1936
Olgoldâshäämi
1936 (MCMXXXVI) lâi kĂĄrgĂĄmihe, mii gregoriaanlâť kalender mield aalgij koskoho jĂĄ nuuvâi tuorâstuv. Tot lâi 1930-lovo ÄiÄÄâd ihe.
TĂĄbĂĄhtusah
[mute | mute käldee]Kuovâmåånu
[mute | mute käldee]- kuovâmĂĄĂĄnu 16. peeivi â YrjĂś Väisälä kaavnâi asteroidijd 1391 Carelia jĂĄ 1454 Kalevala.
- kuovâmĂĄĂĄnu 23. peeivi â YrjĂś Väisälä kaavnâi asteroid 2067 Aksnes.
NjuhÄâmĂĄĂĄnu
[mute | mute käldee]- njuhÄâmĂĄĂĄnu 18. peeivi â YrjĂś Väisälä kaavnâi asteroidijd 1421 Esperanto, 1723 Klemola jĂĄ 2020 Ukko.
PorgemĂĄĂĄnu
[mute | mute käldee]- porgemĂĄĂĄnu 26. peeivi â YrjĂś Väisälä kaavnâi asteroid 1398 Donnera.
ÄohÄâmĂĄĂĄnu
[mute | mute käldee]- ÄohÄâmĂĄĂĄnu 12. peeivi â YrjĂś Väisälä kaavnâi asteroid 1405 Sibelius.
- ÄohÄâmĂĄĂĄnu 13. peeivi â YrjĂś Väisälä kaavnâi asteroid 1406 Komppa.
Roovvâdmåånu
[mute | mute käldee]- roovvâdmĂĄĂĄnu 11. peeivi â YrjĂś Väisälä kaavnâi asteroid 1631 Kopff.
Juovlâmåånu
[mute | mute käldee]- juovlâmĂĄĂĄnu 21. peeivi â YrjĂś Väisälä kaavnâi asteroid 1407 LindelĂśf.
Nobel-palhâťumeh
[mute | mute käldee]- Fyysiik â Victor F. Hess jĂĄ Carl Anderson[1]
- Kemia â Peter Debye[2]
- KirjĂĄlâťvuotâ â Eugene O'Neill[3]
- RĂĄĂĄvhu â Carlos Saavedra Lamas[4]
- TalhâstieÄâ â Sir Henry Hallett Dale jĂĄ Otto Loewi[5]
Šoddâmeh
[mute | mute käldee]- uÄÄâivemĂĄĂĄnu 10. peeivi â Robert Woodrow Wilson, ive 1978 Nobel-fyysiikpalhâťume finnim ovtâstumstaatâlâť täsnitiettee[6]
- uÄÄâivemĂĄĂĄnu 22. peeivi â Alan J. Heeger, ive 2000 Nobel-kemiapalhâťume finnim ovtâstumstaatâlâť kemist[7]
- uÄÄâivemĂĄĂĄnu 27. peeivi â Samuel C. C. Ting, ive 1976 Nobel-fyysiikpalhâťume finnim ovtâstumstaatâlâť fysikkĂĄr[8]
- uÄÄâivemĂĄĂĄnu 28. peeivi â Ismail Kadare, albanialâť kirjeÄällee (j. 2024)[9]
- kuovâmĂĄĂĄnu 19. peeivi â Anni Sarre, anarâť kirjeÄällee, tivtâsteijee jĂĄ mĂĄĂĄlĂĄjeijee (j. 2021)
- njuhÄâmĂĄĂĄnu 17. peeivi â Ken Mattingly, ovtâstumstaatâlâť astronaut (j. 2023)
- njuhÄâmĂĄĂĄnu 28. peeivi â Mario Vargas Llosa, ive 2010 Nobel-kirjĂĄlâťvuotâpalhâťume finnim perulâť kirjeÄällee (j. 2025)[10]
- cuĂĄĹuimĂĄĂĄnu 20. peeivi â Arto Sipinen, syemmilâť arkkiteht (j. 2017)[11]
- vyesimĂĄĂĄnu 24. peeivi â Anna Joma Granefjell, maadâsämmilâť pyecceitipĹĄoo, radiotoimâtteijee jĂĄ jurgâleijee (j. 2025)[12]
- kesimĂĄĂĄnu 22. peeivi â Hermeto Pascoal, brasilialâť ĹĄuoĹârähtee jĂĄ musikkĂĄr (j. 2025)[13]
- syeinimĂĄĂĄnu 25. peeivi â Erkki Kairamo, syemmilâť arkkiteht (j. 1994)[14]
- syeinimĂĄĂĄnu 30. peeivi â Buddy Guy, ovtâstumstaatâlâť kitarist jĂĄ lĂĄvloo
- porgemĂĄĂĄnu 18. peeivi â Robert Redford, ovtâstumstaatâlâť Äaittâleijee, elleekovestivrejeijee jĂĄ pyevtitteijee (j. 2025)[15]
- ÄohÄâmĂĄĂĄnu 29. peeivi â Silvio Berlusconi, italialâť finnodâholmooĹĄ jĂĄ politikkĂĄr (j. 2023)[16]
- roovvâdmĂĄĂĄnu 5. peeivi â VĂĄclav Havel, Äekkilâť kirjeÄällee, ÄaaitâlmÄällee, politikkĂĄr jĂĄ Äeeki president (j. 2011)[17]
- juovlâmĂĄĂĄnu 17. peeivi â Franciscus, katolilii kirho paavi iivij 2013â2025 (j. 2025)[18]
Jämimeh
[mute | mute käldee]- uÄÄâivemĂĄĂĄnu 18. peeivi â Rudyard Kipling, ive 1907 Nobel-kirjĂĄlâťvuotâpalhâťume finnim brittilâť kirjeÄällee, tihtâÄällee jĂĄ brittilâť imperium rämideijee (ĹĄ. 1865)[19]
- kuovâmĂĄĂĄnu 28. peeivi â Charles Nicolle, ive 1928 Nobel-talhâstieÄâpalhâťume finnim ranskalâť bakteriolog (ĹĄ. 1866)[20]
- vyesimĂĄĂĄnu 14. peeivi â Frans Ăimä, syemmilâť kielâtotkee (ĹĄ. 1875)
- juovlâmĂĄĂĄnu 11. peeivi â Kaarlo Sallinen, Kuopio vuossâmuĹĄ kaavpughovdâ (ĹĄ. 1875)
Kalender
[mute | mute käldee]Fåådåst eres soojijn
[mute | mute käldee]
Wikimedia Commonsist låå koveh teikkâ eres tiätuvuårhåh fåådåst 1936.
Käldeeh
[mute | mute käldee]- â The Nobel Prize in Physics 1936. The Nobel Prize. Äujottum 19.3.2021 (eĹgâlâskielân)
- â The Nobel Prize in Chemistry 1936. The Nobel Prize. Äujottum 19.3.2021 (eĹgâlâskielân)
- â The Nobel Prize in Literature 1936. The Nobel Prize. Äujottum 19.3.2021 (eĹgâlâskielân)
- â The Nobel Peace Prize 1936. The Nobel Prize. Äujottum 19.3.2021 (eĹgâlâskielân)
- â The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1936. The Nobel Prize. Äujottum 19.3.2021 (eĹgâlâskielân)
- â Robert Woodrow Wilson nobelprize.org. Äujottum 2.5.2025. (eĹgâlâskielân)
- â Alan Heeger nobelprize.org. Äujottum 27.10.2022. (eĹgâlâskielân)
- â Samuel C. C. Ting nobelprize.org. Äujottum 3.5.2025. (eĹgâlâskielân)
- â Noiville, Florence: Ismail Kadare, the great Albanian writer, dies aged 88 Le Monde. 1.7.2024. Äujottum 1.7.2024. (eĹgâlâskielân)
- â Mario Vargas Llosa nobelprize.org. Äujottum 14.4.2025. (eĹgâlâskielân)
- â Arto Sipinen Arkkitehtuurmuseo. Äujottum 16.6.2022. (suomâkielân)
- â Anna Nilsine Joma Granefjell Arbeidets Rett. 30.12.2025. Äujottum 1.1.2025. (kirjetĂĄrukielân) jĂĄ (maadâsämikielân)
- â Muller-Heyndyk, Rachel: Hermeto Pascoal, 'the wizard' of Brazilian music, dies at 89 BBC News. 14.9.2025. Äujottum 15.9.2025. (eĹgâlâskielân)
- â Pihkanen, Ronja: Erkki Kairamo Arkkitehtuurmuseo. 8.4.2021. Äujottum 21.6.2022. (suomâkielân)
- â Barnes, Brooks: Robert Redford, Screen Idol Turned Director and Activist, Dies at 89 New York Times. 16.9.2025. Arkkâdistum Äujottum 16.9.2025. (eĹgâlâskielân)
- â Silvio Berlusconi, former Italian PM, dies at 86 BBC. 12.6.2023. Äujottum 12.6.2023. (eĹgâlâskielân)
- â Vaclav Havel www.britannica.com. Äujottum 30.11.2022. (eĹgâlâskielân)
- â Francis www.britannica.com. 22.4.2025. Äujottum 22.4.2025. (eĹgâlâskielân)
- â Rudyard Kipling nobelprize.org. Äujottum 27.10.2022. (eĹgâlâskielân)
- â Charles Nicolle nobelprize.org. Äujottum 22.9.2021. (eĹgâlâskielân)