منطقه گنداره
گنداره गन्धार (Sanskrit) | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ح. ۸۰۰ پ. م–ح. ۵۰۰ میلادی | |||||||||
منطقه جغرافیایی تقریبی گنداره در حوضه پیشاور، در شمال غربی پاکستان امروزی. | |||||||||
| پایتخت | کاپیسا (بگرام) پشکلاوتی (چارسده) پوروشاپوره (پیشاور) تکششیلا (تاکسیلا) اوداباهونداپورا (هوند) | ||||||||
| حکومت | پادشاهی | ||||||||
• ح. ۷۵۰ پ. م | ناگناجیت | ||||||||
• ح. ۵۱۸ پ. م | پوشکاراساکتی (آخرین حاکم پادشاهی گنداره) | ||||||||
• ح. ۵۰۰ پ. م | کاندیک | ||||||||
| دوره تاریخی | عصر باستان | ||||||||
• بنیانگذاری | ح. ۸۰۰ پ. م | ||||||||
• فروپاشی | ح. ۵۰۰ میلادی | ||||||||
| |||||||||
| امروز بخشی از | افغانستان پاکستان | ||||||||


گَنداره (به فارسی باستان: گـَداره[۱](Gadāra)𐎥𐎭𐎠𐎼) یا گندهارا (Gandhara). دانشنامهٔ ایرانیکا: GANDHĀRA. نوشتهٔ Willem Vogelsang</ref> محل گنداره در راستای رود سند، پیرامون شهرهای تاکسیلا و پوشکَلَواتی (چارسده امروزی) در شمال خاوری پیشاور پاکستان قرار داشت.[۲] نام گنداره نخست در ریگودا ذکر شده و پس از آن در آتارواودا. پانینی، زبانشناس هندی که خود احتمالاً از اهالی گنداره بوده نیز از این منطقه نام برده و آن را یکی از استانهای اصلی هند دانستهاست.[۲] در منابع ایرانی، نام گنداره نخستین بار در سنگنبشته بیستون داریوش بزرگ و به عنوان یکی از استانهای شاهنشاهی ایران آمدهاست.[۲] به نام گنداره در سدهٔ یازدهم پس از میلاد نیز توسط ابوریحان بیرونی اشاره شده و وی شهر وِیْهِند (احتمالاً آوند امروزی نزدیک به اَتُک) را پایتخت گنداره ذکر کردهاست. نام گنداره در منابع کلاسیک بعدی برای اشاره به دره رود کابل استفاده شد.[۲] گنداره گاه با سرزمین قندهار اشتباه گرفته میشود.
پس از یورش یونانیانِ باختر (۲۵۰ پ. م-۱۳۰ پ. م) به گنداره و شبهقارهٔ هند و تشکیل دولت یونانی هند (۱۸۰ پ.م. -۱۰ پ. م) در آنجا، هنر یونانی با هنر بودایی درهم تلفیق شده و هنر گنداره را به وجود آورد، که نمونه آن در پایگاه باستانشناسی هَده در جنوب جلالآباد (گندارهٔ عصر بودایی) قابل مشاهدهاست. در سال ۴۷ میلادی گندفر از پادشاهی سورن، سکاهای شمالی را از گنداره اخراج کرد.[۳]
در سنگنویس بیستون نوشته داریوش بزرگ که به سه زبان پارسی و عیلامی و اکدی است در نسخه پارسی نام پاراپامیزبه گونه گدارا (گندارا) آمده و در نسخه عیلامی و اکدی مانند دیگر منابع اَکَدی و عیلامی، نام پاراپامیز جایگزین نام گنداره شده (اکدی: pa-ar-ú-pa-ra-e-sa-an-na؛ عیلامی: [par-ru-ba-ra-e]-sa-na). نام دومی در نوشتههای یونانیان باستان نیز آمده و مقصود کوهپایههای جنوب آبپخشان هندوکش، در نزدیکی سرزمین باستانی کاپیسا و شهر کابل امروزی بودهاست. خاستگاه نام پاراپامیز را میتوان در اساطیر ایرانی جست، "(سرزمین) آنسوی (سرزمین) بالای عقاب/قوش"، و نشان از نامی دارد که به افغان های ساکن شمال هندوکش یا همان سرزمین باستانی باختر داده میشدهاست.[۴]
نگارخانه
[ویرایش | اشتراکگذاری]جستارهای وابسته
[ویرایش | اشتراکگذاری]منابع
[ویرایش | اشتراکگذاری]- ↑ دانشگاه فرانکفورت آلمان. "Old Persian Corpus, Part No. 8, Text: DB1". titus.uni-frankfurt.de (in English).
- 1 2 3 4 همان.
- ↑ CHRONOLOGY OF IRANIAN HISTORY PART 1 iranicaonline.org
- ↑ دانشنامهٔ ایرانیکا: GANDHĀRA. نوشتهٔ Willem Vogelsang
- آسیای باستان
- آیین هندو در افغانستان
- بوداگرایی در افغانستان
- پادشاهیها در رامایانا
- پاکستان پیشاتاریخ
- تاریخ پاکستان
- جغرافیای تاریخی افغانستان
- تمدنها
- ساتراپیهای هخامنشیان
- شاهی کابل
- محوطههای باستانشناختی در پاکستان
- مردمان باستانی
- مکانها در اسطورهشناسی هندو
- مکانهای بودایی در پاکستان
- منطقههای تاریخی پاکستان
- هند باستان