Hanna Dobias-Telesińska

26 października 2026 r. już po raz 28 spotkaliśmy się w Sali Czerwonej Pałacu Działyńskich, by wspominać tych, którzy odeszli, a w szczególny sposób tworzyli historię Poznania, kreowali rzeczywistość miasta, kontynuowali tradycje, byli wzorem dla swojego otoczenia. Tego wieczoru wspominali ich najbliżsi, przyjaciele, współpracownicy. Z ramienia naszego Oddziału udział w wieczorze wzięła Wanda Butowska oraz Hanna Dobias-Telesińska.

Spotkanie poprowadziła Grażyna Wrońska i Małgorzata Dryjska-Łożyńska, oprawę muzyczną i wykonanie przygotował prof. Maciej Pabich. Na Wieczór zaprosiło nas Towarzystwo Miłośników Miasta Poznania, Biblioteka Kórnicka Polskiej Akademii Nauk oraz Wydział Kultury Urzędu Miasta Poznania.

Od już 27 lat zapraszamy do Pałacu Działyńskich na Starym Rynku w Poznaniu na Wieczór Wspomnień zatytułowany

W JESIENNEJ ZADUMIE O TYCH, KTÓRZY ODESZLI W MIJAJĄCYM ROKU

wśród jesiennych kwiatów, przy muzyce i świecach zapalanych dla tych, których pragniemy pamiętać – wspominamy tych, którzy w szczególny sposób zapisali się w historii Poznania. Wspominamy przedstawicieli świata nauki, sztuki, polityki. Wspominamy społeczników, sportowców, przedstawicieli świata rzemiosła, handlu, przemysłu. Wspominamy naszych kapłanów.

Nie czytamy życiorysów, ale wspominamy ich dokonania, pasje, ich stosunek do pracy, do życia. Bywa, że i w anegdocie…

To nie Wieczór smutku, ale serdecznych wzruszeń.

W tym roku wspomnimy pamięć m. in. prof. Krystyny Pecold i prof. Wiesławy Ziółkowskiej, Zofii Bartoszewskiej i Alicji Wiatrowskiej. Wspomnimy prof. Wojciecha Suchockiego i prof. Andrzeja Florkowskiego, a także Adama Kochanowskiego, Andrzeja Kuczyńskiego i Macieja Pawlaka. W zadumie wspomnimy również pamięć ks. Prałata Jana Stanisławskiego…

Pamięć swoich Bliskich i przyjaciół wspominać będą m. in. Arcybiskup Senior Stanisław Gądecki, prof. Tomasz Łęcki – dyrektor Muzeum Narodowego, prof. Jarosław Kocięcki – Kierownik Katedry Okulistyki Uniwersytetu Medycznego, Kinga Przyborowska – dyrektor Muzeum „Czerwiec 56”, Grzegorz Wojtera – Wójt Gminy Suchy Las, Przemysław Terlecki – dyrektor Muzeum Powstania Wielkopolskiego…

Z A P R A S Z A M Y do Pałacu Działyńskich w poniedziałek

26 października br na godzinę 19.00 Wstęp wolny

W imieniu Organizatorów : Towarzystwa Miłośników m. Poznania oraz Biblioteki Kórnickiej

Małgorzata Dryjska – Łożyńska, tel. 502 392 641

Serdecznie zapraszamy do lektury nowego 174 numeru kwartalnika „Głosy Podolan” biuletynu poznańskiego oddziału TMLi KPW poświęconego tylko i wyłącznie byłemu województwu tarnopolskiemu, wraz ze stronami poświęconymi działalności poznańskiego oddziału TMLiKPW.

W numerze 174 :

Krzysztof POLAŃSKI – Misiewicz- ród z ziemi lwowskiej, wieś Milczyce – Cz. II – ostatnia

Ewa LASKOWSKA-KUSZTAL – Kazimierz Michałowski 1901-1981 – Cz. II – ostatnia

Paweł GULEWICZ – Gmina miejska Husiatyn pow. Kopyczyńce na Podolu

Józef FRYDRYK – Ciąg dalszy – powrót (Barysz pow. Buczacz).

Igor MEGGER – Gry ludowe w powiecie buczackim

Joanna KRÓL – Podolanie „Sprawiedliwi Wśród Narodów Świata” Cz. XXVI – rodzina Schnitzerów (Majdan Pieniacki pow. Brody)

Aleksandra KUBAT – Podolanie „Sprawiedliwi Wśród Narodów Świata” Cz. XXVII – rodzina Huzarskich (Sydonówka pow. Brody)

Jerzy MILLER – Kalendarium pamięci narodowej – cz. III -Kłamstwo Wołyńskie

Jerzy MILLER – Hermina Naglerowa

REDAKCJA – Podwójny – setny – jubileusz Czortkowiaków

REDAKCJA – Aktualności z Podola oraz z życia Podolan w kraju

REDAKCJA – Z żałobnej karty : Kiwczak Zbigniew, Szustakowski Mieczysław, Pasierb Bronisław, Offmański Aleksander, Nenczyn Jarosław, Abramow-Newerly Jarosław, Rim Aleksandra

Zygmunt SŁUGOCKI – Zmarł Józef Chodyniecki

Igor MEGGER – Zmarł Władysław Białowąs

Igor MEGGER -Zmarł Antoni Walawender

Katarzyna KWINECKA – Relacja z corocznej Akcji Charytatywnej poznańskiego Oddziału TMLi KPW

REDAKCJA – Pieśni ludowe z Podola z nutami cz. XIV – Żuczku nasz

REDAKCJA – Pieśni ludowe z Podola z nutami cz. XV – Poszła sobie

Stefan WIŚNIEWSKI – Do Podola (wiersz)

Osoby zainteresowane wersją papierową, oraz prenumeratą prosimy o kontakt pod nr 728-252-793, lub na adres E-Mail igor_mode@wp.pl. Wersja cyfrowa jest bezpłatna.

Wersja elektroniczna znajduje się także pod adresem Wielkopolskiej Biblioteki Cyfrowej:

1 października 2026 r. obchodziliśmy 10. jubileuszowy Dzień Jedności Kresowian. Tradycyjnie miejscem spotkania była salka “Laboratorium Wiary” przy Katedrze Poznańskiej, którą każdego roku życzliwie udostępnia nam ks. proboszcz.

Zgromadziliśmy się, by wspominać nasze kresowe tradycje, ludzi związanych i nie związanych z Kresami oraz przedstawiać historię regionów tak ważnych dla Polski przez wieki. W tym roku spotkanie było wyjątkowe, bo jubileuszowe. Jak zwykle miało charakter prosty, życzliwy i niemal domowy. Zaprosiliśmy przedstawicieli stowarzyszeń kresowych oraz kombatanckich, aby przy wspólnym stole spotkać się, porozmawiać i pobyć razem.

Prezes naszego Oddziału TMLiKPW Katarzyna Kwinecka powitała gości. Dużym zaskoczeniem, przyjętym ze wzruszeniem, było wręczenie odznaczenia Zarządu Głównego TMLiKPW Złotej Odznaki dla prezesa związku Sybiraków w Poznaniu Marka Macutkiewicza. W uzasadnieniu: za bardzo dobrą współpracę z naszym Towarzystwem, za działalność jako świadka historii, który swoimi wspomnieniami i przeżyciami z okresu zsyłki na Syberię dzieli się przede wszystkim z młodzieżą szkolną, by zapoznać młodzież z faktami o tamtych latach i ocalić pamięć tych tragedii, które dotyczyły Polaków w czasie II wojny światowej ze strony okupanta sowieckiego. Złotą Odznakę TMLiKPW wręczył panu Macutkiewiczowi wiceprezes poznańskiego Oddziału TMLiKPW Igor Megger.

Katarzyna Kwinecka powitała także przedstawicieli innych organizacji: Towarzystwa Miłośników Wilna i Ziemi Wileńskiej, z prezesem Romanem Waśko, Poznańskiego Oddziału Ogólnopolskiego Stowarzyszenia „Rodzina Policyjna 1939 r.”, która działa od listopada 1990 roku i zrzesza głównie dzieci oraz bliskich policjantów pomordowanych w zbrodni katyńskiej oraz represjonowanych w czasie II wojny światowej, z przewodniczącą Ireną Matuszak. Przybyło wielu członków poznańskiego Oddziału TMLiKPW.

Katarzyna Kwinecka wspomniała ubiegłoroczne spotkanie Kresowian, podczas którego obchodziliśmy 90. urodziny naszego wieloletniego Przyjaciela i Dobrego Ducha ks. Jana Stanisławskiego, który zmarł 30 lipca b.r. Minutą ciszy oraz modlitwą za zmarłych uczciliśmy jego pamięć.

Pan Marek Macutkiewicz, prezes związku Sybiraków w Poznaniu podzielił się z nami swoim świadectwem i wspomnieniami. W tym roku właśnie Sybiracy przejęli od nas symboliczną „pałeczkę pamięci”, przypominając o losach tych, których historia rzuciła daleko od rodzinnych stron. Wspomnień pana Macutkiewicza słuchano w wielkim skupieniu i z uwagą. Pan Marek w sobie charakterystyczny sposób, piękną polszczyzną, przekazał nam historię wywózek na Sybir, pokazał jak dramatyczne były losy Polaków skazanych na poniewierkę i najczęściej pewną śmierć. Przedstawił nam życie dzieci, które tak jak on, wówczas trzyletni chłopiec, podzielały losy swoich rodziców i w większości nie przeżyły w warunkach w jakich musiały żyć. Jemu udało się przeżyć. Podkreślił heroizm i wielkie bohaterstwo Matek-Sybiraczek. By ocalić swoje dzieci Matki-Bohaterki oddawały ostatnie okruchy chleba kosztem swojego życia. Robiły wszystko, by ich dzieci mogły przeżyć i wrócić do Polski, same pozostały w nieludzkiej ziemi.

Zebrani zadawali pytania, sami opowiadali o swoich doświadczeniach, o pracy w kresowych organizacjach, by ocalić pamięć o tych ziemiach, z których się wywodzili. Mogliśmy się dowiedzieć z ich doświadczeń jak wyglądało np. życie w okupowanej Polsce policjantów, dlaczego pracowali dla niemieckiego okupanta i jakie represje ich dotknęły. Pan prezes Roman Waśko zapraszał na spotkania Wilniuków – Bigos Nowogródzko-Wileński – a także mówił o akcji charytatywnej, która wyrusza na Wileńszczyznę przed Świętami Bożego Narodzenia. Zachęcał do wzięcia w niej udziału. Atmosfera spotkania jak zwykle była bardzo życzliwa i serdeczna. Żal było kończyć spotkanie. Ale, mamy nadzieję, jeszcze przed nami wiele spotkań.

Rozpoczynający się 4 października br. w Poznaniu XVII Międzynarodowy Konkurs Skrzypcowy im. Henryka Wieniawskiego jest jednym z większych wydarzeń muzycznych w naszym kraju. Jest to drugi najstarszy w Polsce konkurs o randze międzynarodowej (z 6 istniejących), a swoją tradycją sięga aż do czasów przedwojennych.

Zrujnowana wojną Warszawa pozyskiwała po wojnie nie tylko cegłę z Ziem Odzyskanych, czy z poznańskiej Cytadeli. Warszawa próbowała także odebrać Poznaniowi Konkurs im. Wieniawskiego! Pod koniec lat 50, były takie próby, pomimo że po kilkunastuletniej przerwie udało się zorganizować w 1952 roku II a w 1957 III edycję (I edycja była w 1935 r.). Jednak pomimo decyzji politycznych znalazła się osoba, która tą decyzje zablokowała – była do pani Adela Sitkowska – ówczesna kierowniczka miejskiego Wydziału Kultury. To dzięki jej osobistemu zaangażowaniu udało się ten konkurs pozostawić w naszym mieście. Kim była ta dzielna kobieta?

Adela Sitkowska zd. Kessler (występuje także pod nazwiskami Ada Kessler-Pawlak, Ada Sitkowska Pawlak, Ada Pawlak) urodziła się w spolonizowanej rodzinie żydowskiej, 13 grudnia 1913 roku we Lwowie, gdzie Jej ojciec Salomon Zelman prowadził wytwórnie wódek i likierów.

Po ukończeniu we Lwowie szkoły średniej, przeprowadza się do Warszawy, gdzie kończy studia na Wyższej Szkole Dziennikarstwa. Tam też wychodzi za mąż za inż. Szymona Kierszmana, z którym doczekała się córki Renaty. Młodzi budują dom, wszystko jest na dobrej drodze w pełni szczęścia. Niestety tą drogę do szczęścia przerywają hitlerowskie czołgi, mąż Adeli ginie w wojennej zawieruszę, a ona sama z córką trafia z powrotem do rodzinnego Lwowa.

Dwa lata okupacji sowieckiej przerywa wkroczenie Niemców do Lwowa, a Adela wraz z rodziną trafia do lwowskiego getta, gdzie pracuje w Judenracie. Z „przygodami” udaje się jej uciec z getta, oraz uratować z niego rodzinę, trafia m.in. do Kielc i Warszawy, gdzie ociera się o powstanie.

Po wojnie, z drugim mężem Julianem Sitkowskim trafia do Szczecina, gdzie zakłada czasopismo „Życie Kobiety”. Odmawia przeniesienia do Warszawy i trafia do Poznania. W 1951 r., po ukończeniu zaocznych studiów w Warszawie, zostaje starszym asystentem w katedrze ekonomii politycznej na Politechnice Poznańskiej. W Poznaniu zmienia prace kilkakrotnie, jest prócz w/w kierowniczki wydziału kultury MRN, wicedyrektorką Biblioteki Raczyńskich czy Redaktor Naczelną „Kroniki Miasta Poznania”.

W latach 60 opuszcza Poznań trafiając do Warszawy, a w 1968 r. na fali czystek antysemickich opuszcza kraj w ogóle, przeprowadzając się do Paryża – tam też umiera 20 kwietnia 2005 r. w wieku 92 lat.

Pozostawiła po sobie wspomnienia pt. „Nie chcę nocy: wspomnienia 1939-1945” wyd. Wydawnictwo Poznańskie 1962 r.

Świtała Tadeusz, Biogram Adeli Sitkowskiej [w:] Redaktorzy „Kroniki” w latach 1923-1960 [w:] Kronika Miasta Poznania nr 3/63, Poznań, 1963

Mrugalska-Banaszak Magdalena, Adela Sitowska – Pierwsza Naczelna [w:] Księga pamiątkowa Kroniki Miasta Poznania 1923-2023, Poznań, 2023

21 września 2026 roku w Teatrze Groteska w Krakowie odbyła się premiera wodewilu kresowego „Panna Zuzanna”, przygotowanego przez Fundację Ocalenia Kultury Kresowej „Chawira”. Fundacja, kierowana przez Karola Wróblewskiego, od lat przypomina i popularyzuje kulturę, tradycję oraz artystyczny dorobek dawnych Kresów. W Poznaniu również zespół gościł nie jeden raz (ostatnio podczas naszego corocznego koncertu trzy lata temu).
W tym roku to był podwójny jubileusz: 20 lat Ogólnopolskiego Festiwalu Piosenki Lwowskiej i bałaku lwowskiego oraz 10 premiera wodewilu kresowego.
Wystąpili krakowscy aktorzy i wokaliści również, znany wszystkim Kresowianom, “Adaśko” Adam Żurawski oraz zespół Chawira Jazz Band.
Wodewil został poprzedzony występem trójki laureatów konkursu, którzy pięknymi głosami wprowadzili wszystkich widzów w kresowy nastrój.

Premiera była pięknym spotkaniem z przedwojennym Lwowem. Publiczność została zaproszona w pełną uroku podróż do świata, w którym obok zabawnych perypetii bohaterów znalazły się kresowy klimat, muzyka i charakterystyczny dla tamtej kultury dystans do rzeczywistości. Było lekko, barwnie i z uśmiechem.
Na ten wyjątkowy, jubileuszowy wieczór przyjechała spora reprezentacja TMLiKPW z różnych Oddziałów. Poznański Oddział reprezentowała prezes Katarzyna Kwinecka, która w imieniu całej poznańskiej społeczności złożyła panu Karolowi Wróblewskiemu gratulacje i życzenia dalszych sukcesów.

Poznański Oddział TMLiKPW otrzymał zaproszenie do Leszna. Leszczyński Oddział TMLiKPW kolejny raz zorganizował koncert z cyklu: LWOWIACY LESZCZYNIAKOM, przy współudziale Miejskiego Ośrodka Kultury w Lesznie. Prezes leszczyńskiego Oddziału Wiesław Marusza zaprosił przedstawicieli z Poznania, by wspólnie przeżywać wspaniałe występy artystów.

Poznań reprezentowali: prezes Katarzyna Kwinecka, Hanna Dobias-Telesińska i Stanisław Łukasiewicz.

Po serdecznym powitaniu zebranych i przedstawieniu poznańskich przedstawicieli TMLiKPW, rozpoczął się koncert.

Pierwszy wystąpił Zespół Śpiewaczy Wiola, który działa przy Samorządowym Ośrodku Kultury w Święciechowie. Zespół powstał w listopadzie 1998 roku, obecnym instruktorem grupy jest Krzysztof Kubiak. Zespół Śpiewaczy Wiola bierze udział w różnych uroczystościach i imprezach gminnych, także na rzecz Lwowiaków. W repertuarze zespołu znajdują się piosenki biesiadne, ludowe oraz religijne. W swym repertuarze ma także piosenki lwowskie, które zaprezentował podczas koncertu.

W drugiej części koncertu wystąpili artyści ze Lwowa. Trio Il Mondo w składzie soliści: Andrij Stetsky – baryton, Ihor Radvansky – tenor i Roman Chava- tenor, wywodzą się ze znanego zespołu lwowskiego LeonVoci – czyli Głosy Lwowa. W swym repertuarze mają muzykę klasyczną, od arii i pieśni operowych, po muzykę współczesną, także światowe przeboje musikalowe, znane arie operetkowe oraz światowe hity znanych wykonawców takich jak m.in. Frank Sinatra czy Tom Jones. I takie utwory nam zaprezentowali. Ich wykonanie cechuje ogromna klasa i profesjonalizm. Sala wspaniale się bawiła, gdyż artyści z humorem zapowiadali kolejne punkty programu. Na koniec był nie tylko śpiew, ale i taniec w wykonaniu publiczności. Trudno było się rozstać, bo wciąż brzmiały w naszych uszach wspaniałe nuty przepięknych utworów wykonanych przez artystów ze Lwowa.

W czwartek 17 września 2026 r. obchodziliśmy 87. rocznicę ataku wojsk sowieckich na Polskę oraz Dzień Sybiraka. Obchody w Poznaniu tradycyjnie odbyły się w kościele p.w. Najświętszego Zbawiciela w Poznaniu przy ul. Fredry oraz pod Pomnikiem Katynia i Sybiru na skwerze przy CK Zamek. Organizatorami uroczystości byli: Wojewoda Wielkopolska oraz Związek Sybiraków w Poznaniu.

Mszę św. oraz homilię wygłosił ks. biskup senior Zdzisław Fortuniak. We mszy św. wzięło udział licznie zebrane społeczeństwo Poznania oraz delegacje wielu organizacji, a także młodzież szkół średnich.

Po mszy św. zebrani przeszli pod pobliski Pomnik Katynia i Sybiru, by tam uczestniczyć w dalszej uroczystości. Głos zabrali: Wicewojewoda Wielkopolska Karolina Fabiś-Szulc oraz prezes Sybiraków Marian Macutkiewicz, którzy odnieśli się do wydarzeń historycznych związanych z rocznicą wydarzeń z września 1939 roku, a także do martyrologii wywożonych na Sybir Polaków.

Odczytano Apel Poległych, były salwy honorowe oraz modlitwy za pomordowanych poprowadzone przez kapelana katolickiego oraz imama poznańskiej wspólnoty muzułmańskiej Yousefa Chadida. Następnie delegacje poznańskich organizacji kresowych oraz władz miasta Poznania i Wielkopolski, młodzież szkół średnich i społeczeństwo Poznania i Wielkopolski złożyli kwiaty i zapalili znicze. Towarzystwo Miłośników Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich reprezentowała prezes Katarzyna Kwinecka. W uroczystości wzięły udział różne formacje wojskowe, policyjne oraz inne formacje mundurowe.