Shavkat Mirziyoyev
Shavkat Mirziyoyev | |
| Data i miejsce urodzenia |
24 lipca 1957 |
|---|---|
| 2. Prezydent Uzbekistanu | |
| Okres |
od 8 września 2016[1] |
| Przynależność polityczna | |
| Poprzednik |
Nigʻmatilla Yoʻldoshev (p.o.) |
| 3. Premier Uzbekistanu | |
| Okres |
od 12 grudnia 2003 |
| Przynależność polityczna | |
| Poprzednik | |
| Następca | |
| Odznaczenia | |
Shavkat Miromonovich Mirziyoyev (ur. 24 lipca 1957[2] w wilajecie dżyzackim) – uzbecki polityk, premier Uzbekistanu od 12 grudnia 2003 do 14 grudnia 2016, pełniący obowiązki prezydenta Uzbekistanu od 8 września do 14 grudnia 2016, prezydent Uzbekistanu od 14 grudnia 2016.
Kariera polityczna
[edytuj | edytuj kod]Z wykształcenia jest inżynierem – ukończył Taszkiencki Instytut Geodezji i Melioracji. Pracę łączył z działalnością w młodzieżówce Komsomoł jako jeden z sekretarzy komórki zakładowej[3].
Pełnił funkcję gubernatora Dżyzaku (1996–2001), a potem Samarkandy (2001–2003). 12 grudnia 2003 został powołany na urząd premiera przez prezydenta Isloma Karimova, a następnie zatwierdzony przez uzbecki parlament. Zastąpił na tym stanowisku O‘tkira Sultonova z Ludowo-Demokratycznej Partii Uzbekistanu.
W wyborach parlamentarnych, które odbyły się w dniach 21 grudnia 2014 i 4 stycznia 2015 partia Mirziyoyeva – Milliy Tiklanish zdobyła drugie miejsce za partią O’zlidep i uzyskała 36 mandatów[4].
Prezydentura
[edytuj | edytuj kod]Po śmierci prezydenta Isloma Karimova, Mirziyoyev został przewodniczącym komitetu pogrzebowego i gospodarzem uroczystości pochówkowych w Samarkandzie[5][6]. Podczas wspólnego posiedzenia obu izb parlamentu 8 września 2016, Shavkat Mirziyoyev został mianowany pełniącym obowiązki prezydenta Uzbekistanu, zastępując na tym stanowisku przewodniczącego Senatu Nigʻmatillę Yoʻldosheva[7][8]. Tydzień później Mirziyoyev zrezygnował z członkostwa w partii Milliy Tiklanish i ogłosił swój start w wyborach prezydenckich z ramienia ugrupowania O’zlidep[9][10].
1 listopada 2016 rządy Uzbekistanu i Kirgistanu ogłosiły osiągnięcie porozumienia w sprawie nowej umowy dot. kontroli i utrzymania granicy pomiędzy krajami[11]. Był to pierwszy istotny krok w celu naprawy obustronnych stosunków między państwami, nadszarpniętych szczególnie po zamieszkach kirgisko-uzbeckich w 2010 roku. Decyzja administracji Mirziyoyeva została określona jako progres w polityce zagranicznej i pierwsze oznaki odchodzenia od linii dyplomatycznej Isloma Karimova[12][13]. 6 września 2017 miała miejsce pierwsza od 17 lat wizyta prezydenta Uzbekistanu w Kirgistanie, podczas której prezydenci Mirziyoyev i Atambajew podpisali akt o demarkacji wspólnej granicy[14][15][16].
Shavkat Mirziyoyev zwyciężył w wyborach prezydenckich, które zostały przeprowadzone 4 grudnia 2016 uzyskując już w pierwszej turze wynik 88,61% głosów. Drugie miejsce zajął lider Partii Ludowo-Demokratycznej Hotamjon Ketmonov z wynikiem 3,73% głosów[17]. 14 grudnia 2016 został zaprzysiężony przez parlament na stanowisku prezydenta[18]. Tego samego dnia nowym szefem rządu został Abdulla Aripov[19].
24 października 2021 został ponownie wybrany na urząd prezydenta Uzbekistanu uzyskując 80,31% głosów w wyborach powszechnych[20]. W kwietniu 2023 w Uzbekistanie odbyło się referendum w sprawie zmiany konstytucji. Przyjęte poprawki wydłużyły kadencję prezydenta z 5 do 7 lat. Liczba kadencji jest nadal ograniczona do dwóch, ale ze względu na zmianę w konstytucji poprzednie prezydentury Mirziyoyeva nie są liczone. Wkrótce potem głowa państwa rozpisała przedterminowe wybory. Odbyły się one 9 lipca 2023 roku. Mirzijojew wygrał z 87% głosów przy frekwencji wynoszącej prawie 80%[21].
Odznaczenia
[edytuj | edytuj kod]- Order Fidokorona xizmatlari uchun ordeni (2007)[22]
- Medal Mekhnat Shuhrati (1998)[23]
- Order „Danaker” (Kirgistan, 1998)[24]
- Order Korony (Tadżykistan, 2021)[25]
- Order Aleksandra Newskiego (Rosja, 2022)[26]
- Najwyższy Order Świata Turkijskiego (Organizacja Państw Turkijskich, 2023)[27]
- Order Republiki (Turcja, 2024)[28]
- Order „Złoty Orzeł” (Kazachstan, 2024)[29]
- Medal Туркменистана «Magtymguly Pyragynyň 300 ýyllygyna (Turkmenistan, 2024)[30]
- Order Dusliyk (Rosja - Tatarstan, 2024)[31]
- Krzyż Wielki Legii Honorowej (Francja, 2025)[32]
- Order Odrodzenia I klasy (Jordania, 2025)[33]
- Krzyż Wielki z Łańcuchem Orderu Nishan-e-Pakistan (Pakistan, 2026)[34]
- Order Złotego Runa (Gruzja, 2026)[35]
- Order „Manas” I klasy (Kirgistan, 2026)[36]
- Order Heydəra Əliyeva (Azerbejdżan, 2026)[37]
- Order Republiki Serbii I klasy na Łańcuchu (Serbia, 2026)[38]
- Doktor honoris causa Nagoya University (2019)[39]
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Do 14 grudnia 2016 pełniący obowiązki prezydenta.
- ↑ Мирзиёев Шавкат Миромонович, премьер-министр Республики Узбекистан. Архив сайта председателя правительства РФ В.В.Путина. [dostęp 2017-09-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-07-12)]. (ros.).
- ↑ Andrzej Poczobut, Uzbecy mają wybierać, ale i tak już wiadomo, kto zostanie prezydentem [online], wyborcza.pl, 11 września 2016 [dostęp 2016-09-15].
- ↑ Demir Azizov, Liberal democrats get majority of seats in Uzbek parliament, Taszkient, 5 stycznia 2015 [zarchiwizowane z adresu 2016-02-09] (ang.).
- ↑ Islam Karimov: Uzbekistan strongman’s death confirmed, BBC News, 2016-09-02.
- ↑ Комиссию по организации похорон Каримова возглавил премьер Шавкат Мирзиёев, kommersant.ru, 2016-09-02.
- ↑ Uzbekistan Names Longtime PM Mirziyaev Interim President, Radio Liberty, 2016-09-08.
- ↑ Uzbekistan: premier Szawkat Mirzijojew p.o. prezydenta, bankier.pl, 2016-09-08.
- ↑ Uzbekistan interim head Shavkat Mirziyoyev likely to win presidential elections, ibtimes.co.in, 2016-09-16.
- ↑ Uzbekistan’s Acting President To Run In December Election, rferl.org, 2016-09-16.
- ↑ Uzbekistan, Kyrgyzstan Reach Provisional Border Agreements, eurasianet.org, 2016-11-01.
- ↑ Mirziyoyev Keeping Up the Good Neighbor Act, The Diplomat, 2016-11-02.
- ↑ Akhmed Rahmanov: A new hope for Uzbekistan?. Kolegium Europy Wschodniej im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego we Wrocławiu, 2016-11-09. [dostęp 2018-04-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-11-26)]. (ang.).
- ↑ Pierwsza oficjalna wizyta po 17 latach. Ustalali granice państw. tvn24.pl, 2017-09-06. [dostęp 2017-09-06]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-09-06)]. (pol.).
- ↑ Впервые за 26 лет. Президент Узбекистана посетит КР на следующей неделе. Вечерний Бишкек, 2017-08-28. [dostęp 2017-08-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-08-29)]. (ros.).
- ↑ Президент Узбекистана Шавкат Мирзиёев приедет в Бишкек 6 сентября. Вечерний Бишкек, 2017-08-30. [dostęp 2017-08-31]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-08-31)]. (ros.).
- ↑ Шавкат Мирзиёев победил на выборах Президента, gazeta.uz, 2016-12-05.
- ↑ Shavkat Mirziyoyev sworn in as President of Uzbekistan. uzreport.uz, 2016-12-14. [dostęp 2016-12-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-12-18)]. (ang.).
- ↑ Abdulla Aripov appointed Prime Minister. uzreport.uz, 2016-12-14. [dostęp 2016-12-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-10-07)]. (ang.).
- ↑ Josephine Joly, Uzbekistan leader wins second term in ‘not truly competitive’ election [online], euronews, 25 października 2021 [dostęp 2021-10-29] (ang.).
- ↑ Prezydent Uzbekistanu wybrany na kolejną kadencję w przedterminowych wyborach. wnp.pl. [dostęp 2023-07-10].
- ↑ УП-3899-сон 23.07.2007. О награждении Ш. Мирзиёева орденом «Фидокорона хизматлари учун» [online], lex.uz [dostęp 2026-09-28] [zarchiwizowane z adresu 2023-11-22] (ros.).
- ↑ УП-2072-сон 27.08.1998. О награждении в связи с семилетием независимости Республики Узбекистан группы государственных служащих, работников производства и социально-экономической сферы [online], lex.uz [dostęp 2026-09-28] [zarchiwizowane z adresu 2023-04-05] (ros.).
- ↑ Президент Алмазбек Атамбаев наградил Президента Узбекистана Шавката Мирзиёева орденом «Данакер». president.kg. [dostęp 2024-03-07]. (ros.).
- ↑ Sputnik Таджикистан, Рахмон наградил Мирзиёева орденом [online], Sputnik Таджикистан, 2021 [dostęp 2026-09-28] (ros.).
- ↑ Указ Президента Российской Федерации от 23 июля 2022 года № 491 «О награждении орденом Александра Невского Президента Республики Узбекистан Мирзиёева Ш.М.». pravo.gov.ru. [dostęp 2024-03-07]. (ros.).
- ↑ President of Uzbekistan was awarded Supreme Order of Turkic World [online], Apa.az [dostęp 2025-10-14] (ang.).
- ↑ Шавкат Мирзиёев награжден «Орденом Турецкой Республики» [online], darakchi.uz, 7 czerwca 2024 [dostęp 2026-09-28] (ros.).
- ↑ Президент Республики Узбекистан награжден высшей государственной наградой Республики Казахстан [online], president.uz [dostęp 2026-09-28] (ros.).
- ↑ Защита сайта: Parahat Info – деловой Туркменистан [online], parahat.info [dostęp 2026-09-28].
- ↑ Президент Узбекистана награжден орденом "Дуслык" Татарстана [online], president.uz [dostęp 2026-09-28] (ros.).
- ↑ Президент Узбекистана награжден Орденом Почётного легиона [online], president.uz [dostęp 2026-09-28] (ros.).
- ↑ Президент Узбекистана награжден высшим знаком Иордании – Орденом «Ан-Нахда» [online], president.uz [dostęp 2026-09-28] (ros.).
- ↑ Елена Ким, Кого награждали орденом «Нишан-е-Пакистан» [online], Kursiv Media Узбекистан - Kursiv Media Узбекистан – Деловой портал. Новости экономики и политики, бизнеса и финансов в Республике Узбекистан. Прогнозы и аналитика финансового мира., 6 lutego 2026 [dostęp 2026-09-28] (ros.).
- ↑ Редакция UzDaily, Президент Грузии анонсировал стратегическое партнерство с Узбекистаном [online], UzDaily.uz, 2 lipca 2026 [dostęp 2026-09-28] (ros.).
- ↑ Президент Садыр Жапаров вручил Президенту Узбекистана [online], president.kg [dostęp 2026-09-28] (ros.).
- ↑ Распоряжение Президента Азербайджанской Республики О награждении Ш.М.Мирзиёева орденом «Гейдар Алиев» [online], azertag.az [dostęp 2026-09-28] (ros.).
- ↑ Укази о одликовањима. predsednik.rs. [dostęp 2026-09-27]. (serb.).
- ↑ Aziz Qarshiyev, Shavkat Mirziyoyev Nagoya universitetining faxriy doktori bo‘ldi [online], Kun.uz, 18 grudnia 2019 [dostęp 2026-09-28] (uzb.).
- Absolwenci uczelni w Uzbekistanie
- Ludzie związani z Samarkandą
- Odznaczeni gruzińskimi odznaczeniami
- Odznaczeni jordańskimi odznaczeniami
- Odznaczeni Krzyżem Wielkim Legii Honorowej
- Odznaczeni Orderem Aleksandra Newskiego (Federacja Rosyjska)
- Odznaczeni Orderem „Danaker”
- Odznaczeni Orderem Heydəra Əliyeva
- Odznaczeni Orderem „Manas”
- Odznaczeni Orderem Republiki Serbii
- Odznaczeni Orderem Złotego Orła
- Odznaczeni pakistańskimi odznaczeniami
- Odznaczeni tadżyckimi odznaczeniami
- Odznaczeni tureckimi odznaczeniami
- Odznaczeni turkmeńskimi odznaczeniami
- Premierzy Uzbekistanu
- Prezydenci Uzbekistanu
- Urodzeni w 1957