Mai	Eka	Uzt	Abu	Ira	Urr	Aza	Abe	Urtekoa
Batez besteko tenperatura (ºC)	5.3	5.4	7.9	9.6	13.1	16.3	18.2	18.4	15.4	12.7	8.3	6.3	11.4
Pilatutako prezipitazioa (mm)	184	156	152	171	157	118	95	92	121	155	226	176	1801
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua

Berotze-marrak, 1959–2025

Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,8 °C).

1959: 11,3 °C (+0,46 °C)1960: 10,7 °C (−0,11 °C)1961: 11,8 °C (+1,00 °C)1962: 10,3 °C (−0,49 °C)1963: 9,8 °C (−1,03 °C)1964: 10,8 °C (−0,04 °C)1965: 10,2 °C (−0,59 °C)1966: 10,9 °C (+0,09 °C)1967: 10,7 °C (−0,10 °C)1968: 11,0 °C (+0,13 °C)1969: 10,3 °C (−0,53 °C)1970: 10,7 °C (−0,13 °C)1971: 10,4 °C (−0,40 °C)1972: 9,8 °C (−1,05 °C)1973: 10,3 °C (−0,56 °C)1974: 10,2 °C (−0,59 °C)1975: 10,4 °C (−0,40 °C)1976: 10,5 °C (−0,36 °C)1977: 10,5 °C (−0,37 °C)1978: 10,4 °C (−0,44 °C)1979: 10,4 °C (−0,41 °C)1980: 10,1 °C (−0,72 °C)1981: 11,3 °C (+0,44 °C)1982: 12,2 °C (+1,41 °C)1983: 12,0 °C (+1,20 °C)1984: 10,9 °C (+0,03 °C)1985: 11,4 °C (+0,53 °C)1986: 10,8 °C (−0,04 °C)1987: 11,2 °C (+0,38 °C)1988: 11,1 °C (+0,23 °C)1989: 12,1 °C (+1,29 °C)1990: 12,2 °C (+1,38 °C)1991: 10,9 °C (+0,10 °C)1992: 11,2 °C (+0,42 °C)1993: 10,9 °C (+0,08 °C)1994: 11,8 °C (+1,01 °C)1995: 11,5 °C (+0,72 °C)1996: 10,5 °C (−0,29 °C)1997: 12,0 °C (+1,16 °C)1998: 10,8 °C (+0,02 °C)1999: 11,0 °C (+0,13 °C)2000: 11,4 °C (+0,62 °C)2001: 11,1 °C (+0,25 °C)2002: 11,3 °C (+0,52 °C)2003: 11,8 °C (+1,02 °C)2004: 10,9 °C (+0,09 °C)2005: 10,6 °C (−0,27 °C)2006: 12,0 °C (+1,19 °C)2007: 10,8 °C (−0,07 °C)2008: 10,5 °C (−0,29 °C)2009: 11,3 °C (+0,52 °C)2010: 10,6 °C (−0,27 °C)2011: 12,3 °C (+1,43 °C)2012: 11,4 °C (+0,61 °C)2013: 11,0 °C (+0,21 °C)2014: 12,2 °C (+1,36 °C)2015: 12,2 °C (+1,36 °C)2016: 11,8 °C (+0,98 °C)2017: 12,1 °C (+1,25 °C)2018: 11,9 °C (+1,06 °C)2019: 11,8 °C (+0,96 °C)2020: 12,5 °C (+1,71 °C)2021: 11,7 °C (+0,91 °C)2022: 13,6 °C (+2,80 °C)2023: 12,9 °C (+2,05 °C)2024: 12,8 °C (+1,94 °C)2025: 13,2 °C (+2,36 °C)

195919922025

hotzagoabatez bestekoaberoagoa

Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain

urtarrila: 1961–1990, 4,7 °C · 1991–2020, 5,3 °C (+0,6)

otsaila: 1961–1990, 5,4 °C · 1991–2020, 5,4 °C (+0,1)

martxoa: 1961–1990, 6,6 °C · 1991–2020, 7,9 °C (+1,3)

apirila: 1961–1990, 8,5 °C · 1991–2020, 9,6 °C (+1,1)

maiatza: 1961–1990, 11,9 °C · 1991–2020, 13,1 °C (+1,2)

ekaina: 1961–1990, 15,3 °C · 1991–2020, 16,3 °C (+1,0)

uztaila: 1961–1990, 18,1 °C · 1991–2020, 18,2 °C (+0,1)

abuztua: 1961–1990, 17,9 °C · 1991–2020, 18,4 °C (+0,6)

iraila: 1961–1990, 16,2 °C · 1991–2020, 15,4 °C (−0,8)

urria: 1961–1990, 12,3 °C · 1991–2020, 12,7 °C (+0,3)

azaroa: 1961–1990, 7,6 °C · 1991–2020, 8,3 °C (+0,7)

abendua: 1961–1990, 5,2 °C · 1991–2020, 6,3 °C (+1,1)

UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe

+0,6+0,1+1,3+1,1+1,2+1,0+0,1+0,6−0,8+0,3+0,7+1,1

1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 20 °C.

Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025

°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (10,8 °C)

+3 °C−3 °C

1959: +0,46 °C (11,3 °C)

1960: −0,11 °C (10,7 °C)

1961: +1,00 °C (11,8 °C)

1962: −0,49 °C (10,3 °C)

1963: −1,03 °C (9,8 °C)

1964: −0,04 °C (10,8 °C)

1965: −0,59 °C (10,2 °C)

1966: +0,09 °C (10,9 °C)

1967: −0,10 °C (10,7 °C)

1968: +0,13 °C (11,0 °C)

1969: −0,53 °C (10,3 °C)

1970: −0,13 °C (10,7 °C)

1971: −0,40 °C (10,4 °C)

1972: −1,05 °C (9,8 °C)

1973: −0,56 °C (10,3 °C)

1974: −0,59 °C (10,2 °C)

1975: −0,40 °C (10,4 °C)

1976: −0,36 °C (10,5 °C)

1977: −0,37 °C (10,5 °C)

1978: −0,44 °C (10,4 °C)

1979: −0,41 °C (10,4 °C)

1980: −0,72 °C (10,1 °C)

1981: +0,44 °C (11,3 °C)

1982: +1,41 °C (12,2 °C)

1983: +1,20 °C (12,0 °C)

1984: +0,03 °C (10,9 °C)

1985: +0,53 °C (11,4 °C)

1986: −0,04 °C (10,8 °C)

1987: +0,38 °C (11,2 °C)

1988: +0,23 °C (11,1 °C)

1989: +1,29 °C (12,1 °C)

1990: +1,38 °C (12,2 °C)

1991: +0,10 °C (10,9 °C)

1992: +0,42 °C (11,2 °C)

1993: +0,08 °C (10,9 °C)

1994: +1,01 °C (11,8 °C)

1995: +0,72 °C (11,5 °C)

1996: −0,29 °C (10,5 °C)

1997: +1,16 °C (12,0 °C)

1998: +0,02 °C (10,8 °C)

1999: +0,13 °C (11,0 °C)

2000: +0,62 °C (11,4 °C)

2001: +0,25 °C (11,1 °C)

2002: +0,52 °C (11,3 °C)

2003: +1,02 °C (11,8 °C)

2004: +0,09 °C (10,9 °C)

2005: −0,27 °C (10,6 °C)

2006: +1,19 °C (12,0 °C)

2007: −0,07 °C (10,8 °C)

2008: −0,29 °C (10,5 °C)

2009: +0,52 °C (11,3 °C)

2010: −0,27 °C (10,6 °C)

2011: +1,43 °C (12,3 °C)

2012: +0,61 °C (11,4 °C)

2013: +0,21 °C (11,0 °C)

2014: +1,36 °C (12,2 °C)

2015: +1,36 °C (12,2 °C)

2016: +0,98 °C (11,8 °C)

2017: +1,25 °C (12,1 °C)

2018: +1,06 °C (11,9 °C)

2019: +0,96 °C (11,8 °C)

2020: +1,71 °C (12,5 °C)

2021: +0,91 °C (11,7 °C)

2022: +2,80 °C (13,6 °C)

2023: +2,05 °C (12,9 °C)

2024: +1,94 °C (12,8 °C)

2025: +2,36 °C (13,2 °C)

195919922025

batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Historia

1167 urteko agiri batean egiten da lehen aldiz herriaren aipamena.

Demografia

Biztanleriaren %100 da euskaldun, behe-nafarrera euskalkian.

Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022 Guztira: 36 gizon, 42 emakume
% Gizonak Adina Emakumeak % 0.00   95+   0.00 0.00   90-94   0.00 0.00   85-89   0.00 0.00   80-84   0.00 0.00   75-79   0.00 16.67   70-74   14.29 16.67   65-69   14.29 0.00   60-64   0.00 16.67   55-59   14.29 16.67   50-54   0.00 0.00   45-49   0.00 0.00   40-44   0.00 0.00   35-39   0.00 16.67   30-34   14.29 0.00   25-29   14.29 0.00   20-24   14.29 0.00   15-19   0.00 0.00   10-14   0.00 16.67   5-9   0.00 0.00   0-4   14.29
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta.

Hazkunde begetatiboa

Urtea	2008	2009	2010	2011	2012	2013	2014	2015	2016	2017	2018	2019	2020	2021	2022	2023	2024	2025
Hazkunde begetatiboa	0	−1	0	−1	0	−1	0	−2	−1	−1	0	2	0	−4	−2	−1	1	0
Jaiotzak	0	1	0	0	2	0	0	0	1	0	0	3	1	1	0	0	1	1
Heriotzak	0	2	0	1	2	1	0	2	2	1	0	1	1	5	2	1	0	1

Honakoa hazkunde begetatiboa erakusten duen grafiko bat da, hau da, urte batean jaiotakoei hildakoak kentzearen emaitza. Datuak INSEE erakundeak eskaintzen ditu eta Wikimedia Commonsen daude eskuragarri. Aldaketaren bat egin behar bada, bertan egin beharko da.

Familiak eta etxeguneak

2023 erroldaren arabera, Ibarrolle udalerrian 73 biztanle zeuden eta 34 elkarbizitza unitate, hau da, 2,15 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Horietatik 11 kide bakarrekoak ziren, 11 etxean seme-alabarik ez zuten bikoteek osatuak eta 11 seme-alabekin bizi ziren bikoteek. Datuok erroldaren laginketan oinarritzen direnez, udalerri honetako kopuruak biribilduta daude eta zehaztasun mugatukoak dira.

73biztanle

34elkarbizitza-unitate

2,15lagun elkarbizitza-unitateko

22familia

11Bikotea seme-alabekin

11Bikotea seme-alabarik gabe etxean

11Kide bakarrekoa

Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ez dira ehunekotan adierazten.

Udalerrian 22 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (11). 11 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.

11

11

Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekin

Taula osoa: elkarbizitza-unitateak eta familiak, 2023

	Kopurua
Elkarbizitza-unitateak
Seme-alabekin bizi ziren bikoteak	11
Etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak	11
Guraso bakarrekoak	0
Kide bakarrekoak	11
Bestelakoak	0
Familiak
Seme-alabarik gabeko bikoteak	11
Seme-alabadun bikoteak	11
Guraso bakarrekoak	0
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean	11
Seme-alaba bat	6
Bi seme-alaba	6
Hiru seme-alaba	0
Lau seme-alaba edo gehiago	0
Egoera zibila (15 urte edo gehiago)
Ezkonduta	29
Izatezko bikotean	4
PACS bidez lotuta	5
Ezkongabea	22
Alarguna	4
Dibortziatuta	0
Erreferentziazko pertsonaren lanbidea
Nekazariak	11
Artisau, merkatari eta enpresa-buruak	6
Goi-mailako langileak	0
Erdi-mailako lanbideak	0
Enplegatuak	6
Eskulangileak	0
Erretiratuak	11
Bestelakoak	0
Iturria: INSEE, RP2023. Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ehunekorik ez da ematen udalerriaren tamaina dela eta.

Etxebizitza

2023 erroldaren arabera, udalerrian 43 etxebizitza zeuden. Horietatik 33 egoitza nagusi ziren, 8 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 2 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (42), eta apartamentuak gutxi ziren (1). Egoitza nagusietatik 26 beren jabearen bizilekuak ziren, 4 alokairuan zeuden, 0 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 3 doan lagata.

43etxebizitza

33egoitza nagusi

42etxe

1apartamentu

Etxebizitza multzoa

33

8

Egoitza nagusia (33)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (8)Hutsik (2)

Etxe mota

42

Etxea (42)Apartamentua (1)

Jabetza egoera

26

4

3

Jabeak (26)Alokairuan (4)Doan lagata (3)

Eraikuntza garaia

1919 aurretik13

1919-19454

1946-19703

1971-19902

1991-20056

2006-20203

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (26). 23 etxebizitzatan berogailu mota "bestelakoa" erabiltzen zen, INSEEk gehiago zehazten ez duena. 28 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 13 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 19tan bi edo gehiago.

Gela kopurua

1 gela0

2 gela0

3 gela1

4 gela6

5 gela edo gehiago26

Berogailu mota

3

5

23

Fuel-olioa (3)Elektrizitatea (5)Gas botila (2)Bestelakoak (23)

Aparkalekua eta ibilgailuak

28aparkalekua

13ibilgailu 1

19ibilgailu 2+

Taula osoa: etxebizitzak, 2023

	Kopurua
Etxebizitza multzoa
Egoitza nagusia	33
Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa	8
Hutsik	2
Etxe mota
Etxeak	42
Apartamentuak	1
Gela kopurua (egoitza nagusiak)
1 gela	0
2 gela	0
3 gela	1
4 gela	6
5 gela edo gehiago	26
Eraikuntza garaia (egoitza nagusiak)
1919 aurretik	13
1919-1945	4
1946-1970	3
1971-1990	2
1991-2005	6
2006-2020	3
Jabetza egoera (egoitza nagusiak)
Jabeak	26
Alokairuan	4
HLM	0
Doan lagata	3
Berogailu mota (egoitza nagusiak)
Gas sarea	0
Fuel-olioa	3
Elektrizitatea	5
Gas botila	2
Bestelakoak	23
Aparkalekua eta ibilgailuak (egoitza nagusiak)
Aparkalekua	28
Ibilgailu bat	13
Bi ibilgailu edo gehiago	19
Iturria: INSEE, RP2023. Laginketan oinarritutako datuak, biribilduta; ehunekorik ez da ematen udalerriaren tamaina dela eta.

Ondasun nabarmenak

• XVII. mendeko hainbat etxe monumentu izendatuta daude
• Etxeparea jauregia
• San Bartolome elizaren jatorria Erdi Aroan dago

Iruditegia

• 
  Etxeparea jauregia.

Ekonomia

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 44 biztanleetatik 32 aktibo ziren (% 72,7), horietako 31 lanean (% 70,5) eta 1 langabezian (aktiboen % 3,1).

4415-64 urteko biztanle

% 72,7aktibo

% 70,5lanean

% 3,1langabezia-tasa

12 ez-aktibotik 3 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 25,0), 7 erretiraturik zeuden (% 58,3) eta 2 bestelako ez-aktibo ziren (% 16,7).

Ez-aktiboak

% 25

% 58

% 17

Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Udalerrian 18 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 31 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.

18enplegu udalerrian

% 11,1soldatapeko

% 88,9ez-soldatapeko

Laborantzan eta abere hazkuntzan oinarritua da herriko ekonomia jarduera nagusia.

Kultura

Euskara

Ibarrolako Arño Harispuru (Ahotsak proiekturako)

Ibarrolan nafar-lapurteraren aldaera bat erabiltzen da, Garazi euskara hain zuzen.

Ikus, gainera

• Ibarrola (Aulesti)

Kanpo estekak

• Datuak: Q197780
• Multimedia: Ibarrolle / Q197780
• Liburuak: Euskal Herriko bidaia-gida/Herriz herri/Ibarrola

Artikulu hau Nafarroa Behereko geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.