Edukira joan

Velamazán

Wikipedia, Entziklopedia askea
Velamazán
Espainiako udalerria
Irudi gehiago
Administrazioa
Estatu burujabe Espainia
Autonomia Gaztela eta Leon
ProbintziaSoriako probintzia
AlkateaJesus Maria Sobrino Moreno
Izen ofizialaVelamazán
Posta kodea42210 eta 42365
INEk ezarritako kodea42200
Geografia
Koordenatuak41°27′00″N 2°41′54″W / 41.45°N 2.6983333333333°W / 41.45; -2.6983333333333
Mapa
Azalera71,59 km²
Altitudea976 m
MugakideakBerlanga de Duero, Centenera de Andaluz, Matamala de Almazán, Barca eta Caltojar
Demografia
Biztanleria66 (2025)
alt_left 19 (%28,8) (%71,2) 47 alt_right
Dentsitatea1 bizt/km²
MatrikulaSO

Velamazán Soriako probintziako udalerria da. Soriatik 45 kilometrora dago. Azken erroldaren arabera 66 biztanle zituen 71,6 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Berlanga de Duero, Centenera de Andaluz, Matamala de Almazán, Barca eta Caltojar.

Mapa
Velamazán eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Biztanleriaren tamainaUrtea6080100120140160200020052010201520202025VelamazánBiztanleriaren estatistikaOharra: grafiko hau Wikidatan jasotako datuetatik egin da, automatikoki. Daturen bat aldatu edo eguneratu behar izanez gero, egizu Wikidatan bertan.
Biztanleria-piramidea 2025
Guztira: 47 gizon, 19 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
100+
 
0.00
2.13
 
95-99
 
10.53
6.38
 
90-94
 
26.32
4.26
 
85-89
 
5.26
8.51
 
80-84
 
0.00
2.13
 
75-79
 
5.26
4.26
 
70-74
 
15.79
12.77
 
65-69
 
10.53
12.77
 
60-64
 
10.53
8.51
 
55-59
 
10.53
6.38
 
50-54
 
0.00
4.26
 
45-49
 
5.26
8.51
 
40-44
 
0.00
10.64
 
35-39
 
0.00
2.13
 
30-34
 
0.00
2.13
 
25-29
 
0.00
0.00
 
20-24
 
0.00
0.00
 
15-19
 
0.00
2.13
 
10-14
 
0.00
0.00
 
5-9
 
0.00
2.13
 
0-4
 
0.00
Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1]

Jatorria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 53 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 42,5) gainetik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 12,1 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 0 —probintzian % 17,8—.

Biztanleria jaiolekuaren arabera Soriako mapa
Udal
Prob
Best
Udalerri berean · % 53Probintzia berean · % 31,8Erkidegoan · % 3Beste erkidegoa · % 12,1
Jaiolekua bizilekuarekin alderatuta (2025). Iturria: INE.

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 235 etxebizitza zeuden: 34 (% 14,5) nagusiak eta 201 (% 85,5) ez-nagusiak.[3] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 1 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 14 plazarekin (14 plaza etxebizitzako).[4]

235etxebizitza
34etxegune
1etxebizitza turistiko (2026) Soriako mapa

Etxebizitza multzoa Soriako mapa

34
201
Etxebizitza nagusia (34)Ez-nagusia (bigarrena edo hutsa) (201)

Guztira 34 etxegune zeuden, eta horietatik 13 (% 38,2) pertsona bakarrekoak ziren.[5]

Etxeguneak tamainaren arabera

Pertsona 113
2 pertsona10
3 pertsona6
4 pertsona4
5 edo gehiago1

Hezkuntza-maila

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 66 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 18,2 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 30,3; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 18,2; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 33,3.[6] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 14,1 zen 2021ean eta % 18,2 2024an; beraz, 4,1 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 42,3 izatetik % 33,3 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 10,5 ziren, eta gizonen artean % 21,3; 10,8 puntuko aldea, gizonen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 57,9 eta gizonen % 23,4 ziren. Azken alde hori, neurri handi batean, adin-egituraren isla izan ohi da: adineko biztanleen artean emakumeak gehiago dira, eta belaunaldi horietan ohikoagoa zen ikasketak goiz uztea.

66biztanle 15 urte edo +, 2024
% 18,2goi-mailako ikasketak+4,1 puntu 2021etik mapa
% 33,3lehen hezkuntza edo gutxiago−8,9 puntu 2021etik mapa
% 33,3
% 18,2
% 30,3
% 18,2
Lehen hezkuntza edo gutxiago · % 33,3Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) · % 18,2Bigarren hezkuntzako bigarren etapa · % 30,3Goi-mailako ikasketak · % 18,2
Lortutako ikasketa-mailarik altuena, 15 urte edo gehiagoko biztanleen artean (2024). Soriako mapa
Sexuaren araberako banaketa
15 urte edo gehiagoko biztanleria ikasketa-mailaren eta sexuaren arabera, Velamazán, 2024
Ikasketa-mailaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Goi-mailako ikasketak12% 18,210% 21,32% 10,5
Bigarren hezkuntzako bigarren etapa20% 30,316% 34,04% 21,1
Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH)12% 18,210% 21,32% 10,5
Lehen hezkuntza edo gutxiago22% 33,311% 23,411% 57,9
Guztira66% 100,047% 100,019% 100,0
Urtez urteko bilakaera
Ikasketa-mailaren bilakaera (%), Velamazán, 2021–2024
UrteaGoi-mailakoakBatx. / erdi LHDBHLehen H. edo gutx.15 urte edo +
2021% 14,1% 26,8% 16,9% 42,371
2022% 15,4% 29,2% 20,0% 35,465
2023% 18,2% 28,8% 18,2% 34,866
2024% 18,2% 30,3% 18,2% 33,366
500 biztanletik beherako udalerrietan, INEk ikasketa-maila lau multzo nagusitan baino ez du argitaratzen, eta ez du jaiolekuaren araberako daturik ez ikasten ari direnei buruzkorik ematen.

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diru-sarrerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 20.205 euro-koa zen[7], eta etxegune bakoitzeko 41.120 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (16.589 euro) gainetik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.948 euro) gainetik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) — zen. Errenta gordina 25.014 euro-koa izan zen pertsonako, probintziako 2. altuena.

Desberdintasuna

Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[8][oh 1].

Jarduera ekonomikoa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Velamazán udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 36 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 54,5; gainerako % 45,5 inaktibo zeuden.[9] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 0,0 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 63,8 zen eta emakumezkoena % 31,6; langabezia-tasa, aldiz, % 0,0 eta % 0,0 zen, hurrenez hurren.[9]

Okupatuen kopurua 35 zen 2023ean, 2021eko 33etik gora.[10] Emakumeek okupatuen % 17,1 osatzen dute, eta gizonek % 82,9.

35okupatu, 2023+% 6,1 2021etik
% 17,1emakumeak okupatuen artean
% 54,5jarduera-tasa, 2024
% 0,0langabezia-tasa, 2024
16 urte edo gehiagoko biztanleria jarduerarekiko loturaren arabera (2024)
% 54,5
% 45,5
Okupatuak · % 54,5Langabeak · % 0,0Inaktiboak · % 45,5
16 urte edo gehiagoko biztanleria jardueraren eta sexuaren arabera, Velamazán, 2024
EgoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Okupatuak36% 54,530% 63,86% 31,6
Langabeak0% 0,00% 0,00% 0,0
Inaktiboak30% 45,517% 36,213% 68,4
Guztira66% 100,047% 100,019% 100,0

Jarduera-sektoreak

Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 60,0), zerbitzuak (% 25,7) eta industria (% 14,3).[10]

Okupatuak jarduera-sektorearen arabera (2023) Soriako mapa
% 60,0
% 14,3
% 25,7
Nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza · % 60,0Industria · % 14,3Eraikuntza · % 0,0Zerbitzuak · % 25,7

Okupazioa eta lan-egoera

Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 45,7; ondoren, zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak daude (% 14,3), eta oinarrizko okupazioak % 8,6.[11] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 37,9 eta emakumeen % 83,3).

% 14,3
% 45,7
% 8,6
% 31,4
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak · % 14,3Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak · % 45,7Oinarrizko okupazioak · % 8,6Ez dago jasota · % 31,4
Okupatuak okupazioaren eta sexuaren arabera, Velamazán, 2023
OkupazioaGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak5% 14,35% 17,20% 0,0
Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak16% 45,711% 37,95% 83,3
Oinarrizko okupazioak3% 8,63% 10,30% 0,0
Ez dago jasota11% 31,410% 34,51% 16,7
Guztira35% 100,029% 100,06% 100,0

Okupatuen % 42,9 besteren konturako langileak dira, eta % 57,1 norberaren konturakoak.[12]

% 57,1
% 42,9
Norberaren kontura · % 57,1Besteren kontura eta beste egoera bat · % 42,9
Okupatuak lan-egoeraren eta sexuaren arabera, Velamazán, 2023
Lan-egoeraGuztira%Gizonak%Emakumeak%
Norberaren kontura20% 57,116% 55,24% 66,7
Besteren kontura15% 42,913% 44,82% 33,3
Guztira35% 100,029% 100,06% 100,0

Lehen sektorea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 30 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 3.169 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[13][oh 2]. Udalerriaren azalera 71,6 km² denez, NAE lurraldearen % 44,3 da[14]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 100 lur goldagarria (3.169 ha, 29 ustiategitan) eta norberaren kontsumorako baratzeak (0,04 ha, 3 ustiategitan)[oh 3].

Nekazaritzako azalera erabilgarria (NAE)
NAE udalerriaren azaleran
44%
56%
NAE · 3.169 ha (% 44,3)Gainerako azalera · 3.990 ha (% 55,7)
NAE, lur-erabileraren arabera
100%
Lur goldagarria · 3.169 ha (% 100)Baratzeak · 0,04 ha (< % 0,1)
Iturria: INE, Nekazaritza Errolda 2020; udalerriaren azalera: Wikidata.

Abeltzaintza

2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerriko abeltzaintza-ustiategietan 15.568 txerri zeuden[15][oh 4].

Ibilgailu-parkea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 40 gidari zeuden erroldatuta: 33 gizon (% 82,5) eta 7 emakume (% 17,5)[16]. Biztanleen % 60,6 gidatzeko gai zen.

Ibilgailu-parkea 144 ibilgailuk osatzen zuten: 80 turismo, 22 furgoneta, 21 motozikleta, 12 kamioi eta 1 ziklomotor[16]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 1.212 turismokoa zen, probintziako (589) eta Espainiako (525) batez bestekoen gainetik.

Turismoen batez besteko adina 15,2 urtekoa zen; turismoen % 5k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 30k 25 urte baino gehiago[16]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 59,2 diesel zen eta % 40,1 gasolinazko. Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 2,1k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 44,4k ez zuen etiketarik[oh 5].

Ibilgailu-parkea (2025)
Ingurumen-etiketa
23%
30%
44%
ECO · 3 (% 2,1)C etiketa · 33 (% 23,2)B etiketa · 43 (% 30,3)Etiketarik gabe · 63 (% 44,4)
Turismoak, adinaren arabera
16%
41%
30%
< 4 urte · 4 (% 5)4–8 urte · 6 (% 7,5)8–15 urte · 13 (% 16,3)15–25 urte · 33 (% 41,3)≥ 25 urte · 24 (% 30)
Iturria: DGT, «Datos municipales general» (2025).

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
  2. ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
  3. ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
  4. ↑ Beste abere mota batzuen datuak ez dira argitaratu, sekretu estatistikoa dela eta (ustiategi gutxi dagoenean, INEk ez ditu datuak zabaltzen, ustiategiak identifika ez daitezen).
  5. ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
  2. ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Soria.tab.
  3. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  4. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
  5. ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
  6. ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo y nivel de estudios (agregado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  7. ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Soria.tab.
  8. ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
  9. 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo y relación con la actividad (agrupado) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  10. 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y rama de actividad (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  11. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y ocupación (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  12. ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (agregada) (Municipios entre 50 y 500 habitantes)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
  13. ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Soria.tab (Wikimedia Commons).
  14. ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q832876.
  15. ↑ INE, «Explotaciones ganaderas por tipo de ganado», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE abeltzaintza Soria.tab (Wikimedia Commons).
  16. 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Soria.tab (Wikimedia Commons).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Velamazán&oldid=11789206"(e)tik eskuratuta