Puola

Puola täsiväldi Rzeczpospolita Polska (puolakielân)
lippu	vaakun
Staatâhäämi	täsiväldi
President	Karol Nawrocki
Uáiviminister	Donald Tusk
Uáivikaavpug	Varsova
Eres kaavpugeh	Krakova Wrocław Łódź Poznań Gdańsk Szczecin
Vijđodâh	312 685 km²
– sisčääci	2,7 %
Ässeeloho (2020)	38 268 000
– ässeesaahâdvuotâ	123 ässed/km²
Virgáliih kielah	puolakielâ
Vaaluut	złoty (PLN)
Äigi	UTC+1
– kesiäigi	UTC+2
Uánádâs	PL
– fiävruin	PL
– kirdemmašinijn	SP
Jotolâh	uálgispiälásâš
Sundenummeer	+48
Internet TLD	.pl
Motto	ij lah
Aalmuglâšlaavlâ	Mazurek Dąbrowskiego
Oovdiš staatâ(h)	Puola aalmugtäsiväldi

Puola täsiväldi (puolakielân Rzeczpospolita Polska) ađai Puola lii staatâ Euroopist. Ton uáivikaavpug lii Varsova.

Eennâmtieđâ

Puola vijđodâh lii 312 685 km², mast 8 430 km² lii čääci. Vijđoduv mield Puola lii maailm 71. stuárráámus já Euroop 9. stuárráámus staatâ.

Sajadâh já rääjih

Puola lii staatâ Koskâ-Euroopist. Ton ránnjástaatah láá tavveen Ruoššâ (Kaliningrad Oblast), tavenuorttân Liettua, nuorttân Vielgis-Ruoššâ, maadânuorttân Ukraina, mäddin Slovakia, maadâviestârist Čekki já viestârist Saksa. Puolast staatârääjih láá ohtsis 2 865 km. Kuhemus rääji lii rääji Čekkijn, mii lii 699 km. Uánihumos rääji vist lii 100 km rääji Liettuain. Puola rájášuvá tavveen Nuorttâmeerân. Merâriddo lii ohtsis 440 km.

Ránnjástaatâ	Rääji kukkodâh	Kárttá
Ruoššâ (Kaliningrad Oblast)	209 km
Liettua	100 km
Vielgis-Ruoššâ	375 km
Ukraina	498 km
Slovakia	517 km
Čekki	699 km
Saksa	467 km

Jäävrih já juuvah

Wisła Varsovast

Puola kuhemuuh juuvah láá Wisła, Oder, Warta já Bug.

Śniardwy lii Puola stuárráámus jävri vijđoduv mield. Ton vijđodâh lii 113,8 km². Kieŋâlumos jävri lii Hańcza (108,5 m).

Morfologia

Rysy lii Puola alemus vääri.

Puola alemus saje lii Rysy čokke (2 499 m). Tot lii eennâm maadâuásist Puola já Slovakia rääjist. Väärist láá kulmâ čohe, main koskâ- já maadânuorttâčoheh láá Slovakiast já taveviestârčokke lii Puolast. Taat taveviestârčokke lii Puola alemus saje.

Staatâ vyeligumos saje lii tääl Marzęcino-nommâsii siijdâst (-2,2 m). Ive 2022 räi tot lâi Raczki Elbląskie aldasijn (-1,8 m).

Haldâttâh já politiik

Puola staatâhäämi lii semipresidentlâš täsiväldi. Puola staatâhovdâ lii president. Tááláš president lii Karol Nawrocki.

Kuávlulâš jyehim

Puola voivodkodeh já täi uáivikaavpugeh.

Válduartikkâl: Puola voivodkodeh

Uđđâivemáánu 1. peeivi 1999 Puola juohhui kuulmâ táásán: alemuu tääsi voivodkuudijd (puolakielân województwo), haldâttâhpirrâduvváid (powiat) já kieldáid (gmina). Talle Puolast lijjii 16 voivodkodded, 308 haldâttâhpirrâdâhhâd, 65 kaavpugid, main lâi haldâttâhpirrâduv status, já 2 489 kieldâd.

Kuávlulâš jyehim lii muttum maŋgii ive 1999 maŋa. Veikkâ uđđâivemáánu 1. peeivi 2024 rääjist Puolast láá lamaš vala-uv 16 voivodkodded, tast láá tääl 314 haldâttâhpirrâdâhhâd, 66 kaavpugid, main lii haldâttâhpirrâduv status, já 2 477 kieldâd.

President

Puola president roolâ lii viehâ seremonialâš, mutâ sust lii vetovuoigâdvuotâ haldâttâs miärádâsâin.

Viehâdâh

Kaavpugeh

Válduartikkâl: Listo Puola kaavpugijn

Puola stuárráámus kaavpug lii Varsova, mii lii meiddei staatâ uáivikaavpug. Eres stuorrâ kaavpugeh láá Krakova, Wrocław, Łódź, Poznań, Gdańsk já Szczecin.

Fáádást eres soojijn

• Wikimedia Commonsist láá koveh teikkâ eres tiätuvuárháh fáádást Puola.