Sean Penn
Sean Penn | |
|---|---|
2023'te Penn | |
| Doğum | Sean Justin Penn 17 Ağustos 1960 Santa Monica, Kaliforniya, ABD |
| Vatandaşlık | |
| Uğraş | Oyuncu, yönetmen, yapımcı |
| Etkin yıllar | 1974-günümüz |
| Boy | 1,73 m (5 ft 8 in) |
| Evlilik | Madonna (e. 1985; b. 1989) Robin Wright (e. 1996; b. 2010) Leila George (e. 2020; b. 2022) |
| Ebeveyn(ler) | Eileen Ryan (annesi) Leo Penn (babası) |
| Ödüller | Tam liste |
Sean Justin Penn (d. 17 Ağustos 1960, Santa Monica), Amerikalı oyuncu, yönetmen ve film yapımcısıdır. Filmlerdeki etkileyici başrol performanslarıyla tanınır. Ödülleri arasında üç Akademi Ödülü, bir Altın Küre Ödülü ve bir Britanya Akademisi Film Ödülü bulunmaktadır. Ayrıca Emmy ve Grammy Ödülleri'ne de aday gösterildi. Penn, 2015 yılında Onursal César Ödülü'ne, 2022 yılında ise Bob Hope İnsani Yardım Ödülü'ne layık görüldü.
Penn, sinema kariyerine drama filmi Taps (1981) ile başladı; ardından Ridgemont Lisesinde Hızlı Günler (1982), Bad Boys (1983) ve At Close Range (1986) filmlerinde rol aldı. Üç Akademi Ödülü kazandı; Gizemli Nehir (2003) filminde yas tutan bir babayı ve Milk (2008) filminde eşcinsel hakları savunucusu Harvey Milk'i canlandırarak iki kez En İyi Erkek Oyuncu, Savaş Üstüne Savaş (2025) filminde yozlaşmış askerî subay Steven J. Lockjaw rolüyle ise En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu ödülünü aldı. Ayrıca Ölüm Yolunda (1995), Sweet and Lowdown (1999) ve Benim Adım Sam (2001) filmlerindeki performanslarıyla Oscar'a aday gösterildi. Diğer oyunculuk çalışmaları arasında Savaş Günahları (1989), Gangsterlerin Arasında (1990), Carlito'nun Yolu (1993), Oyun (1997), İnce Kırmızı Hat (1998), Hurlyburly (1998), 21 Gram (2003), Dürüst Oyun (2010), Hayat Ağacı (2011), Licorice Pizza (2021) ve Dostum (2023) bulunmaktadır.
Penn, suç draması The Indian Runner (1991) ile yönetmenlik kariyerine başladı; bunu Tehlikeli Bekleyiş (1995), The Pledge (2001) ve Into the Wild (2007) filmleri izledi. Tiyatroda Broadway'de Heartland (1981) ve Slab Boys (1983) oyunlarında rol aldı. Televizyonda ise Hulu'nun drama dizisi The First'te (2018) bir astronotu ve Starz'ın politik gerilim mini dizisi Gaslit'te (2022) John N. Mitchell'i canlandırdı. Sinema kariyerinin yanı sıra Penn, siyasi ve toplumsal aktivizm faaliyetlerinde de bulundu. George W. Bush yönetimini eleştirdi, Küba ve Venezuela devlet başkanlarıyla görüştü, 2005'teki Katrina Kasırgası ve 2010 Haiti depremi sonrasında insani yardım çalışmalarına katıldı. Son olarak Rusya-Ukrayna Savaşı sırasında Ukrayna devlet başkanı Volodimir Zelenski'ye destek verdi.
Hayatı
[değiştir | kaynağı değiştir]Rus bir baba ve İtalyan annenin çocuğu olan Sean Penn, çocuk yaşlarda sinemaya ilgi duyarak, o dönemin favori aygıtlarından "Süper 8" denen kameralarla film çekme denemeleri yaptı. Los Angeles Repertory Theater'da oyunculuk eğitimi aldı. İlk deneyimini Barnaby Jones adlı bir dizide oyunculuk yaparak yaşadı. Üne kavuşmasını sağlayan; Ridgemont Lisesinde Hızlı Günler (1982) filmindeki Jeff Spicoli rolü oldu. 1985-1989 yılları arasında popstar Madonna ile evli kaldı. Madonna'nın ilk kocasıdır.
1988 yapımı Renkler adlı filmde yer aldı. Renkler filminde bir figürana saldırdığı için tutuklandı. 33 gün hapishanede kaldı. Şans eseri o dönem seri katil Richard Ramírez ile aynı hapishanedeydi. Hatta Ramirez, Penn'den imza talep etti.
1991'de yönetmenliğe başladı.
Aynı yıl, 1996'da evleneceği kadın olan Robin Wright Penn ile birlikte yaşamaya başladı, bu beraberlikten iki çocukları oldu. Toplumsal ve sosyal içerikli filmlerde rol aldı, yönetti. Hâlen Kaliforniya'da yaşayan ve bir Fransız restoranı işleten Amerikalı oyuncu; ABD yönetiminin sert bir muhalifi olup, Irak, İran, Venezuela gibi ülkelere "serbest muhabir" olarak ziyaretlerde bulunarak Amerikan devlet politikasının yanlışlıkları üzerine ABD halkına yönelik bilinçlendirme çalışmaları yapmaktadır.
Penn'in 2008 Cannes Film Festivali'nde jüri başkanı olacağı açıklanmıştır. Festival yönetimi tarafından yapılan açıklamada, Sean Penn'in bağımsız Amerikan sinemasını temsil ettiği için jüri heyeti başkanlığına seçildiği söylenmiştir.[1] Elton John'un 24 Şubat 2008'de düzenlediği, AIDS'liler için yapılan yardım partisine katıldı.
Ödülleri
[değiştir | kaynağı değiştir]- Aday: En İyi Erkek Oyuncu, Dead Man Walking (1995)
- Aday: En İyi Erkek Oyuncu, Sweet and Lowdown (1999)
- Aday: En İyi Erkek Oyuncu, I Am Sam (2001)
- Kazandı: En İyi Erkek Oyuncu, Mystic River (2003)
- Kazandı: En İyi Erkek Oyuncu, Milk (2008)
- Kazandı: En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu One Battle After Another (2026)
- Aday: En İyi Erkek Oyuncu, Mystic River (2004)
- Aday: En İyi Erkek Oyuncu, 21 Grams (2004)
- Aday: En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu - Sinema, Carlito's Way (1994)
- Aday: En İyi Erkek Oyuncu - Drama, Dead Man Walking (1996)
- Aday: En İyi Erkek Oyuncu - Müzikal/Komedi, Sweet and Lowdown (2000)
- Kazandı: En İyi Erkek Oyuncu - Drama, Mystic River (2004)
Filmografisi
[değiştir | kaynağı değiştir]Oyuncu olarak:
- Taps (1981)
- Fast Times at Ridgemont High (1982)
- Summerspell (1983)
- Bad Boys (1983)
- Crackers (1984)
- Racing with the Moon (1984)
- The Falcon and the Snowman (1985)
- At Close Range (1986)
- Shanghai Surprise (1986)
- Dear America: Letters Home from Vietnam (anlatıcı) (1987)
- Cool Blue (1988) (Cameo)
- Colors (1988)
- Judgment in Berlin (1988)
- Casualties of War (1989)
- We're No Angels (1989)
- State of Grace (1990)
- Snow White Rose Red (1991) (belgesel)
- Cruise Control (1992) (kısa)
- The Last Party (1993) (belgesel)
- Carlito's Way (1993)
- Dead Man Walking (1995)
- Loved (1997)
- She's So Lovely (1997)
- U Turn (1997)
- The Game (1997)
- Hugo Pool (1997)
- Hurlyburly (1998)
- The Thin Red Line (1998)
- Being John Malkovich (1999) (Cameo)
- Sweet and Lowdown (1999)
- A Constant Forge (2000) (belgesel)
- Up at the Villa (2000)
- Before Night Falls (2000)
- The Weight of Water (2000)
- Dogtown and Z-Boys (2001) (belgesel) (anlatıcı)
- The Beaver Trilogy (2001) (belgesel)
- Scene Smoking: Cigarettes, Cinema & the Myth of Cool (2001) (belgesel)
- See How They Run (2001) (belgesel)
- I Am Sam (2001)
- It's All About Love (2003)
- Mystic River (2003)
- 21 Gram (2003)
- The Assassination of Richard Nixon (2004)
- The Interpreter (2005)
- All the King's Men (2006)
- Crossing Over (2007)
- In Search of Captain Zero (2008)
- Milk (2009)
- The Gangster Squad (2013)
- "The Secret Life of Walter Mitty" (2013)
Yönetmen olarak:
- The Indian Runner (1991)
- The Crossing Guard (1995)
- The Pledge (2001)
- 11'9''01 September 11 (2002) (kısa film)
- Into the Wild (2007)
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ↑ "Cannes'da jüri başkanı Sean Penn". NTVMSNBC.com. 9 Ocak 2008. 5 Ekim 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ocak 2008.
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]- IMDb'de Sean Penn
- Sinema Türk'te Sean Penn23 Aralık 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- Sean Penn
- Yaşayan insanlar
- 1960 doğumlular
- Kaliforniya doğumlu aktivistler
- Kaliforniya doğumlu yazarlar
- İrlanda asıllı Amerikalılar
- İtalyan asıllı Amerikalılar
- Litvanya Yahudisi asıllı Amerikalılar
- Rusya Yahudisi asıllı Amerikalılar
- 20. yüzyıl Amerikalı erkek oyuncuları
- 21. yüzyıl Amerikalı erkek oyuncuları
- Amerikalı erkek çocuk oyuncular
- Amerikalı erkek dizi oyuncuları
- Amerikalı erkek sinema oyuncuları
- Amerikalı erkek tiyatro oyuncuları
- Amerikalı film yönetmenleri
- Amerikalı agnostikler
- En İyi Erkek Oyuncu Akademi Ödülü sahipleri
- Cannes Film Festivali En İyi Erkek Oyuncu Ödülü sahipleri
- En İyi Erkek Oyuncu Bağımsız Ruh Ödülü sahipleri
- En İyi Erkek Oyuncu SAG Ödülü sahipleri
- Gümüş Ayı En İyi Erkek Oyuncu Ödülü sahipleri
- En İyi Erkek Oyuncu National Board of Review Ödülü sahipleri
- New York Film Eleştirmenleri Birliği En İyi Erkek Oyuncu Ödülü sahipleri
- Başrolde Erkek Oyuncu Tarafından Üstün Performans Ekran Oyuncuları Derneği Ödülü sahipleri
- En İyi Erkek Drama Filmi Oyuncusu Altın Küre Ödülü sahipleri
- BAFTA Los Angeles Britanya Ödülleri sahipleri
- Boston Film Eleştirmenleri Derneği En İyi Erkek Oyuncu Ödülü sahipleri
- Amerikalı savaş karşıtı aktivistler
- Irak Savaşı karşıtı Amerikalı aktivistler
- İnsani yardımlarda bulunan Amerikalılar
- César Onur Ödülü sahipleri
- Amerikalı LGBTİ+ hakları aktivistleri
- En İyi Erkek Oyuncu Volpi Kupası sahipleri
- En İyi Erkek Sinema Oyuncusu Satellite Ödülü sahipleri
- Dallas-Fort Worth Film Eleştirmenleri Birliği En İyi Erkek Oyuncu Ödülü sahipleri
- BAFTA En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Ödülü sahipleri
- Yardımcı Rolde Erkek Oyuncu Tarafından Üstün Performans Ekran Oyuncuları Derneği Ödülü sahipleri
- En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu Akademi Ödülü sahipleri
- Hayır kurumu kurucuları
- Santa Monica, Kaliforniya doğumlu oyuncular