Andy Burnham
.jpg)
Príomh-aire na Ríochta Aontaithe de chuid Pháirtí an Lucht Oibre is ea Andrew Murray Burnham (rugadh é ar an 7 Eanáir 1970 i Learpholl).
.jpg)
.jpg)
.jpg)
Gairm
[cuir in eagar | athraigh foinse]Bhí sé ina Fheisire Parlaiminte do Leigh idir 2001 agus 2017.
Ceapadh é ina mhéara ar Mhórcheantar Mhanchain sa bhliain 2017.
Príomh-aire
[cuir in eagar | athraigh foinse]Le linn ghéarchéim cheannaireachta Pháirtí an Lucht Oibre in 2026, bhí an-chaint ar Burnham mar chomharba Keir Starmer.[1] Roghnaíodh mar iarrthóir sa bhfothoghchán 2026 i Makerfield é.[2] Thug an bua sin deis dó a bheith ina iarrthóir i dtoghchán ceannaireachta Pháirtí an Lucht Oibre ina dhiaidh sin.
Ar an 22 Meitheamh 2026, d’fhógair an t-iarphríomh-aire Keir Starmer, go n-éireodh sé féin as an bpost, sin ceithre lá tar éis do Burnham suíochán mar MP a bhuachan, suíochán a cheadaigh dó tabhairt faoin bpríomh-aireacht.
Ceapadh é ina cheannaire ar Pháirtí an Lucht Oibre na Breataine ar an 17 Iúil 2026.
Insealbhú
[cuir in eagar | athraigh foinse]Ar an 20 Iúil 2026, chuaigh Burnham chuig Pálás Buckingham le haghaidh shearmanas na ndintiúr, an cúigiú Príomh-Aire sa Bhreatain le ceithre bliana.[3] Ansin thug sé óráid i Sráid Downing inar leag sé amach an fhís a bhí aige mar Phríomh-Aire agus inar thug sé eolas ginearálta faoi na polasaithe atá ar intinn aige a chur i bhfeidhm. D'fhógair Burnham go réiteodh sé plean nua deich mbliana don tír. Gheall sé go ndéanfadh sé “na hathruithe is mó a tharla le 40 bliain” agus go dtabharfadh sé isteach “múnla nua polaitíochta agus múnla nua eacnamaíochta”.[4]
Dúirt sé gur ar an gcostas maireachtála a dhíreodh sé ar an gcéad dul síos. Mhaígh sé gur mhian leis bunriachtanais an tsaoil a thabhairt ar ais faoi smacht an phobail agus iad a dhéanamh níos inacmhainne.Ba thagairt é sin do na seirbhísí poiblí ar fad a príobháidíodh sa Bhreatain ó ré Margaret Thatcher agus de réir pholasaithe eacnamaíochta an Aontais Eorpaigh sular imigh an Bhreatain as an Aontas.[3]
Gheall sé go dtógfaí níos mó tithe comhairlí [poiblí] agus go seasfaí leis na gealltanais atá tugtha maidir le cúrsaí cosanta. Cuideofaí le daoine óga obair a fháil trí athrú a dhéanamh ar an gcóras oideachais agus dúirt Burnham go gcuirfí tacaíocht bhreise ar fáil i réimse na meabhairshláinte.
Éire
[cuir in eagar | athraigh foinse]I mí Lúnasa 2026, thug Burnham le fios ag go raibh reifreann sa Tuaisceart ar athaontú na hÉireann curtha as an áireamh aige agus nach mbeadh an cheist ar aon chlár margála aige. Mhaígh sé nár thráthúil an t-am é seo le reifreann a ghairm i bhfianaise an easaontais mhóir a cothaíodh i measc daoine sa Bhreatain mar gheall ar an dá reifreann eile a bhí ann le deich mbliana – an reifreann ar imeacht na Breataine as an Aontas Eorpach agus an reifreann ar neamhspleáchas na hAlban.
B'fhearr de gach duine, arsa sé, dá ndéanfadh polaiteoirí sa Tuaisceart a ndícheall le daoine a thabhairt le chéile agus dá ndíreoidís ar cheisteanna atá le réiteach go práinneach, cuir i gcas, an costas maireachtála agus an buiséad bliantúil.[5]
Féach freisin
[cuir in eagar | athraigh foinse]Tagairtí
[cuir in eagar | athraigh foinse]- ↑ Eoin Ó Murchú (2026-03-06). "Buille mór do Starmer agus an Pairtí Glas in uachtar i Manchain" (ga-IE). An Páipéar. Dáta rochtana: 2026-05-22.
- ↑ Máirín Ní Ghadhra (2026-05-22). "An fothoghchán a d’fhéadfadh a gcéad phríomh-aire eile a thabhairt do mhuintir na Breataine" (ga-IE). Tuairisc. Dáta rochtana: 2026-05-22.
- 1 2 Nuacht RTÉ (2026-07-20). "Andy Burnham ceaptha mar Phríomh-Aire nua na Breataine" (as ga-IE).
- ↑ "Burnham an cúigiú Príomh-Aire ar an mBreatain le ceithre bliana" (ga-IE). Tuairisc.ie (2026-07-20). Dáta rochtana: 2026-07-21.
- ↑ Nuacht RTÉ (2026-08-27). "Reifreann ar athaontú na hÉireann curtha as an áireamh ag Burnham" (as ga-IE).
