能

能 (znak chiński)

klucz:

130 肉 + 6

liczba kresek:

10

warianty:

能 uproszcz. i trad. (domyślna czcionka)

䏻 uproszcz. i trad. (domyślna czcionka)

𫧇 uproszcz. (domyślna czcionka)

kolejność kresek:

chiński:

znaczenia:

(1.1) mit. przest. niedźwiedź (także: mityczne stworzenie przypominające niedźwiedzia, ale na sarnich nogach)

(1.2) móc, być w stanie, zdołać, umieć, potrafić

(1.3) móc (mieć pozwolenie)

etymologia:

kości wróżebne

brązy

wielkopieczęciowe

małopieczęciowe

rysunek mitycznego zwierzęcia, które miało być skrzyżowaniem niedźwiedzia z sarną (po lewej rozdziawiona paszcza (=⺼), nad nią uszy lub rogi (=厶), po prawej łapy / kopyta (=匕, podwojone)) → por. 熊

wprowadzanie znaku:

Cangjie: 戈月心心 (IBPP); cztery rogi: 2121₁

kodowanie:

zob. wpis w bazie Unihan: U+80FD

słowniki:

• KangXi: strona 981, znak 16
• Dai Kanwa Jiten: znak 29454
• Dae Jaweon: strona 1433, znak 11
• Hanyu Da Zidian: tom 3, strona 2074, znak 1

uwagi:

dominujący wariant zapisu

źródła:

能 (język chiński standardowy)

zapis:

uproszcz. i trad. 能

wymowa:

pinyin néng (neng2); zhuyin ㄋㄥˊ

^ⓘ

znaczenia:

czasownik

(1.1) móc (być w stanie)

(1.2) móc (mieć pozwolenie)

(1.3) zdołać

(1.4) umieć

(1.5) potrafić

rzeczownik

(2.1) umiejętność, zdolność

(2.2) moc, zasilanie, energia

odmiana:

przykłady:

(1.1) 有人能帮我吗？(yǒurén néng bāng wǒ ma) → Czy ktoś może mi pomóc?

(1.1) 我真不清楚你怎么能在这样的够呛地方生活。(wǒ zhēn bù qīngchǔ nǐ zěnme néng zài zhèyàng de gòuqiàng dìfāng shēnghuó) → Naprawdę nie pojmuję, jak możesz żyć w tak okropnym miejscu.

(1.2) 我也能来吗？(wǒ yě néng lái ma) → (czy ja) Mogę też przyjść?

(1.2) 最好我们能在到达之前复习一下免疫隔离程序。(zuìhǎo wǒmen néng zài dàodá zhīqián fùxí yīxià miǎnyì gélí chéngxù) → Byłoby najlepiej, gdybyśmy mogli przejrzeć procedury szczepień przed naszym przyjazdem.

(1.3) 没什么能改变你爸爸那种人。(méishénme néng gǎibiàn nǐ bàba nà zhǒng rén) → Nic nie zdoła zmienić tego, jakim człowiekiem jest twój tata.

(1.3) 我就希望我们能认出来。(wǒ jiù xīwàng wǒmen néng rèn chūlái) → Mam tylko nadzieję, że zdołamy to rozpoznać.

(1.4) 我能做饭，你呢？(wǒ néng zuòfàn nǐ ne?) → Umiem gotować, a ty?

(1.4) 安娜九个月大了，差不多能走路了。(ānnà jiǔ gè yuè dàle chàbùduō néng zǒulùle) → Anna ma dziewięć miesięcy i już prawie umie chodzić.

(1.5) 你能憋多长时间的气？(nǐ néng biē duō cháng shíjiān de qì) → Jak długo potrafisz wstrzymać oddech?

(1.5) 他一次能喝两瓶伏特加。(tā yīcì néng hē liǎng píng fútèjiā) → Potrafi wypić dwie flaszki wódki naraz.

(2.1) zob. 能力 • 才能 • 技能 • 能干 • 能耐

(2.2) zob. 能量 • 能源

składnia:

kolokacje:

(2.1) 能手 → osoba posiadająca umiejętności (=ekspert, mistrz) • 无能 → bez umiejętności (=niekompetentny) • 体能 → zdolność ciała (=sprawność fizyczna) • 产能 → zdolności produkcyjne

(2.2) 太阳能 → energia słoneczna • 水能 → energia wodna • 动能 → energia ruchu (=kinetyczna) • 核能 → energia jądrowa • 原子能 → energia atomowa

synonimy:

(1.1-2) 可以 • 可 • 能够 • 会 • 堪

(1.3-5) 会

antonimy:

(1.1-5) 不能

hiperonimy:

hiponimy:

holonimy:

meronimy:

złożenia:

wyrazy pokrewne:

rzecz. 可能 • 性能 • 功能 • 效能 • 机能 • 性能 • 职能 • 贤能

czas. 可能

przym. 万能 • 全能 • 贤能

partyk. 可能 • 能否

związki frazeologiczne:

一专多能 • 无才无能

etymologia:

chiń. 肉 + 匕 + 已 → ciało + sztylet (podwojony) + już

uwagi:

HSK: 1

źródła: