Andy Burnham
| Andy Burnham | ||||
|---|---|---|---|---|
.jpg) | ||||
Andy Burnham in 2026 | ||||
| Volledige naam | Andrew Murray Burnham | |||
| Geboren | 7 januari 1970 Aintree in Lancashire | |||
| Kieskring | Makerfield | |||
| Politieke partij | Labour Party | |||
| Beroep | politicus, researcher, administrateur, Special advisers | |||
| Website | Officiële website | |||
| Premier van het Verenigd Koninkrijk | ||||
| Huidige functie | ||||
| Aangetreden | 20 juli 2026 | |||
| Voorganger | Keir Starmer | |||
| Burgemeester van Greater Manchester | ||||
| Aangetreden | 8 mei 2017 | |||
| Einde termijn | 19 juni 2026 | |||
| Voorganger | Tony Lloyd | |||
| Opvolger | Paul Dennett | |||
| Minister van Gezondheid en Sociale Zorg | ||||
| Aangetreden | 5 juni 2009 | |||
| Einde termijn | 11 May 2010 | |||
| Premier | Gordon Brown | |||
| Voorganger | Alan Johnson | |||
| Opvolger | Andrew Lansley | |||
| Minister van Cultuur, Media en Sport | ||||
| Aangetreden | 24 januari 2008 | |||
| Einde termijn | 5 juni 2009 | |||
| Premier | Gordon Brown | |||
| Voorganger | James Purnell | |||
| Opvolger | Ben Bradshaw | |||
| Onderminister voor Financiën | ||||
| Aangetreden | 28 juni 2007 | |||
| Einde termijn | 24 januari 2008 | |||
| Premier | Gordon Brown | |||
| Voorganger | Stephen Timms | |||
| Opvolger | Yvette Cooper | |||
| Onderminister voor Volksgezondheid | ||||
| Aangetreden | 5 mei 2006 | |||
| Einde termijn | 28 juni 2007 | |||
| Premier | Tony Blair | |||
| Voorganger | Jane Kennedy | |||
| Opvolger | Ben Bradshaw | |||
| Juniorminister voor Binnenlandse Zaken | ||||
| Aangetreden | 9 mei 2005 | |||
| Einde termijn | 5 mei 2006 | |||
| Premier | Tony Blair | |||
| Voorganger | Caroline Flint | |||
| Opvolger | Joan Ryan | |||
| ||||
Andrew Murray (Andy) Burnham (Aintree in Lancashire, 7 januari 1970) is een Brits Labour-politicus die sinds 20 juli 2026 premier van het Verenigd Koninkrijk is. Hij was van 2017 tot 2026 burgemeester van Greater Manchester. Eerder was hij lid van het Lagerhuis voor het district Leigh en minister in het kabinet-Brown. Sinds 18 juni 2026 is hij weer lid van het Lagerhuis, nu voor het district Makerfield.
Nadat premier Keir Starmer op 22 juni 2026 zijn aftreden had aangekondigd, stelde Burnham zich kandidaat in de verkiezingen voor een nieuwe leider van de Labour Party, die op 9 juli begonnen. Hij was de enige kandidaat en werd op 17 juli uitgeroepen tot de nieuwe partijleider van Labour. Op 20 juli 2026 werd hij geïnstalleerd als premier van het Verenigd Koninkrijk
Jeugd en opleiding
[bewerken | brontekst bewerken]Burnham werd op zijn vijftiende lid van de Labour Party. Hij studeerde in Cambridge. Hij werkte korte tijd als journalist en werd in 1994 onderzoeker van Labour-minister Tessa Jowell. Van 1994 tot 2001 bekleedde hij verschillende functies bij vakbonden en belangenorganisaties.
Lagerhuis en regeringsfuncties 2001-2017
[bewerken | brontekst bewerken]Burnham was van 2001 tot 2017 lid van het Lagerhuis voor het district Leigh. Hij had vanaf 2005 verschillende posten in het kabinet Blair-III en het kabinet-Brown. Als minister van Cultuur, Media en Sport (2008-2009) in de regering van Gordon Brown speelde hij een belangrijke rol bij het besluit om een nieuw officieel onderzoek te starten naar de Hillsboroughramp.[1] Van 2009 tot 2010 was hij minister van Volksgezondheid.
Na het aftreden van Gordon Brown als partijleider in 2010 stelde Burnham zich kandidaat om hem op te volgen. Hij werd vierde in de verkiezingen, die werden gewonnen door Ed Miliband. Van 2011 tot 2015 was hij de schaduwminister van Volksgezondheid in Milibands schaduwkabinet.[2][3] Toen Labour de parlementsverkiezingen van 2015 had verloren, trad Milliband af als partijleider. Burnham stelde zich opnieuw kandidaat voor het partijleiderschap, maar werd tweede achter de verrassende winnaar Jeremy Corbyn. Hij werd vervolgens minister van Binnenlandse Zaken in Corbyns schaduwkabinet.
.jpg)
Burgemeester van Manchester
[bewerken | brontekst bewerken]In 2016 werd Burnham aangewezen als de kandidaat namens Labour voor de burgemeestersverkiezingen in Greater Manchester, die hij in mei 2017 won. In 2021 en 2024 werd hij met een grote meerderheid herkozen.[4][5] Tijdens Burnhams burgemeesterschap ging het Manchester voor de wind. In 2025 was het een van de weinige regio's in het Verenigd Koninkrijk met economische groei.[1] Hij kreeg landelijke bekendheid tijdens de Covid-pandemie, toen hij met de regering van Boris Johnson in conflict kwam over subsidies voor de getroffen regio's in het noorden van Engeland.[6] Burnham trad op 19 juni 2026 terug als burgemeester, een dag nadat hij gekozen was als Lagerhuislid in het district Makerfield.[7]
Lagerhuis 2026 en leiderschapsverkiezing
[bewerken | brontekst bewerken]Terugkeer naar landelijke politiek
[bewerken | brontekst bewerken]In 2025 daalde de waardering voor Labour-premier Keir Starmer zowel binnen de partij als bij de kiezers. Er werd gesuggereerd dat de invloedrijke en populaire Burnham, die inmiddels bekendstond als 'the king in the North', Starmer zou willen opvolgen. Daarvoor zou hij echter weer lid moeten worden van het Lagerhuis. Op 24 januari 2026 maakte Burnham bekend zich kandidaat te willen stellen bij een tussentijdse verkiezing in het kiesdistrict Gorton&Denton (onderdeel van Manchester).[8][9] Zijn kandidatuur werd niet geaccepteerd door het National Executive Committee van de Labour Party, waarvan ook Starmer lid is, vanwege de kosten van onvoorziene burgemeestersverkiezingen in Manchester voor de belastingbetaler en voor Labour.[10]
Na de voor Labour zeer slecht verlopen lokale en regionale verkiezingen van 7 mei 2026 werd binnen de partij de roep luider om Starmer te vervangen. Burnham kondigde op 14 mei aan dat hij zich kandidaat wilde stellen voor de Lagerhuiszetel in het district Makerfield (Greater Manchester). Het zittende Lagerhuislid was bereid af te treden om plaats voor hem te maken.[11] Starmer gaf aan Burnhams kandidatuur dit keer niet te zullen blokkeren.[12]
Op 18 juni 2026 won Burnham de tussentijdse verkiezingen in Makerfield en keerde daarmee terug in het Lagerhuis. Hij had 9000 stemmen meer dan de kandidaat van ReformUK, dat een paar weken eerder de lokale verkiezingen in het district overtuigend had gewonnen.[13][14]
Leiderschapsverkiezing
[bewerken | brontekst bewerken]Keir Starmer kondigde op 22 juni aan dat hij zou aftreden als partijleider en premier zodra de Labour Party een opvolger had gevonden. Burnham maakte bekend zich kandidaat te stellen om hem op te volgen. Hij kreeg direct de steun van voormalig minister van Volksgezondheid Wes Streeting, die eerder had gezegd zelf ook kandidaat te willen zijn bij een leiderschapsverkiezing.[15]
Op 29 juni 2026 presenteerde Burnham de plannen die hij als partijleider en premier zou uitvoeren. Het zou in zijn woorden gaan om de grootste machtsherverdeling in de geschiedenis van het Verenigd Koninkrijk. Drie hoofddoelen zouden zijn het terugbrengen in publiek eigendom van essentiële nutsvoorzieningen zoals water, energie en huisvesting, het herindustrialiseren van grote delen van het land, en het revitaliseren van steden. Er zou naast Downing Street een tweede regeringscentrum worden gevestigd in of nabij Manchester, met de naam Nr 10 North.[16][17]
Op 9 juli bood Burnham zijn excuses aan voor de manier waarop Labour aanvankelijk had gereageerd op het Israelische militaire optreden in Gaza. Onder zijn leiderschap zou er meer druk op Israel worden uitgeoefend.[18]
De eerste fase van de verkiezing van een nieuwe leider van de Labour Party was de nominatie van kandidaten; de Labour-parlementariërs konden van 9 tot 16 juli kandidaten nomineren. Al op 13 juli was duidelijk dat Burnham de enige kandidaat zou zijn: hij had op dat moment 349 nominaties van parlementsleden ontvangen. Omdat Labour 403 zetels heeft in het Lagerhuis[19], was het getalsmatig niet meer mogelijk dat een ander Labour Lagerhuislid ook het vereiste minimum van 81 nominaties zou halen. Burnham werd op 17 juli uitgeroepen tot de nieuwe partijleider van Labour.[20][21]
Premier
[bewerken | brontekst bewerken]Op 20 juli 2026 werd Burnham door koning Charles III geïnstalleerd als premier en begon met de samenstelling van zijn kabinet. [22]
Zie Kabinet-Burnham voor het hoofdartikel over dit onderwerp.Politieke overtuigingen
[bewerken | brontekst bewerken]Burnham begon als een aanhanger van de centristische koers van Tony Blair. In de loop van zijn carrière schoof hij meer naar het linkse spectrum van de Labour Party. Hij is voorstander van samenwerking met het bedrijfsleven, maar pleit voor de-privatisering van essentiële diensten als openbaar vervoer en huisvesting.[23]
Privé
[bewerken | brontekst bewerken]Burnham is getrouwd met Marie-France van Heel, een Nederlandse die hij ontmoette tijdens zijn studententijd. Ze hebben een zoon en twee dochters.[24]
Externe link
[bewerken | brontekst bewerken]- (en) Profiel van Andrew Burnham op parliament.uk
- 1 2 (en) Elgot, Jessica, "Andy Burnham, the man who would be king", The Guardian, 20 september 2025. Geraadpleegd op 25 januari 2026.
- ↑ (en) "Ed Miliband is elected leader of the Labour Party", BBC News, 25 september 2010. Geraadpleegd op 25 januari 2026.
- ↑ www.labour.org.uk
- ↑ Labour's Andy Burnham does not rule out future leadership bid. Sky News. 8 mei 2021. Gearchiveerd op 9 mei 2021.
- ↑ (en) Stavrou, Athena, "Manchester mayor Andy Burnham wins more votes than rivals combined", The Independent, 4 mei 2024. Geraadpleegd op 26 mei 2024.
- ↑ (en) Who is Andy Burnham - King of the North or Next Labour Leader?. Politics.co.uk. Gearchiveerd op 13 december 2023. Geraadpleegd op 25 januari 2026.
- ↑ (en) Andy Burnham's win means change at the top for Greater Manchester. www.bbc.com (19 juni 2026). Geraadpleegd op 15 juli 2026.
- ↑ (en) Andy Burnham: Is 'King in the North' trying to take Starmer's throne?. Sky News (16 09 2025). Geraadpleegd op 24 januari 2026.
- ↑ (en) Burnham takes fight to Starmer with fresh bid to become Labour MP. The Independent (24 januari 2026). Geraadpleegd op 24 januari 2026.
- ↑ (en) Why has Labour blocked Andy Burnham from standing as an MP?. The Independent (25 januari 2026). Geraadpleegd op 25 januari 2026.
- ↑ (en) Finighan, Bethan, Andy Burnham announces intention to stand in Ashton-in-Makerfield by-election. Manchester Evening News (14 mei 2026). Geraadpleegd op 14 mei 2026.
- ↑ (en) Cowburn, Ashley, Starmer won't block Burnham's Westminster comeback as grip on power weakens. Daily Mirror (14 mei 2026). Geraadpleegd op 15 mei 2026.
- ↑ (en) Andy Burnham decisively wins Makerfield by-election. POLITICO (19 juni 2026). Geraadpleegd op 19 juni 2026.
- ↑ (en) Burnham says he will run to replace Starmer as PM if he wins Makerfield by-election. The Independent (4 juni 2026). Geraadpleegd op 19 juni 2026.
- ↑ (en) Sparrow, Andrew, "Starmer resigns as prime minister as Streeting backs Burnham for leadership - UK politics live", the Guardian, 22 juni 2026. Geraadpleegd op 22 juni 2026.
- ↑ Burnham wil als premier grotere rol lokale overheden: 'In Manchester gelukt'. nos.nl (29 juni 2026). Geraadpleegd op 13 juli 2026.
- ↑ (en) Crerar, Pippa, "Burnham sets out vision to transform Britain and fix ‘broken’ system", The Guardian, 29 juni 2026. Geraadpleegd op 13 juli 2026.
- ↑ (en) Crerar, Pippa, "Andy Burnham apologises for Labour’s stance on Gaza and says it ‘didn’t get it right’", The Guardian, 9 juli 2026. Geraadpleegd op 15 juli 2026.
- ↑ (en) State of the parties - MPs and Lords - UK Parliament. members.parliament.uk. Geraadpleegd op 13 juli 2026.
- ↑ (en) Andy Burnham to be made UK Labour leader on way to becoming prime minister. Reuters (17 juli 2026). Geraadpleegd op 17 juli 2026.
- ↑ (en) Burnham cements Labour leadership with backing of 349 MPs. www.bbc.com (13 juli 2026). Geraadpleegd op 13 juli 2026.
- ↑ (en) Burnham vows to ‘bring back hope’ as Britain’s new PM — live updates. POLITICO (20 juli 2026). Geraadpleegd op 20 juli 2026.
- ↑ (en) McTague, Tom, Andy Burnham’s plan for Britain. New Statesman (24 september 2025). Geraadpleegd op 25 januari 2026.
- ↑ BBC
· 
· 
