Richard Axel
| Persoonlijke gegevens | ||||
|---|---|---|---|---|
| Geboortedatum | 2 juli 1946 | |||
| Geboorteplaats | New York | |||
| Land | Verenigde Staten | |||
| Academische achtergrond | ||||
| Alma mater | Columbia-universiteit Stuyvesant High School Johns Hopkins School of Medicine | |||
| Wetenschappelijk werk | ||||
| Vakgebied | neurobiologie, neurologie, fysiologie | |||
| Nobelprijs voor Fysiologie of Geneeskunde | ||||
| Jaar | 2004 | |||
| Reden | Voor hun ontdekking van geurreceptoren en de opbouw van het reukzintuigsysteem bij mensen | |||
| Samen met | Linda B. Buck | |||
| Voorganger(s) | Paul Lauterbur Peter Mansfield | |||
| Opvolger(s) | Barry Marshall Robin Warren | |||
| ||||
Richard Axel (New York, 2 juli 1946) is een Amerikaans neurowetenschapper, die vooral bekend is vanwege zijn onderzoek op het gebied van het reukzintuigsysteem bij mensen. Hiervoor won hij in 2004 samen met Linda B. Buck de Nobelprijs voor Fysiologie of Geneeskunde.
Biografie
[bewerken | brontekst bewerken]Axel studeerde in 1963 af aan de Stuyvesant High School.[1] In 1967 ontving hij zijn Bachelor of Arts van de Columbia-universiteit, en in 1971 zijn Doctor of Medicine van de Johns Hopkins-universiteit. Datzelfde jaar keerde hij terug naar de Columbia-universiteit, alwaar hij in 1978 professor werd.
Tijdens de jaren 70 ontdekte Axel samen met microbioloog Saul J. Silverstein en geneticus Michael H. Wigler een techniek voor cotransformatie, een proces waarbij vreemd DNA wordt ingebracht bij een gastcel om een bepaald proteïne te produceren. In 1980 namen de drie patenten op de methode, die nu bekendstaan als de "Axel patents".
Axels primaire onderzoek was hoe de hersenen geuren interpreteren. Hij werkte samen met Linda B. Buck aan dit onderzoek. Samen schreven ze in 1991 een paper[2] over hun gezamenlijke onderzoek waarbij ze reukzintuigreceptoren kloonden, en hiermee aantoonden dat ze behoren tot de familie van de G-proteïnegekoppelde receptoren. Door het DNA van een rat te bestuderen ontdekten ze in het genoom dat zoogdieren duizenden verschillende reukzintuigreceptoren hebben en dat elke reukcel maar één type receptor heeft. Dit onderzoek opende de deur naar de genetische en moleculaire analyse van de reukzin.
Axel is professor biochemie, moleculaire biofysica, neurowetenschap en pathologie aan de Columbia-universiteit. In februari 2026 stapte hij op als co-director van het Zuckerman Mind Brain Behavior Institute vanwege zijn contacten met Jeffrey Epstein. Tevens was hij onderzoeker aan het Howard Hughes Medical Institute (HHMI).[3][4] Axel is getrouwd met Cornelia "Cori" Bargmann. Daarvoor was hij getrouwd met Ann Axel.
Relatie met Jeffrey Epstein
[bewerken | brontekst bewerken]Axel leerde Jeffrey Epstein in de jaren tachtig kennen via de biotechsector.[5] In 2007 zei Axel over Epstein: "Hij heeft het vermogen om verbanden te leggen die anderen niet zien... Hij is buitengewoon intelligent en scherpzinnig."[5]
In 2010 woonde Axel in Parijs een verjaardagsfeest bij van Jeffrey Epstein, toen die reeds in 2008 was veroordeeld voor zedenmisdrijven.[6] Uit de Epstein-dossiers blijkt dat Axel regelmatig te gast was in Epsteins woning in Manhattan.[7] Axel fungeerde voor Epstein als tussenpersoon bij toelatingsprocedures en filantropische activiteiten aan Columbia-university. Axel bleef contact houden met Epstein tot drie maanden voor diens arrestatie in 2019.[8]
In februari 2026 trad Axel af als mededirecteur van het Mortimer B. Zuckerman Mind Brain Behavior Institute aan Columbia-university.[3][7] In een verklaring noemde hij zijn "eerdere band met Jeffrey Epstein een ernstige inschattingsfout" en bood hij zijn excuses aan "voor het schaden van het vertrouwen van mijn vrienden, studenten en collega's."[9] Ook legde hij zijn functie bij het Howard Hughes Medical Institute neer.[7]
Externe links
[bewerken | brontekst bewerken]- ↑ Eisner, Robin, Richard Axel: One of the Nobility in Science. Columbia University (Winter 2005). Geraadpleegd op 31 oktober 2007.
- ↑ L. Buck, R. Axel (1991). A novel multigene family may encode odorant receptors: A molecular basis for odor recognition. Cell 65 (1): 175–187. PMID 1840504. DOI: 10.1016/0092-8674(91)90418-X.
- 1 2 Pickering, Emily, University Professor and Nobel laureate Richard Axel, CC ’67, to step down as Zuckerman Institute co-director following Epstein ties. Columbia Daily Spectator. Geraadpleegd op 25 februari 2026.
- ↑ Richard Axel. zuckermaninstitute.columbia.edu (6 maart 2017). Geraadpleegd op 25 februari 2026.
- 1 2 (en) Weiss, Philip, The Fantasist: A Sex-Crime Investigation Reveals Jeffrey Epstein's Dangerous Dream World. New York Magazine (7 december 2007). Geraadpleegd op 20 september 2026.
- ↑ (en) Staley pushed JP Morgan to keep Epstein as client despite human trafficking concerns, court hears.
- 1 2 3 (en) Otterman, Sharon, Leader of Columbia Brain Institute Quits Over Friendship With Epstein. New York Times (25 februari 2026). Geraadpleegd op 20 september 2026.
- ↑ (en) Pickering, Emily, University Professor and Nobel laureate Richard Axel, CC ’67, was invited to close friend of 11 years Jeffrey Epstein’s island in 2011. Columbia Daily Spectator (3 februari 2026).
- ↑ (en) Axel, Richard, Statement from Dr. Richard Axel. Columbia University (24 februari 2026). Geraadpleegd op 20 september 2026.